Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Прагадағы театр, Чехия
Theater in Prague, Czechia
Эстас театры (чех тілінде: Stavovské divadlo) – Чехияның Прага қаласындағы тарихи театр. 1948 жылы Эстас театры Ұлттық театрға қосылды және қазіргі уақытта Эстас театрында, Ұлттық театрда және 3=Дивадло Колоуратта (жеке ғимарат, Колоурат сарайы) өнер көрсететін опера, балет және драмадан тұратын үш көркемдік ұжымды қамтиды.
The Estates Theatre (in Czech: Stavovské divadlo) is a historic theater in Prague, Czech Republic. The Estates Theatre was annexed to the National Theatre in 1948 and currently draws on three artistic ensembles, opera, ballet, and drama, which perform at the Estates Theatre, the National Theatre, and the 3=Divadlo Kolowrat (separate building, Kolowrat Palace).
Тарих
Эстайт театры 18 ғасырдың соңында театрға жалпы қолжетімділік туралы ағартушылық ойларға жауап ретінде, сондай-ақ театрлардың өздері ұлттың мәдени деңгейін көрсету мақсатында салынды. Театрдың жобасын Антон Хаффенекер жасап, аристократ Франц Антон фон Ностиц Ринекке арнап екі жылға жетпей салынды. Прагадағы тұрақты алғашқы қоғамдық театр – Спорк театры 1724 жылдан 1735 жылға дейін жұмыс істеді. Бұл театрдың иесі, граф Франц Антон фон Спорк, венециялық импресарио Антонио Денционың коммерциялық жобасын қолдау үшін оны тегін пайдалануға рұқсат берді. Одан кейін ашылған "Котцентеатр" немесе Divadlo v Kotcích театры 1739–1783 жылдары итальяндық импресариолардың бірінен соң бірі кездейсоқ түрде жұмыс істеді. "Котцентеатрдың" жабылуы граф Ностицтің "Nostitzsches Nationaltheater" ашылуымен бірге болды. Театр 1783 жылы неміс драматургі Готтхольд Эфраим Лессингтің "Эмилия Галотти" трагедиясымен ашылды. Ғимарат неоклассикалық стильде салынды және бүгінгі күнге дейін дерлік түпнұсқа күйінде сақталған еуропалық театрлардың санатындағы бірі болып табылады. Театрдың порталының үстінде жазылған "Patriae et Musis" ("Отанға және Музаларға") деген ұраны оның авторының бастапқы ниеттерін көрсетеді. Эстайт театры тарихында бірнеше өзгерістерге ұшырады. 1798 жылы Богемия есемдіктері оны сатып алғанда, театр алғаш рет Есемдіктердің патшалық театры деп аталды. 1862 жылы Уақытша театр ашылғаннан кейін, чехтік труппасы кетіп, Эстайт театры тек неміс труппасына берілді және Deutsches Landestheater (Облыстық неміс театры) деп атау алды. 1920 жылы театр неміс труппасынан алынды. 1920–1948 жылдар аралығында театр қайтадан Эстайт театры атауын алды және Ұлттық театрмен байланысты болды. 1948 жылы театр драматург Ян Кржижек Тайлдың құрметіне Тайл театры деп аталды және 1990 жылға дейін осы атаумен танылды. Сегіз жылдық реконструкциядан кейін ол қайтадан Эстайт театры болып аталды.
The Estates Theatre was built during the late 18th century in response to Enlightenment thought regarding general access to the theatre, and theatres themselves demonstrating the cultural standards of a nation. The Estates Theatre was designed by Anton Haffenecker and built in a little less than two years for the aristocrat Franz Anton von Nostitz Rieneck. Prague's first standing public theatre, the Sporck Theatre, operated from 1724 to 1735. The owner of this theatre, Count Franz Anton von Sporck, permitted the free use of it to subsidize the commercial venture of the Venetian impresario Antonio Denzio. The next commercial theatre, the "Kotzentheater" or Divadlo v Kotcích, operated sporadically from 1739–1783 under a series of Italian impresarios. The final closure of the "Kotzentheater" coincided with the opening of Count Nostitz’s "Nostitzsches Nationaltheater." The theatre opened in 1783 with a performance of the tragedy Emilia Galotti by the German playwright Gotthold Ephraim Lessing. The building itself was constructed in a Neoclassical style and remains one of the few European theatres to be preserved in its almost original state to the present day. Its motto, Patriae et Musis "To the Native Land and the Muses"), which is inscribed above the portal, should also be noted as reflecting the original intentions of its creator. The Estates Theatre has undergone several changes in its history. It first acquired the name Royal Theatre of the Estates in 1798 when it was purchased by the Bohemian Estates. With the opening of the Provisional Theatre in 1862, the Czech ensemble left and the Theatre of the Estates was dedicated to a solely German ensemble and was renamed to Deutsches Landestheater (Provincial German Theatre). It was taken from the German ensemble in 1920. During the period between 1920 and 1948 the theatre regained the name Theatre of the Estates and became affiliated with the National Theatre. In 1948 the theatre was renamed the Tyl Theatre (after dramatist J. K. Tyl) and would be known as such until 1990 when, at the end of an eight year reconstruction project, it became known again as the Estates Theatre.
