Кіріспе

Джордж Харрисонның "I Me Mine" автобиографиясы – ағылшын рок-тобы The Beatles-тің 1970 жылғы "Let It Be" альбомындағы ән. Джордж Харрисон жазған бұл ән, топтың 1970 жылдың сәуірінде тарағанға дейін жазған соңғы жаңа туындысы болды. Әннің бастауы 1969 жылдың қаңтарында Twickenham Film Studios-тағы репетицияларға дейін жетеді, онда олар тікелей эфирде өнер көрсетуге оралуды қарастырды. Топ ішіндегі шиеленісті кезеңде жазылған әннің мәтіні, адамзаттың жеке өзіне құштарлығын сынап, Харрисонның уақытша түрде Beatles тобынан кетуіне себеп болған келіспеушіліктерге түсініктеме береді. Музыкалық аранжировка вальс ритмінде орындалатын шумақтар мен хард-рок стиліндегі хорлар арасында алмасады. Ән Харрисонның Бхагавад-гита сияқты индуистік мәтіндерге қызығушылығын көрсетеді, сондай-ақ олардың эгоны жалпыға ортақ сананың пайдасына айыптауын бейнелейді. Харрисон "I Me Mine" әнін Twickenham-де орындағанда, Джон Леннон қызығушылық танытпады, керісінше, басқа Beatles мүшелері әнді репетициялаған кезде Йоко Ономен бірге вальс биледі. Бұл жұптың би билеген кадрлары "Let It Be" деректі фильміне енгізілді. 1970 жылдың қаңтарында, Леннон жеке өзі топтан кеткен кезде, қалған үш мүше әнді Лондонның EMI студиясында "Let It Be" альбомы үшін ресми түрде жазды. Альбомды шығаруға дайындалған кезде, продюсер Фил Спектор хорды және екінші шумақты қайталап, сонымен қатар оркестрлеу мен әйел хорын қосып, әнді ұзартты. Музыкалық сыншылар арасында көптеген авторлар "I Me Mine" әнін Beatles тобының соңғы, күшті орындауы және Харрисонның орынды мәлімдемесі деп атады. Кейбір дін ғалымдары өзімшілдік туралы пікірлерінде осы әнге сілтеме жасады. Харрисон 1980 жылы жарық көрген автобиографиясын осы әннің атымен – "Мен, Мен, Менікі" деп атады. Тек 1:34 минуттық түпнұсқалық жазба Beatles тобының 1996 жылғы "Anthology 3" жинағында пайда болды, оған Харрисонның Леннонның кетуіне қатысты әзілді хабарламасы қосылды.

