Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Барселонадағы опера театры, Испания
Opera house in Barcelona, Spain
Гран Театре дель Лисеу (; ), көбінесе Эль Лисеу деп аталады, Барселонадағы, Каталониядағы, Испаниядағы опера театры. Ол Ла Рамбла көшесінде орналасқан және Барселонадағы әлі күнге дейін театр ретінде қолданылып келе жатқан ең көне театр. 1837 жылы басқа жерде негізделген Эль Лисеу 1847 жылдың 4 сәуірінде қазіргі орнында ашылды. Театр 1861 және 1994 жылдары болған өрттерден кейін қайта салынды және 1862 жылдың 20 сәуірінде және 1999 жылдың 7 қазанында қайта ашылды. 1893 жылдың 7 қарашасында, маусымның ашылу кешінде, анархист екі бомбаны залға лақтырды. Шамамен жиырма адам қаза тауып, көптеген адамдар жарақат алды. 1847 жылдан 1989 жылға дейін 2338 орындық Лисеу сыйымдылығы бойынша Еуропадағы ең ірі опера театры болды. 1994 жылдан бері Лисеу мемлекеттік қорына тиесілі және басқарылады, оның қамқорлар кеңесі Мәдениет министрлігін, Каталонияның Генералитетін, Барселона провинциясының депутациясын және Барселона қалалық кеңесін білдіреді. Театрдың өз хоры (Cor del Gran Teatre del Liceu), симфониялық оркестрі (Orquestra Simfònica del Gran Teatre del Liceu) және музыка колледжі, Conservatori Superior de Música del Liceu бар.
The Gran Teatre del Liceu (; ), usually known as El Liceu, is an opera house in Barcelona, Catalonia, Spain. It is in La Rambla, and is the oldest theater in Barcelona still in use as a theater. Founded in 1837 at another location, El Liceu opened at its current address on 4 April 1847. The theater was rebuilt after fires in 1861 and 1994, and reopened on 20 April 1862 and 7 October 1999. On 7 November 1893, on the opening night of the season, an anarchist threw two bombs into the stalls. About twenty people were killed, and many more were injured. Between 1847 and 1989, the 2,338 seat Liceu was the largest opera house in Europe by capacity. Since 1994, the Liceu has been owned and managed by a public foundation whose board of trustees represents the Ministry of Culture, the Generalitat de Catalunya, the Provincial Deputation of Barcelona and the City Council of Barcelona. The theater has its own choir (the Cor del Gran Teatre del Liceu), symphonic orchestra (the Orquestra Simfònica del Gran Teatre del Liceu) and college of music, the Conservatori Superior de Música del Liceu.
Шығуы (1837-1847)
1837 жылы Барселонада музыка білімін дамыту мақсатында Лицео Филодраматико де Монтесион (қазіргі Conservatori Superior de Música del Liceu) құрылды (содан "Лицео" немесе лицей атауы пайда болды). Ол Лицео студенттерімен опералық қойылымдар ұйымдастырды. Монтесион театры (Teatro de Montesión, немесе Teatro del Liceo de Montesión) монастырь ғимаратында ашылды, онда пьесалар мен опералар қойылды. Алғашқы қойылым 1838 жылдың 3 ақпанында Виченцо Беллинидің "Норма" операсы болды. Репертуар итальян тілінде болды, ең көп орындалған композиторлар – Доницетти, Меркаданте, Беллини және Россини. Осы сахнада Герольдтың "Зампа" операсы Барселонада тұңғыш рет көрсетілді. 1838 жылы қоғам өз атын Лицео Драматико Филармонико де С. М. ла Рейна Изабель II (Ә.М. Королева Изабель II атындағы драмалық филармониялық лицей) деп өзгертті.
In 1837, the Liceo Filodramático de Montesión (Philodramatic Lyceum of Montesión, now named Conservatori Superior de Música del Liceu) was founded in Barcelona to promote musical education (hence the name "Liceo", or lyceum.) It organized opera productions performed by Liceo students. A theater (Teatro de Montesión, or Teatro del Liceo de Montesión) was founded in a convent building, and plays and operas were performed. The first performance was Vicenzo Bellini's Norma, on 3 February 1838. The repertoire was Italian, the most performed composers were Donizetti, Mercadante, Bellini and Rossini. The Barcelona premiere of Hérold's Zampa was held here. In 1838, the society changed its name to Liceo Dramático Filarmónico de S. M. la Reina Isabel II (Dramatic Philharmonic Lyceum of H. M. Queen Isabel II).