Өндірістер мен суретшілер
Театр бастапқыда неміс драмалары мен итальян операларын қою ниетімен салынған болса да, басқа тілдердегі шығармалар да сахналанды. Чех қойылымдары алғаш рет 1785 жылы кең чех аудиториясына жету мақсатымен қойылды, бірақ 1812 жылға қарай олар сенбі және мерекелік таңғы спектакльдердің тұрақты бөлігіне айналды. Бұл қойылымдардың белгілі бір саяси мәні болғандықтан, 1848 жылғы революцияның жеңілісінен және Дж.К.Тайлдың кеткеннен кейін Ұлттық театр құру туралы идея пайда болды. Ағайынды Там (Карел мен Вацлав), Ж.К.Тайл, Ян Коллар сияқты көптеген чех драматургтары Эстейтс театрында қызмет етті. Франтишек Шкруптың "Тинкер" атты алғашқы чех заманауи операсы 1826 жылы сахналанды, ал 1834 жылы бас Карел Стракаты орындауында (Тайлдың сөзіне, Шкруптың музыкасына) "Менің үйім қайда?" (Kde domov můj) әнінің премьерасы болды, ол кейін Чехияның ұлттық әнұранына айналды. Эстейтс театры тек жергілікті суретшілермен ғана шектелмеді, көптеген белгілі еуропалық өнер шеберлері де осында жұмыс істеді. Карл Мария фон Вебер, Антон Рубинштейн, Карл Голдмарк және Густав Малер сияқты дирижерлер Эстейтс театрында дирижерлік етті. Актерлер А.В.Иффланд, Ф.Раймунд, Дж.Н.Нестрой, опера әншісі Анжелика Каталани және скрипка виртуозы Никколо Паганини де осы театрдың танымал тұлғалары болды. Эстейтс театрының даңқының бірі – Вольфганг Амадей Моцартпен байланысы. Ол 1787 жылғы қазан айында "Дон Джованни" операсының әлемдік премьерасын осы жерде өткізді. Сонымен қатар, 1791 жылы Моцарттың "Клеменца ди Тито" операсы император Леопольд II-нің тәж киюіне орай алғаш рет осы жерде қойылды. Қазіргі таңда Моцарт өнер көрсеткен жалғыз театр осы театр болып табылады. Сценаграф Антон Джейч 1846 жылдан 1861 жылға дейін осында жұмыс істеді.
While the theatre was initially built with the intention of producing German dramas and Italian operas, works in other languages were also staged. Czech productions were first staged in 1785 in order to reach a broader Czech audience but by 1812 they became a regular feature of Sunday and holiday matinées. The somewhat political nature of these performances later led to idea of founding a National Theatre after 1848 with the defeat of the revolution and the departure of J. K. Tyl. Many of the founding Czech dramatists were involved in the Estates Theatre, such as the brothers Thám (Karel and Václav), J. K. Tyl, Ján Kollár, and so on. The first Czech modern opera, František Škroup’s The Tinker, was staged here in 1826 and in 1834 the premiere of the song “Where is my Home?” (Kde domov můj) was performed by bass Karel Strakatý (words by Tyl, music by Škroup), which would later become the Czech national anthem. The Estates Theatre was not limited to native participants; many famous European artists were also active. Individuals such as Carl Maria von Weber, Anton Rubinstein, Karl Goldmark, and Gustav Mahler conducted at the Estates Theatre. Other famous names include the actors A. W. Iffland, F. Raimund, J. N. Nestroy, along with opera singer Angelica Catalani and violin virtuoso Niccolò Paganini. One of the Estates Theatre’s many claims to glory is its strong link with Wolfgang Amadeus Mozart, who conducted the world premiere of his opera Don Giovanni here in October 1787. Also, in 1791, Mozart’s La Clemenza di Tito was staged in public here for the first time in celebration of the coronation of Emperor Leopold II. It is the only theatre left standing where Mozart performed. Anton Jaich, the set designer, worked here from 1846 to 1861.
Жақында болған тарих
Қазіргі уақытта Эстас театры драма, балет және опера қойылымдарын ұсынады, опера труппасының басты назары Вольфганг Амадей Моцарттың шығармаларына шоғырланған. Милош Форманның "Амадей" фильмінің көптеген опералық көріністері Эстас театрында түсірілді. Театр Гэри Олдманның басты рөлде ойнаған Бетховеннің "Абдыраған махаббат" атты биофильмінде де пайда болды. Анна Хромидің "Дон Джованни" кейіпкерінен шабыттанған "Иль Коммендаторе" мүсіні 2000 жылы театрдың алдына орнатылды.
The Estates Theatre currently offers performances of dramas, ballets and operas with the focus of the opera company on the work of Wolfgang Amadeus Mozart. Most of the opera scenes of Miloš Forman's film Amadeus were shot at the Estates Theatre. The theatre was also featured in the Beethoven biopic, Immortal Beloved, starring Gary Oldman. Anna Chromy's statue Il Commendatore, inspired by the character from Don Giovanni, was installed in front of the theatre in 2000.