Негізгі деректер мен ойлар

Джордж Харрисон "I Me Mine" әнін 1969 жылғы 7 қаңтарда, Лондон батысындағы Твикенхэм киностудиясында The Beatles тобының репетициялары түсіріліп жатқан екінші аптада жазды. Get Back және кейіннен Let It Be деп аталған фильм жобасы, The Beatles-тің 1966 жылдан бері алғаш рет тікелей өнер көрсетуге оралуының бір бөлігі болды. Харрисон 1968 жылдың соңында АҚШ-та екі ай өткізгеннен кейін жаңа жобаға "қатты үміттенгенін" еске алды, бірақ топ ішіндегі жағдай "студияда соңғы рет болған кездегідей" болды. Ол: "Көптеген ұсақ-түйек және ойын-сауықтар болып жатты" деді. Харрисон үшін Джон Леннон мен Пол Маккартни арасындағы билік күресі және Леннонның қалыңдығы, авангард суретшісі Йоко Ононың үнемі қасында болуы, ол жақында Боб Дилан және The Band-пен Нью-Йоркте болғанда сезінген шығармашылық еркіндік пен достыққа қарама-қайшы атмосфера тудырды. 7 қаңтардағы репетицияда The Beatles тобы жобаның бағыты туралы пікір келіспеушілігіне байланысты шиеленіске ұшырады. Маккартнидің "Maxwell's Silver Hammer" әнін жақсартуға көп уақыт кетіп, нәтижеге жетілмеді, ал Маккартни Ленноннан жаңа әндердің жоқтығы туралы сұрады, Леннон оған сарказммен жауап берді. Жоба басталғаннан бері Харрисон бірнеше жаңа әндерді ұсынды, бірақ олар тобының тыңшылықсыз қарауына немесе едәуір түзетулерге ұшырады. Сол күні ол топтастарындағы өзінің әндеріне деген көзқарасын сынады; кейіннен ол ән жазушылар ретінде олардың тәжірибесі артық болғандықтан Леннон мен Маккартни өздерінің материалдарын басымдыққа қойғанын айтты және "Мен олардың бір әнін тыңдамас бұрын, олардың он әнін күтуім керек еді" деді. Харрисон сол түні үйде отырып әнді жазды, шабыт топтағы шиеленісті атмосферадан туды. Мелодияға BBC телеарнасындағы "Еуропа – Атақты және аталмаған" бағдарламасында орындалған австриялық мыс оркестрінің музыкалық қосымшасы әсер етті. "I Me Mine" туралы сөйлегенде Харрисон бұл ән "мәңгілік проблема" – эгоизмді қарастыратынын және оның көзқарасының ЛСД галлюциногенді есірткіні қолдану тәжірибесімен байланысты екенін айтты. Оның сөзіне göre, бұл концепция Свами Вивекананданың өмірдегі мақсаты – адамның құдайлық қасиеттерін түсіну үшін "кішкентай "мен"" деп аталатын эгодан арылып, өзін "үлкен "Мен"" деп қарастыру керек, яғни OM – толық, әмбебап сана, екілік пен эгодан мүлдем құрылысқан. Автор Джонатан Гулд бұл әнді Леннон мен Маккартнидің "эгоизміне жасалған түсініктеме" деп сипаттаса, музыка зерттеушісі Уолтер Эверетт Харрисонның 1968 жылы "Not Guilty" әнін "өзін ән жазушылардың зорлығынан қорғау үшін" жазғаннан кейін, "I Me Mine" әні олардың "эголарына қарсы жасалған әжуалық шағым" екенін айтады. Get Back жобасының таспаларын зерттеген авторлар Даг Салпи мен Рэй Швейгардт Леннон мен Маккартни Харрисонның әндерін, тіпті олардың әндерінен жақсы болған жағдайларда да, үнемі елемейтінін жазады.

Құрамы

"I Me Mine" әндерінің тармақтары А минор тонында, ал қосымша бөлімі А мажор тонында жазылған. Бұл параллель кіші/үлкен контраст әдісі Beatles әндерін жазуда жиі қолданылады және Харрисон 1968 жылы "While My Guitar Gently Weeps" және "Savoy Truffle" әндерінде де осыны пайдаланған. Эверетт ән жолдарының мелодиясын Еуропа халық музыкасымен, әсіресе Beatles-тің Apple жазбалар компаниясы үшін шыққан Мэри Хопкиннің "Those Were the Days" дебюттік әнімен салыстырады. Ол осы халықтық ерекшелікті Харрисонның "I Want to Tell You" әнінде алғаш қолданған "F-ке қарсы E7 дыбысының" қолдануымен "сәйкес келетін" деп есептейді. Ән бастапқыда фламенко стиліндегі аспаптық бөлімді қамтыды, бірақ Харрисон кейіннен осы бөлімді "Мен, мен, мен, менікі" деген жолды қайталайтын қосымша бөліммен алмастырды. Аяқталған түрінде әннің құрылымы кіріспеден, екі тармақ пен қосымша бөлімінің тізбегінен және содан кейін бір тармақтан тұрады. Тармақ пен қосымша бөлім уақыт өлшемі бойынша да ерекшеленеді: біріншісі – , екіншісі – . 1996 жылы Anthology 3 жинағында жарық көрді.

