Кіріспе

Шотландия тегі бар квебектер.

Шотландиялық квебектер – шотландия тегі бар квебектер.

Өмірбаян

Жеті жылдық соғысқа дейін Квебекке (сол кездегі Жаңа Франция) аз ғана шотландтар келді. Келгендері француз халқының арасына сіңіп кетті. Шотландиядан алғаш қоныстанған адам – Абрахам Мартин ди л'Эскози (1589-1664) болған болуы мүмкін, оның 1800 жылға қарай француз тілді халық арасында 7765 үйленген ұрпағы болды. 1763 жылы Квебектің француз халқының саны шамамен 55 000 адамды құрады, ол Франция мен Үндістан соғысын аяқтаған Париж шартының (1763) талаптарына сәйкес Ұлыбританияға берілді. 19-шы ғасырдың басында Квебек халқының саны Ұлыбританиядан көшіп келудің басталуымен баяу өсе бастады. Шотландияның кедейленген иммигранттары, олардың көпшілігі Таулы және Төмендік аймақтарды тазартудың құрбандары болды, осы алып орманды жерде шексіз мүмкіндіктерді көріп, осында келді. Дегенмен, Шотландия мен Франция арасындағы байланыс Франция патшаларын үш жүз жылға жуық күзеткен Gens d’Armes Ecossais (Шотландиялық қарулы күштер) сияқты көптеген басқа да салаларды қамтыды. Бүгінде Францияда осы шотландтардың ғасырлар бойы тұрып келе жатқан көптеген ұрпақтары бар. Олардың арасында Кэмпбелл және Макдональд сияқты әйгілі фамилиялар кездеседі, соңғысының ең танымал өкілі – Франция маршалы Жак Макдональд.

Төлем

Кейбір шотланд иммигранттары Квебек қаласында қоныстанды, бірақ көптеген кәсіпкерлік қабілеттері барлар батысқа қарай Монреальге жылжи берді, ол кезде Монреаль Санкт-Лоуренс өзеніндегі шағын портовый қалашықтан аспайтын еді. Шотландтардың көпшілігі Квебекке дендеуімен келді, көбісінде киімдерінен басқа ештеңе болмады. Квебек қаласына кеме жолына ғана ақшасы жеткен Джон Редпат Монреальге дейін жаяу келді.

Сауда, ғылым және мәдениет

1779 жылы шотланд Саймон МакТавиш солтүстік-батыс компаниясын құруға көмектесті, ол ағылшыздарға тиесілі Гудзон шығанағы компаниясымен теңдесіп басу үшін құрылды. 1670 жылдан бері Гудзон шығанағы компаниясы солтүстік-батыстағы Руперт жері деп аталатын аумақта бәсекелессіз монополияны жүргізіп келді, ол қазіргі Канаданың шамамен жартысын құрады. Осының нәтижесінде МакТавиш 18 ғасырдың екінші жартысында Канададағы ең ірі бизнесменге айналды. 1800 жылдардың басына қарай Монреаль халқы шамамен 9000 адамға жетті, ал Монреальді өз үйі еткен шотланд иммигранттары қаланың мәдени, ғылыми және іскерлік өмірінде маңызды рөл атқара бастады. Шотландтар Квебек халқының аз бөлігін құрағанымен, Монреаль қаласына және Квебек провинциясына олардың санына қарағанда әлдеқайда зор әсер етті. Олар дерлік экономикалық база болмағаннан бастап, провинцияның коммерциялық мүмкіндіктерін жақсартуға зор үлес қосты. Олар шағын бекінілген қаланы Сент-Лоуренс бассейнінің көп бөлігі үшін бизнес орталығына айналдырып, провинцияның экономикалық күшін арттыруға жұмыс істеді. Шотландтар жақсы өмір іздеген иммигранттардың толқынына жетекшілік етті, нәтижесінде Монреаль халқы 1800 жылы 9000-нан 1850 жылға қарай 50 000-ға дейін өсті. Басқа шотландтар Монреальды Солтүстік Америкадағы ең маңызды және өркендеген портының біріне айналдырған Лашин каналын салуға зор үлес қосты. Канал 1840 жылдардың соңында Монреаль өндірушілерінің бүкіл елге өнім шығаруымен басталған қарқынды индустрияландыруға әкелді. Сондай-ақ, шотландтар Монреальдің Сент-Лоуренс өзені арқылы салынған алғашқы көпірін тұрғызды, ал Генри Морган елдің қызғанышына айналған Канададағы алғашқы универмагты салды. Шотланд қоныс аударушылары Монреаль банкі, Редпат қанты сияқты қаланың көптеген ірі өнеркәсіптерін құрды және Монреальде орналасқан штаб-пәтерлерінен Канаданың екі ұлттық темір жолын салуға жетекші күш болды. Олар сауда қауымдастығының барлық азаматтардың өмір сүру деңгейін жақсартуға мүмкіндік беретін институттар мен құралдарды құру маңызды екенін ерте түсінді. Олардың еңбегі мен көрегендігінің арқасында 1860 жылға қарай Монреальді Британдық Солтүстік Америкадағы ең маңызды қалаға айналдыруға үлкен үлес қосты. Жаңа әлемде шотландтардың табысқа жетуіне көмектесуге дайындығымен белгілі болған олар, сондай-ақ, оларға өркендеуге мүмкіндік берген елге қайтару үшін де есте қалады. Шотландтар Макгилл университеті, Квебектің әдеби және тарихи қоғамы және Корольдік Виктория ауруханасы сияқты Монреальде көптеген институттарды құрып, қаржыландырды.