Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс князі (1769–1843); Ресейдің фельдмаршалы, осы тегі бар басқа да адамдар мен қолданылулары
German prince (1769–1843); field marshal in Russia
other uses and people with the same surname
Людовик Адольф Петр, Сайн-Витгенштейннің 1-ші князі, Людвигсбург және Берлебург (Людвиг Адольф Петер Фюрст цу Сайн-Витгенштейн-Берлебург; Пётр Христианович Витгенштейн; Пётр Христианович Витгенштейн; 17 қаңтар 1769 [е.с. 6 қаңтар 1769] – 11 маусым 1843), ағылшын тілінде Питер Витгенштейн деп белгілі, неміс Сайн-Витгенштейн әулетінің князі және Наполеон соғыстары кезінде Ресей Императорлық Армиясының фельдмаршалы болған. Ол Санкт-Петербургтің құтқарушысы атанды.
Louis Adolf Peter, 1st Prince of Sayn Wittgenstein Ludwigsburg Berleburg (Ludwig Adolf Peter Fürst zu Sayn Wittgenstein Berleburg; Пётр Христианович Витгенштейн; Pyotr Christianovitch Wittgenstein; 17 January 1769 [O. S. 6 January 1769] – 11 June 1843), better known as Peter Wittgenstein in English, was a prince of the German dynasty of Sayn Wittgenstein and field marshal in the Imperial Russian Army during the Napoleonic Wars. He was nicknamed the Saviour of Saint Petersburg.
Ерте өмір
Людвиг Адольф Питер графы цу Сайн-Витгенштейн-Людвигсбург-Берлебург болып туған, ол Берлебургте (қазіргі Солтүстік Рейн-Вестфалия, Германия) орналасқан, билеуші неміс графтарының әулетінен тараған. Оның ата-анасы – Людвигсбургтің Сайн-Витгенштейн графы Кристиан Луи Казимир және оның бірінші әйелі, графня Амалия Людовика Финк фон Финккенштейн (1740–1771).
Born Ludwig Adolf Peter Graf zu Sayn Wittgenstein Ludwigsburg Berleburg, he was descended from a family of ruling German Counts whose seat was in Berleburg (present day North Rhine Westphalia, Germany). His parents were Count Christian Louis Casimir of Sayn Wittgenstein Ludwigsburg and his first wife, Countess Amalie Ludowika Finck von Finckenstein (1740–1771).
Әскери мансап
1781 жылы 12 жасында Ресей империясының Семеновский полкіне сержант ретінде тіркелген Витгенштейн 1789 жылы өмір сақшыларының ат полкіне вахтмейстер ретінде әскери қызметін бастады. 1793 жылы украин жеңіл атқыштар полкінің майорына көтерілді. 1794 жылғы Костюшко көтерілісінде осы бөліммен бірге шайқасты. 1798 жылы полковник, ал 1799 жылы генерал-майор шеніне ие болды. 1800 жылы Мариуполь гусар полкіне қолбасшылық етті. 1805 жылы Аустерлиц шайқасында, 1806 жылы түріктерге қарсы, 1807 жылы Фридландта Наполеонға және Финляндияда шведтерге қарсы күресті. Ресей императоры Александр I оған Георгий орденін табыс етті. 1812 жылдың қарашасындағы Березина шайқасында Павел Чичаговпен бірігуге тырысты, кейін Людвиг Йорк фон Вартенбург басқаратын пруссиялық армия корпусымен қосылды. 1813 жылғы наурызда Кутузовтың 1813 жылғы сәуірдегі қазасынан кейін Ресей армиясының бас қолбасшылығын өз мойнына алды және Мёкерн, Лютцен және Баутцен шайқастарында Ресей армиясына жетекшілік етті. Бірақ көктемгі науқандағы (Лютцен және Баутцен) жеңілістерден кейін бұл лауазымнан бас тартып, 1813 жылдың тамызындағы Дрезден шайқасы мен 1813 жылдың қазанындағы Лейпциг шайқасында әскери корпусқа басшылық етті. 1823 жылы фельдмаршал шеніне көтеріліп, 1828 жылы Түркияға қарсы соғыста Ресей армиясына басшылық етуге тағайындалды. Алайда, денсаулығының нашарлауына байланысты зейнетке шығуға мәжбүр болды. 1834 жылы Пруссия королі Фредерик Вильгельм III оған Сайн-Витгенштейннің князі (Fürst) атағын берді.
Enrolled as a sergeant in the Semyonovsky Regiment of the Imperial Russian Army at the age of 12 in 1781, Wittgenstein began actual military service as a Wachtmeister in the Life Guard Horse Regiment in 1789. In 1793 he gained promotion to Major in the Ukrainian light cavalry regiment. He fought with the unit in the Kościuszko Uprising of 1794. Promoted to the rank of colonel in 1798, and to major general in 1799, in 1800 he took command of the Mariupolski Hussars Regiment. In 1805 he fought at Austerlitz, in 1806 against the Turks, and in 1807 against Napoleon at Friedland and against the Swedes in Finland. Emperor Alexander I of Russia awarded him the Order of St. George. He tried to combine with Pavel Chichagov at the Battle of Berezina (November 1812), and later combined with the Prussian army corps under Ludwig Yorck von Wartenburg. In the campaign of 1813 in January, he took over the command of the Russian army after Kutuzov's death in April 1813, and commanded the Russian army at Möckern, Lützen and Bautzen. But after the defeats of the Spring campaign (Lützen and Bautzen), he laid down this command and led an army corps during the Battle of Dresden (August 1813) and the Battle of Leipzig (October 1813). In 1823 he was promoted Field Marshal, and in 1828 he was appointed to command the Russian army in the war against Turkey. But ill health soon obliged him to retire. In 1834 King Frederick William III of Prussia granted him the title of Fürst (Prince) zu Sayn Wittgenstein.
Отбасы
1798 жылғы 27 маусымда ол поляк ақсүйек әйелі Антония Чецилия Снерскаға (1779–1855) үйленді және осы некеден 11 бала сүйді. Ол 1843 жылғы 11 маусымда Лемберг қаласында қайтыс болды, онда ұлы Людвигтің мүлігін басқарды.
On 27 June 1798 he married Polish noblewoman Antonia Cäcilie Snarska (1779–1855) and had in this marriage 11 children. He died on 11 June 1843 in Lemberg, where he looked after estates of his son Ludwig.