Жолды кеңейту және оркестрлік аудиожазбалар

Джонстың 1969 жылғы мамырдағы «Get Back» нұсқасында болғандай, The Beatles оның 1970 жылғы қаңтарда ұсынған альбомын қабылдамады. Содан кейін Леннон мен Харрисон американдық продюсер Фил Спектордан «Let It Be» альбомын қайта жұмыстауды сұрады. Спектор «I Me Mine» әнінің ұзындығын әннің ортасындағы және екінші куплетіндегі рок стиліндегі қосымшаны қайталау арқылы ұзартуға шешім қабылдады. Ұзарту 23 наурызда жасалды, ал Харрисон ремикстеу сессиясының көп бөлігіне қатысты. Бұл «шараптан да еркін ағып» деген сөзден кейін таспаны 1:20 белгісінен көшіру арқылы іске асырылды, соның нәтижесінде ойнау уақытына тағы 51 секунд қосылды. «The Long and Winding Road» және «Across the Universe» әндерімен бірге Спектор «I Me Mine» әнін өзінің «Wall of Sound» әсерімен толықтырды. 1 сәуірде ол 27 аспаптан тұратын оркестрлік бөлімді, алты мысқыл аспапшыны және Старрдың қосымша барабандарын жазды. Льюисон Спектордың сессияға шақырған әйел хоры «I Me Mine» әнін орындамағанын айтса да, музыка сыншысы Ричи Унтербергер олардың үлесін әннің «Wall of Sound» ерекшеліктерінің бірі деп санайды. EMI инженерлерінің наразылығына қарамастан, Спектор тректерді толық таспалық, пластинкалық және камералық эхомен тыңдауды талап етті – бұл әдетте соңғы микстеу кезінде қосылатын және қосу қиын болған эффектілер. 1 сәуірде Спектор жасаған үш әннің соңғысы болғандықтан, «I Me Mine» әніне қосылған бұл жаңа элементтер The Beatles тобының тарауына дейінгі соңғы жазба болды. Спектордың «қайта өңдеген» соңғы нұсқасы «Let It Be» альбомына енгізілді. 2003 жылы «Let It Be Naked» альбомында оркестрлік жазбаларсыз, бірақ қайталанған бөлігі сақталған ұқсас өңдеу жасалды.

Альбом және фильмнің релизі

Let It Be 1970 жылдың 8 мамырында "Across the Universe" және "Dig It" арасында "I Me Mine" төртінші трек ретінде жарық көрді. Бұл шығарылым Маккартнидің The Beatles тобынан кетіп бара жатқанын жариялағаннан кейін бір ай өткен соң болды, бұл топтың тарауына себеп болды. Харрисон үшін бұл үзіліс, Спектордың өзімен бірге продюсер ретінде жұмыс істеуге мүмкіндік берді, осы арқылы "All Things Must Pass" атты үш дискілік альбомды жасауға бастама берді, онда The Beatles назардан тыс қалдырған әндер енді. "Let It Be" фильмінің алдын ала көрсетілімі 18 мамырда Лондонда өтті. 1969 жылдың қаңтар айында Твикенхэм киностудиясында болған оқиғалардан хабарсыз Нина Хиббин Morning Star социалистік газетінде былай деп жазды: "Джордж Харрисон, мықты сүйектерімен және жабық мінезімен, Болгариядағы қойшы немесе қалалық пошта бөлімінің басшысы сияқты, кез келген қиын және оқшауланған лауазымға лайықты көрінеді". Музыкалық сыншы Тим Райли Харрисонның Старр үшін "I Me Mine" әнін тұңғыш рет орындаған сахнасын деректі фильмнің "көңіл көтеру сәттерінің" бірі деп атайды, бірақ фильмнің "эмоционалдық күші – эголардың түсініксіз биі", оны Леннон мен Оно әнге вальс билегені арқылы көрсеткенін қосады. Сыншы Гари Мулхолландтың пікірінше, Леннон мен Ононың "бір-біріне адал, уақытша топ саясатын ұмытып" вальс билеген көрінісі фильмнің Твикенхемдегі бөлігінде "рахаттың жалғыз сәтін" сыйлайды, ал қалған бөлігі "Маккартнидің билік жүргізуі, Атлантика ортасындағы жалған акцентпен сөйлеуі" туралы болып табылады. Медиа теоретигі Стефани Фремо "I Me Mine" сегментінде Харрисонның айналасындағы оқиғаларды әдейі назардан тыс қалдыратынын жазады, себебі "Фильм бойы ол бейне мен тұлға идеясымен күреседі, жеке ән орындау сияқты, әр битл өздері болуы керек екенін, үнемі бейне жасауға тырыспауы керек екенін айтады".