Орындалған жұмыстар
Лицеу – қабылдау және қойылымдар үйі, жылына екі-үш жаңа қойылым қойылады. Оның труппасы тұрақты оркестр мен хордан, сондай-ақ қосалқы рөлдерге арналған әншілерден тұрады. Басты рөлдер көбінесе қонақ әншілермен орындалады. Сахналық безендіру театрдың өзінде (жеке немесе басқа опера үйлерімен бірлесіп) жасалады, сондай-ақ басқа театрлардан жалға алынады. 1990 жылға дейін Лицеуде балет труппасы да болды. Көбінесе орындалатын опералардың көпшілігі 19 ғасырдың Италия және Германия операларынан: Верди, Вагнер, белканто композиторлары, сондай-ақ жақында Пуччини, Рихард Штраус және Моцарт. Лицеудегі премьералар тарихы еуропалық опералық талғамның қалыптасуын көрсетеді. Бастапқыда опера оның көркемдік қызметінің бір бөлігі ғана болды, ол сарсуэламен (испандық жеңіл опера), романтикалық балетпен (Гизельдің 1847 жылы Барселонадағы тұңғыш қойылымы), театрлық қойылымдармен және әртүрлі көрсетулермен ауысып отырды. Алғаш орындалған Доницеттидің «Анна Болена» және Вердидің «I due Foscari» опералары белканто мен итальяндық романтикалық мелодрамаға деген құштарлықты көрсетеді: Россини, Доницетти, Беллини және Верди. Олар әлі де репертуарда, ал Верди – ең көп орындалатын композитор. Лицеуде итальяндық емес композиторлардың алғашқы опералары Фердинанд Герольдтың «Зампа» (1848), Карл Мария фон Вебердің «Дер Фрайшютц» (1849), Джакомо Мейербердің «Роберт дьявол», Обердің «Ла муэтт де Портичи» (1852) және «Фра Диаволо» (1853) опералары болды. Бұл опералар сол кездегі дәстүр бойынша итальян тілінде орындалды. «Il trovatore» (1854) және «La traviata» (1855) операларының тұңғыш қойылымдары Джузеппе Вердиді опера королі деп жариялады. 1866 жылы Моцарттың «Дон Джованни» операсы Лицеуда алғаш рет қойылды. 1883 жылы Вагнердің «Лоэнгрин» операсы алғаш рет сахналанды. 1880-1950 жылдары Вагнер Лицеудағы ең сүйікті және құрметті композиторлардың бірі болды. Байройт монополиясы аяқталғаннан кейін, 1913 жылдың 31 желтоқсанында, Франческ Виньяс бас рөлде ойнап, Франц Бейдлер дирижерлік еткен «Парсифаль» операсының алғашқы қойылымы Лицеуда өтті. 1955 жылы Байройт фестивалінің труппасы театрға келіп, үш опера қойды. Веризм, әсіресе Пуччини, 19 ғасырдың соңындағы дәстүр. Бірінші ресейлік опера 1915 жылы үлкен жетістікке ие болды, ал Мусоргский, Римский-Корсаков және Чайковский опералары жиі қойылды. 20 ғасырдың басында Рихард Штраус өзінің шығармаларын дирижерлік етті. 1904 жылы Зигфрид Вагнер концерт өткізді, бір жылдан кейін Пьетро Масканьи келіп өнер көрсетті. 1915 жылы импресарио Местрес Кальвет репертуарды кеңейтіп, де Фалла және Стравинский сияқты композиторларды таныстырды. Бұл орыс және неміс операларының алтын ғасыры болды, олар енді өздерінің түпнұсқа тілдерінде орындалды. Местрес сонымен қатар 1917 жылдан бастап Васлав Нижинский, Леонид Массин, Лидия Лопокова, Черничева және басқа бишілермен Диагилевтің балеттерінің табысына үлес қосты. Кейін Анна Павлова да Лицеуда өнер көрсетті. 1947 жылы режиссерлік компания Аркер мен Памиасқа тиді. Алдыңғы жылдармен салыстырғанда, олардың бағдарламаларында классикалық опералар басым болған, жаңа директордың алғашқы маусымы репертуарды жаңартты, бірнеше композиторлардың 100-ге жуық шығармалары Барселонада алғаш рет қойылды. Жаңғыртулардың ішінде Доницеттидің «Анна Болена» операсы болды, ол жүз жыл бұрын Лицеуда алғаш рет сахналанған. Памиас 33 жыл бойы Лицеу қызметін басқарды, осы уақытта опера театрын ресми көмексіз сақтап тұру мүмкін емес сияқты көрінді. Лицеу репертуарында 1950 жылдан бері әлемдегі ең көп орындалатын опералар бар, соның ішінде 20 ғасырдың барлық ұлы композиторларының (Барток, Хонеггер, Гершвин, Берг, Яначек, Вейл, Шостакович, Прокофьев, Бриттен, Шенберг және Хиндемит) шығармалары, сондай-ақ барокко және классикалық композиторлар Монтеверди, Гендель және Глюктің опералары орындалды. Балет театрдың маңызды бөлігі болып қала береді, әлемдегі ең танымал труппалардың кейбіреулері (соның ішінде Бежар балеті) қойылымдарын көрсетеді.
