Кіріспе

Британдық инженер-құрылысшы және өнеркәсіпші, ағылшын теңізші хирург Бенджамин Оутрам (1 сәуір 1764 – 22 мамыр 1805) – ағылшын инженер-құрылысшы, геодезист және өнеркәсіпші. Ол каналдар мен трамвай жолдарының құрылысындағы алғашқылардың бірі болды.

Өмір

Дербиширдегі Алфретон қаласында дүниеге келген ол мансабын әкесі Джозеф Отрамға көмектесуден бастады, ол өзін "ауыл шаруашылықшы" деп атаған, бірақ сонымен қатар жер агенті, қоршау актілерінен туындаған көптеген дауларды төрелік ететін қоршау комиссары, жерді басқару жөніндегі кеңесші, жаңа шахталарға геодезиялық іздеу жүргізуші және автокөлік жолының сенімдісі болды. 1792 жылы оның көршісі Джордж Морвуд қайтыс болып, мүлкін Эллен Морвудқа қалдырды. Ол Оутрамның жерінде кен қазып жүрді. Келесі тоғыз жыл бойы Оутрамдар онымен заңдық күрес жүргізді. Жерді оларға Моруудтар сатқан, бірақ Эллен олардың астындағы көмір мен темір кеніне құқығы бар деп сенді. Джеймс пен Бенджамин Оутрам оған келіспеді, шағымданып, 1803 жылы Корольдік соттың бас судьясы Лорд Элленборо олардың пікірін қолдады. 1803 жылы оның Джеймс Оутрам есімді ұлы дүниеге келді, ол Үндістан армиясында генерал болды және кейіннен рыцарь атағын алды. Ол 1805 жылы Лондонға сапар барысында "мидың қызуынан" (инсульттан) қайтыс болды. Оның өлімінен кейін және бірқатар сот процестерінен соң 1807 жылы Бенджамин Оутрам және компаниясы Баттерли компаниясы болып қайта аталды. Ол қайтыс болғаннан кейін, оның әйелі Маргарет (1778–1863), Джеймс Андерсонның қызы, Оутрамның "тез ашуланшақ, өзін басқалардан жоғары санаған" екенін жазды. Ол бұйрық беруге үйренген, ақымақтық пен жайбас мінезге төзбейтін, ал ешқандай төмендік пен кішіпейілділікке қатысты нәрсені де қабылдамайтын. Оның қабілеттілігіне қарамастан, Оутрамның әйелі мен отбасы оның өлімінен кейін, сот арқылы оның қарыздары өтелгенге дейін, біраз уақытқа дейін жақындап келе жатқан кедейлікке ұшырады. Ол Эдинбургте қайтыс болды және төменгі террасалардың біріндегі Сент-Джон шіркеуінің қорымына жерленді.

Ерте мансап

Жозеф Оутрам Кромфорд каналын дамытушы болды, ал Уильям Джессопқа оны жобалау және салу ұсырылғанда, ол 24 жасар Бенджаминде қабілетті көмекші тапты. Канал құрылысы, әсіресе Баттерли туннелі, маңызды минералдық қорларды ашты. Сол кезде көршілес Баттерли Холл мен оның жер-мүлкі сатылымға шықты және канал компаниясының заң кеңесшісі Фрэнсис Бересфорд Холл мен оның жер-мүлкіне толық құқық сатып алды. Ол Оутрамға, соңғысы елу пайыздық үлеске жететіндей капитал жинағанға дейін оны жалға берді.

Құрылымы бар инженер-желіжол инженері

Бұл 1790 жылы жұмыс істей бастаған «Бенджамин Оутрам және Компания» темір зауытының бастауы болды. Келесі жылы Уильям Джессоп пен Джон Райт, Ноттингем банкірі де серіктес атанды. 6000 фунт стерлинг сомасындағы номиналды капиталмен Оутрам компанияны басқаруда белсенді, жалғыз серіктес болды, оған кіші інісі Джозеф көмектесті. Уақыт өте келе, бизнеске әк тас карьері, әк пештері, көмір шахталары және темір кен шұңқырлары қосылды. Оутрам Л-тәрізді рельстерді пайдалана отырып, трамвайлар салуды ынталандырды, олар вагондармен бірге оның Баттерли темір зауытында өндірілді. Оның алғашқы трамвай жолының ұзындығы 2 км-ден сәл асып, Кричтегі карьерлерден Кромфорд каналындағы Булбридж-Уорфқа дейін әк тасын тасымалдауға арналған еді. 1792 жылы ол Ноттингем каналының инженері, ал 1793 жылы Дерби каналының инженері болды, сонымен қатар Натбрук каналында жұмыс істеді. Оның маңызды жұмыстарының бірі – Дерби каналындағы 44 фут (13 м) ұзындықтағы Холмс акведукы, ол 1796 жылдың ақпанында ашылды және алғашқы құйма темір акведуктардың бірі болды. Ол «Бенджамин Оутрам және Компания» тарапынан құйылды және Шрусбери каналындағы Терндегі Лонгдон акведукынан бір ай бұрын салынды. Ол қиындықтар тудырып, 1802, 1812 және 1930 жылдары күрделі жөндеу жұмыстарын қажет етті, соңында 1971 жылы бұзылды. Дерби каналының маңызды кеңейтілуі – Кричтегідей үлгіде салынған, Дерби каналын толықтыратын Кіші Итон өткелі болды. Мұндай трамвайлар оның кейінгі каналдарының маңызды бөлігіне айналды. Көптеген адамдар «трамвай» сөзінің Оутрамның тегінен шыққан деп санайды, бірақ шындығында бұл сөз төменгі неміс тіліндегі «traam» сөзінен келген, ол «арбаның сүйеніші» деген мағынаны білдіреді. Оутрам трамвайларды әрқашан темір жол деп атады. Оутрам Хаддерсфилд тар каналын салуға кеңесші инженер болды, оның құрамындағы инновациялық Стендидж каналы туннелі де бар еді. 1794 жылы ол Пик-Форест каналының инженері, ал 1798 жылы Аштон каналының соңғы бөлігін аяқтауға шақырылды, оның ішінде қисық аркалар мәселесін шешкен Store Street акведукы да болды. Оутрам сондай-ақ Эшби-де-ла-Зуш каналы үшін Тикналл трамвай жолы сияқты темір жолдарды салдырды және Монмутшир және Брекон каналы үшін темір жолдарға қатысты кеңес беруге шақырылды. Ол темір жолдар енгізілгеннен кейін бірнеше жыл ішінде көліктің басты түріне айналатынын болжады. 1799 жылы ол Ашби-де-ла-Зуш каналының темір жолын төрт фут екі дюймдік енде салу кезінде: «көптеген шұңқырлар мен пакеттерге Дерби мен Кричтегіден кеңірек вагондар қажет болып көрінеді» және «барлық кең темір жолдар бірдей енде болуы керек, ал бұл ен сауданың барлық қажеттіліктеріне сай болуы тиіс» деп жазды. Оның өсиет қалдырмай кенеттен қайтыс болуы компанияның ісін реттеуде үлкен шатастық тудырды, және компанияның ісі мен оның әйелі мен отбасымен байланысты міндеттемелері 1815 жылға дейін шешілмеді.