Сыни қабылдау

Альбомға қазіргі заманғы сынлар арасында NME журналының Алан Смит «Let It Be» альбомын «арзан эпитафия» және топтың мансабының «қасіретті және тозығы жеткен соңы» деп сынады, бірақ ол «орыс үлгісіндегі «I Me Mine» әнін «құштар ортасы бар күшті баллада» деп бағалады. «Melody Maker» журналында Ричард Уильямс: ««I Me Mine» әні керемет орган/гитара кіріспесімен, медитативтік шумақтарымен және рок-хордың ішінде және сыртындағы темп алмасуымен ерекшеленеді, онда Чак Берриден бір қадамдай ғана айырылған гитара рифтері бар. Джордж осы әнге көп күш салды» деп жазды. «Rolling Stone» журналына жазған рецензиясында Джон Мендельсон Спектордың, әсіресе «The Long and Winding Road» әніндегі, әсем оркестрлеуін сынады: ««I Me Mine» әнінің вальс бөлімдері Әл Джолсонның әңгімелеріндегі ең сезімтал сәттердің бірін еске салады және мұндай өңдеуге жақсы жарар еді. Бірақ Спектор оны өзгерткендей, «Winding Road» сияқты, көңілді деуге жеткілікті, бірақ күлкіге баруға жеткілікті емес». 2002 жылы «Rolling Stone» журналының Дэвид Фрике бұл әнді «25 Essential Harrison Performances» тізіміне қосып, былай деді: «Харрисон [The Beatles-тен] тамаша түрде шықты; оның ашулы, сырғып ойнайтын гитарасы – шаршаудың және қиын жеңіспен келген бостандықтың адал дыбысы». «Classic Rock» журналының авторы Дейв Льюис «I Me Mine» әнін 2016 жылы «Джордж Харрисонның The Beatles-ке қосқан үлесін көрсететін» он әннен тұратын тізімде 6-шы орынға қойды. Ол бұл ән «ажырасуға себеп болған эголардың ойнағанын» көрсетеді деді. The Beatles туралы өмірбаян жазған Иан Макдональдтың пікірінше, «I Me Mine» әні «The Long and Winding Road» әнінің B жағына Харрисонның «For You Blue» әнінен гөрі «шындығырақ таңдау» болар еді. Ол әннің «өзін-өзі аяушы француз вальсін (Пиафтың тербелісімен бірге) және дауысты блюз шайқауын қарама-қарсы қойып, өзімшілдіктің, жеке немесе ұжымдық, сырттай немесе іштей, әрқашан бірдей екенін» айтады. Харрисонның мәтінін «әдетте ойлы» деп сипаттаса да, Макдональд оның ««Тіпті сол көз жастарында: мен өзімдікі» деген жолындағы әлемдік пессимизмнің ең төменгі деңгейіне жететінін» айтады. 2003 жылы «Mojo» журналына жазған рецензиясында Джон Харрис Харрисонның вокалын «көбінесе фальцетке жетпейтін» және «көңіл көтеруге арналған» деп сипаттады, сондай-ақ әннің астындағы «лагерь сезімін» ашып көрсету үшін аспаптармен жасалған аранжировканы жоғары бағалады. Автор Марк Херцгаард «I Me Mine» әнін «Let It Be» альбомының нашар соңғы альбом екені туралы пікірге қарсы келетін «құрметті атаулар» тізіміне қосты. Ол Спектордың оркестрлік өңдеулері «The Long and Winding Road» және «Across the Universe» әндеріне қарағанда аз әсер еткенін, себебі «The Beatles ойнаған музыка өте тартымды болды» деп түсіндірді, сондай-ақ Харрисонның гитарада ойнауы мен уақыт өлшемінің өзгеруі әннің баяу тақырыбын көтеріп, «нағыз мән берді» дейді. Тим Райли бұған келіспейді, Спектордың оркестрлеуі мен хоры «шумақтардың мақтанышын мазақтайтын» қуанышты рок-н-ролл хорының артындағы иронияны ашпағанын, оның қосымшалары «оларды жасырып тастағанын» айтады. Райли: «Акустикалық шумақтары бар шексіз рок-н-ролл сияқты, Харрисонның әні ашкөздікке қарапайым ырғақпен жауап береді; Спектордың әшекейлерімен бірге ән мәнсіз болып кетеді».