The Liceu is a receiving and producing house, with two or three new productions staged each year. Its company consists of a permanent orchestra and choir and singers for supporting roles. Leading roles are usually sung by guest singers. Stagecraft is produced internally by the theater (alone or with other opera houses) and rented from other houses. Until the 1990s, the Liceu also had a ballet company. Most of the operas performed are from 19th century Italy and Germany: Verdi, Wagner, bel canto composers and, more recently, Puccini, Richard Strauss and Mozart. The history of Liceu premieres illustrates the evolution of European operatic tastes. Opera was only a part of its artistic activities at first, alternating with zarzuela (Spanish light opera), romantic ballet (Giselle had its first Barcelona performance in 1847), theatrical performances, and magic shows. The first operas performed, Donizetti's Anna Bolena and Verdi's I due Foscari, are emblematic of the taste for bel canto and Italian romantic melodrama: Rossini, Donizetti, Bellini, and Verdi. They are still in the repertory, and Verdi is the most performed composer. The first operas by non Italian composers which were put on at the Liceu were Ferdinand Hérold's Zampa (1848), Carl Maria von Weber's Der Freischütz (1849), Giacomo Meyerbeer's Robert le diable, Auber's La muette de Portici (1852) and Fra Diavolo (1853). These were sung in Italian, the custom at the time. The first performances of Il trovatore (1854) and La traviata (1855) led to the crowning of Giuseppe Verdi as the king of opera. In 1866, Mozart's Don Giovanni was staged at the Liceu for the first time. In 1883, Wagner's Lohengrin was first performed. From the 1880s to the 1950s, Wagner was one of the most beloved and highly regarded composers at the Liceu. It staged the first performance of Parsifal outside Bayreuth on 31 December 1913, after the Bayreuth monopoly ended, with Francesc Viñas in the title role and conducted by Franz Beidler. In 1955, the Bayreuth Festival company visited the theater and performed three operas. Verismo, especially Puccini, is a late 19th century tradition. The first Russian opera was staged in 1915 with great success, and Mussorgsky, Rimsky Korsakov and Tchaikovsky were often performed. Early in the 20th century, Richard Strauss conducted his works. Siegfried Wagner conducted a concert in 1904, followed a year later by Pietro Mascagni. In 1915, impresario Mestres Calvet broadened the repertory and introduced composers such as de Falla and Stravinsky. It was a golden age for Russian and German operas, which were now sung in their original language. Mestres also was associated, beginning in 1917, with the success of Diaghilev's ballets with Vaslav Nijinsky, Léonide Massine, Lydia Lopokova, Chernicheva and other dancers. Years later, Anna Pavlova also performed at the Liceu. In 1947, the directing company came into the hands of Arquer and Pàmias. In contrast with the preceding years, which had been marked by programming of the great repertory works, the first season of the new directorship renewed the repertoire with the first performances in Barcelona of about 100 works by a number of composers. Revivals featured Donizetti's Anna Bolena, which had first been staged at the Liceu one hundred years earlier. For 33 years, Pàmias led Liceu activity when it seemed impossible to maintain the opera house without official aid. The Liceu's repertory has included the world's most performed titles since the 1950s, including nearly all the great 20th century composers (Bartók, Honegger, Gershwin, Berg, Janáček, Weill, Shostakovich, Prokofiev, Britten, Schönberg, and Hindemith) and the baroque and classical composers Monteverdi, Handel and Gluck. Ballet remains an important part of the theater's activities, with performances by some of the world's best known companies (including the Béjart Ballet).
Сахна режиссерлері мен сахналық шеберлік
XIX ғасырдың екінші жартысында Лицейде сахна өнері мен театрлық декорациялар мектебі қалыптасты. L'Africaine операсы үшін жасаған декорацияларымен танымал болған Жоан Баллестерден кейін, жетекші суретші Франческ Солер и Ровироса болды. Стиль реалистік болды, боялған қағаз фондар мен маталар қолданылды. Декорациялар мен костюмдер театр шеберханаларында жасалды. 1900-жылдардан 1930-жылдарға дейін бұл мектепті Мауриси Виломара, Феликс Ургелес, Сальвадор Аларма және Олегер Юньент сияқты декоратор-суретшілер ұсынды. Осы суретшілердің соңғысы Жозеп Местрес Кабанес болды, ол 1930 жылдан 1950 жылға дейін декорациялар салған.
