Кіріспе

Salto di Quirra – Сардиния аралындағы Пердасдефогу қаласының жанындағы қару-жарақ сынақ алаңы және зымырандарды ұшыру орны. Бұл Италиядағы ең ірі әскери полигон, Италия Қорғаныс министрлігіне тиесілі 12 000 гектар жерді алып жатыр және Еуропалық Одақтағы ең ірі полигондардың бірі болып табылады. Аймақтағы туа біткен кемшіліктер мен қатерлі ісіктер осы жерде қолданылған қару-жараққа байланысты деп есептеледі. Сардиния Италияның әскери полигондарының шамамен 60%-ын қамтиды және Фриули Венеция Джулиямен бірге Италияның ең әскериленген аймақтарының бірі болып саналады. Salto di Quirra көбінесе әскери зымырандарды ұшырады, бірақ атмосфераның жоғарғы қабаттарын зерттеу үшін Skylark сияқты азаматтық зымырандар да кейде қолданылады. Salto di Quirra полигоны Пердасдефогу қаласына жақын, Сардинияның оңтүстік-шығысындағы таулы аймақта орналасқан. Бұл қазіргі таңда Италия Әуе күштерінің бақылауындағы полигон. Оның негізгі қызметі Италияда жасалған немесе қолданылатын, немесе бірлесіп құрылған ракеталардың түрлі-түрлерін сынаудан өтуіне бағытталған. 1960 жылдардың басында бұл база CRA (Centro Ricerche Aerospaziali) орталығы итальяндық Әуе күштері мен NASA ғалымдарымен бірлесіп алғашқы зымырандарды ұшыруға пайдаланылды. 1961 және 1963 жылдары Nike Asp және Nike Cajun зымырандарының үш іс-шарасы өткізілді. 1964 жылдан 1972 жылға дейін ESRO-ның зымырандық бағдарламасы үшін пайдаланылды, оның ішінде Skylark және Centaure зымырандары, сондай-ақ Bélier және Zenit C зымырандары да қолданылды. Осы кезеңде Швейцария мен Германия атынан да зымырандар ұшырылды. 1972 жылдан кейін Salto di Quirra-ның зымыран саласындағы қызметі ұлттық бағдарламалармен шектелді. 1973-75 жылдары Alfa экспериментальды көліктерінің үш дүркіні сәтті ұшырылды. 1992 жылы San Marco зымыранының сынағы толыққанды сәтті болмады.

Zefiro 9

Salto di Quirra-да Vega зымыран құралының үшінші сатысын қуатпен қамтамасыз етуге арналған Zefiro 9 зымыран қозғалтқышының екі сынаққа іске қосылуы жүзеге асырылды. Алғашқы сынақ іске қосылуы 2005 жылдың 20 желтоқсанында өтті және толыққанды сәтті аяқталды. Екінші іске қосылу, 2007 жылдың 28 наурызында, күтпеген аномалиялық әрекеттерді көрсетті.

Ғарыш және зымыран операциялары

Алғашқы қадамынан бастап Salto di Quirra (Сардиния) полигоны Италияның ғарыш операцияларында маңызды рөл атқарды. Полигон 1956 жылдан бері генерал Марио Пецци ұсынған Луиджи Брольо басқарған ITAF оқ-дәрі зерттеу бөліміне қарасты болды. 1959 жылы Италияның Ұлттық зерттеу кеңесі (CNR) және ITAF зымыранмен тасымалданатын зондтарды пайдалана отырып, сыртқы атмосфераны зерттеу бағдарламасын бастады. 1961 жылы NASA-мен бірлесіп, CNR АҚШ-тың Уолопс аралы базасынан (Вирджиния штаты) және Салто ди Кирра (Италия) полигонынан ұшырылған Nike Cajun зымырандарымен атмосфераға литий-натрий бұлттарын тарату арқылы ауа райы эксперименттерін жоспарлады. Италиядағы жеті жер серіктерінен (Сардинияда бесеу, Фурбара базасында және Борго Пиаве бақылау бекетінде бір-бірден) литий-натрий бұлттарын бір уақытта бақылап, жоғары биіктіктегі атмосфералық ағымдарды өте дәл өлшеуге болады. Серияның алғашқы ұшырылысы 1961 жылдың 12 қаңтарында өтті. Екі сатылы Nike Cajun зымыраны 90 км биіктікте 20 кг натрий және литий шаңын шығарды. Барлығы алты ұшырылым сәтті аяқталды. Брольо және оның командасы 24 сағат ішінде үш рет ұшырудан тұратын рекорд орнатты, ол 19 қаңтар күні таңертең басталып, келесі күні кешке аяқталды. Бұқаралық ақпарат құралдарының жариялануының арқасында әлем Италияның ғарыш зерттеулері және зымыран ұшыру алаңын пайдалануы туралы хабардар болды. Осы жетістіктен кейін Salto di Quirra базасы көптеген зерттеу бағдарламаларына, әсіресе Еуропалық ғарыш зерттеу ұйымы (ESRO) аясында қатысты. 1962 жылы ESRO сыртқы атмосфера мен ионосфераны зерттеу үшін сегіз ұшырылымды жоспарлады. Бұл эксперименттер келесі жылдары Еуропалық ғарыш агенттігін құруға негіз болды: сынақтар үшін британдық Skylark және француздық Centaure зымырандары қолданылды. Salto di Quirra полигонындағы кадрлардың және жабдықтардың жоғары деңгейі, 1967 жылы Парижде ESRO-ның бас директоры Пьер Оже қол қойған келісімге сәйкес, 1972 жылға дейін ESRO-ның басты ұшыру базасы болды. 1985 жылы Avio компаниясы Salto di Quirra-да Ariane 3 және Ariane 4 еуропалық тасымалдағыштарының және Zefiro тасымалдағыштарының қозғалтқыштарын сынау үшін тік құрылым салды, оның прототипі Zefiro 16-дан бастап Zefiro 9-ға дейін және серияның 23-ші нөміріне дейін. Salto di Quirra-да Веганың екінші және үшінші сатылары жан-жақты сынақтан өтті, Вега – итальяндық фирмалар әзірлеген және салған жаңа еуропалық тасымалдағыш.

Тума ақаулар мен қатерлі ісік

Жергілікті тұрғындар аймақтағы деформациялар мен қатерлі ісіктердің көбеюіне байланысты "Кирра синдромы" деген терминді пайдаланды. 1980 жылдардың соңындағы бір жылы бір қалада туған балалардың ширек бөлігі туа біткен кемшіліктермен дүниеге келді. Зерттеушілер жергілікті малшылардың үштен екісінде қатерлі ісік болғанын анықтады, бұл торий шаңы мен таусылған уранға байланысты деп айтылуда. Осы орынның бұрынғы командирлері кейіннен Италия сотына шақырылды.