Мұра

1969 жылғы 20 тамыздағы сессияда Abbey Road альбомының мастер-таспасын жасау барысын қадағалау үшін барлық төрт Beatles студияда соңғы рет болғанмен, «I Me Mine» әні Beatles тобының соңғы жаңа әні болды. Макдональд өзінің «Революция в голове» кітабында, әннің тақырыбына байланысты, бұл «тағдырдың поэтикалық соққысы» екенін жазды. Харрисон 1980 жылы жарық көрген автобиографиясына осы әнді ат қойды. Бұл бұрынғы Beatles мүшесінің алғашқы автобиографиясы болды және бастапқыда Genesis Publications баспасы оны сол компанияның Log of HMS Bounty стиліндегі сәнді былғары мұқабамен шығарды. Атауының мағынасы – өзімшілдікке берілудің жалғандығына иронизация жасау. Харрисонның алғы сөзінде айтылғандай, ол кітапты «Мен, Мен, Менікі» деп атаған, себебі оны «өзінің шағын эгоизмі» деп қарастыруға болатындығын мойындағысы келді. «I Me Mine» Харрисонның эгодан алыс және жеке басын жоққа шығаратын өмірге деген көзқарасын бейнелейді. Христиан тарихшысы және теологы Дейл Эллисонның пікірінше, бұл тақырып Харрисонның шығармашылығындағы «құтқарылудың діни жоспарының» үш жолының бірі болып табылады, ал біріншісі былай сипатталады: «Біздің мәселеміз – біздің жеке эголарымыз материалдық әлемге жабысады. Маңызды емес нәрселерге ден қойып, біз көрінетін, өткінші нәрселерге ұшырап, мәңгілік нәрселерден алыстаймыз». Раби былай қосты: «Ол өзінің тобындағыларын және тыңдаушыларын шығысқа қарай итермеледі, оларды жаңа (немесе өте ескі) рухани ықпалдарға ашылуға шақырып отырды». Діни плюрализмді қолдайтын жазушы және ғалым Джеффри Д. Лонг Харрисонды, содан кейін 1982 жылғы «Ганди» фильмін және жазушы Фрицёф Капраның еңбектерін «Бхагавад-гитаны» зерттеуге және индуизм дхармасын қабылдауға ықпал еткендер деп атады. 2015 жылғы сұхбатында Лонг «Мен, Мен, Менікі» әнін цитата келтіріп, индуизм, буддизм және джайнизм дәстүрлеріндегі өзіндік және сана ұғымдарының қалай ерекшеленетінін түсіндірді. 2007 жылғы маусым айында TED конференциясында сөз сөйлеген тибет буддисі Роберт Турман «Сіз басқа адамсыз» дегенді түсінумен бірге келетін шынайы эмпатияның күшін талқылағанда осы әнге сілтеме жасап, былай деді: «Қалайша осы ашылу арқылы өмірдің терең мәнін көре аласыз. Осы қорқынышты «Мен, мен, мен, менікі» деген темір шеңберден құтылып кетесіз. Beatles әндерін айтқандай. Олар 60-шы жылдары барлығын үйренді. Өкінішке орай, ешкім оны түсінбеді, содан бері оны жасыруға тырысып келеді. Мен, мен, мен, менікі. Бұл ән өте керемет, нағыз нұсқаулық сияқты». 2015 жылғы наурыз айында NME журналы осы тректі «Музыка әлемінің жұлдыздары таңдаған 100 ең ұлы Beatles әні» тізімінде 94-ші орынға қойды. Gengahr инди-рок тобының бір мүшесі: «Жас кезімде музыканы зерттегенде, осы әннің уақыт өлшемдерінің және бөлімдер арасындағы ырғақтың ерекше өзгеруі мені қызықтырды, оның бір ән ретінде қалай өмір сүре алатынына таң қалдым, бірақ ол солай», – деді. Ол барабанның дыбысын және ырғағын ертедегі хип-хоптың алғы күші деп таныды. Марк Форд Харрисонға арналған құрмет ретінде 2003 жылғы ақпанда шыққан «Songs from the Material World: A Tribute to George Harrison» альбомына «I Me Mine» әнінің нұсқасын жазды. Бет Ортон әнді «Dig It» әнімен бірге «Let It Be Revisited» үшін жазды, бұл диск 2010 жылғы қазан айында шыққан «Mojo» журналына қосылды. 2014 жылы Харрисонға арналған Джордж Фест-те «I Me Mine» әнін Spoon тобының мүшесі Бритт Дэниел орындады, ол бұл ән Харрисонның сүйікті әні екенін айтты. Эллиот Смит және Laibach әрқайсысы осы әнді орындады.