During the second half of the 19th century, a school of stagecraft and theatrical scenery was developed at the Liceu. After beginning with Joan Ballester, who was known for his sets for L'Africaine, the leading set designer was Francesc Soler i Rovirosa. The style was realistic, using painted paper flats and curtains. Sets and costumes were made in the theater workshops. From the 1900s to the 1930s, the school was represented by scenery painters who included Maurici Vilomara, Fèlix Urgellés, Salvador Alarma and Oleguer Junyent. The last of these painters was Josep Mestres Cabanes, who painted scenery from 1930 to the 1950s.
Компания
Лицеуде театр директоры (эпеснари немесе администратор) бар. 1980 жылдан бері оның көркемдік жетекшісі де бар.
The Liceu has a theater manager (an empresari or administrador). Since 1980, it has also had an artistic director.
Оркестр және дирижерлер
Лицеу 1847 жылы құрылғаннан бері өзінің жеке оркестріне, Orquestra Simfònica del Gran Teatre del Liceu ие. 2024 жылы ол Испаниядағы ең көне, үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан оркестр еді. Оның алғашқы дирижері Мариа Обиолс болды.
The Liceu has had its own orchestra, the Orquestra Simfònica del Gran Teatre del Liceu, since it was founded in 1847. In 2024, it was Spain's oldest working orchestra in Spain. Its first conductor was Marià Obiols.
Хор дирижерлері
Хор 1960-шы жылдары дирижер Риккардо Боттино (1960–1982) басшылығымен нығайтылды. 1982 жылдан бері хор дирижерлері Витторио Сикури (1982–1990) және Андрес Масперо (1990 жылдан бері) болды. Қазіргі хор дирижері – Уильям Сполдинг.
The choir was consolidated during the 1960s by its, conductor Riccardo Bottino (1960–1982). Since 1982, the choir conductors have been (1982–1993) with Vittorio Sicuri (1982–1990) and Andrés Máspero (since 1990). The present choir conductor is William Spaulding.
Лицейдің музыка консерваториясы
1837 жылы негізі салынған Conservatori Superior de Música del Liceu музыкалық консерваториясы театрмен байланысты.
The Conservatori Superior de Música del Liceu, a music college founded in 1837, is linked to the theater.
Círculo del Liceo мектептің орта мектебі
Лицеу ғимаратында орналасқан жеке клуб – Círculo del Liceo. Оның ең алғашқы жазбаларына сәйкес, "Círculo" 1847 жылдың қараша айында 125 негізгі мүшесімен ашылған. Клубта демалыс бөлмелері, конференц-залдар, мейрамхана, кітапхана және басқа да жайлылықтар бар. Мүшелердің келесі дауыс беруінен кейін (373 дауыс мақұлдап, 279 қарсы) олар да қабылданды. Клубта шамамен мың мүше бар. Círculo del Liceo – Испаниядағы әлі де бастапқы орнында сақталған ең көне клуб. Клубта көптеген көркем туындылар жинақталған, оның көптеген бөлмелері модерн стилінде безендірілген. Төменгі вестибюльдегі төрт үлкен терезе 20 ғасырдың басындағы каталон мәдениетінде Вагнеризмнің ықпалын көрсетеді. Жиһазы мен интерьерінен басқа, клубта мүсіндер, инкрустация, эмаль, гравюра, офорттар және Каталон суретшілерінің – Александр де Рикер, Сантьяго Русиньол, Модест Урхелл Инглада және Франсеск Мираллестің картиналарынан тұратын коллекция бар. Клубтың ең танымал өнері – Рамон Касасқа тапсырыс беріліп, ротондасына орнатылған матаға жасалған он екі картинадан тұратын жиынтық. Касастың ең масштабты туындысы – осы он екі картинаның әрқайсысы музыкалық тақырыпқа арналған.
The Círculo del Liceo is a private club in the Liceu building. The "Círculo" opened in November 1847 with 125 founding members, according to its earliest records. The club has lounges, conference rooms, a restaurant, a library and other amenities. but were admitted after a subsequent vote by members (373 votes in favor and 279 against). The club has about one thousand members. The Círculo del Liceo is Spain's oldest club still at its original location. The club has accumulated a number of artistic works, and many of its rooms are decorated in Art Nouveau style. Four large windows in the low foyer attest the influence of Wagnerism in Catalan culture at the beginning of the 20th century. In addition to its furniture and decor, the club has a collection of sculptures, marquetry, enamels, engravings, etchings and paintings by Catalan artists who include Alexandre de Riquer, Santiago Rusiñol, Modest Urgell Inglada and Francesc Miralles. The club's most notable art is a set of twelve oils on fabric, commissioned to Ramon Casas and installed in its rotunda. Each of the twelve paintings, Casas' most ambitious work, is inspired by a musical subject.