Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жұмыссыздық түрі
Type of unemployment
Фрикциялық жұмыссыздық – адам ерікті түрде жұмыстан кетіп, жаңа жұмыс іздеу кезеңінде туындайтын жұмыссыздық түрі. Сондықтан, оны кейде іздеу жұмыссыздығы деп те атайды, бірақ бұл бір жұмыстан екіншісіне ауысқандағы уақыттық жұмыссыздықты да қамтиды. Фрикциялық жұмыссыздық – жұмыссыздықтың үш негізгі түрінің бірі, қалғандары – құрылымдық жұмыссыздық және циклдық жұмыссыздық. Фрикциялық жұмыссыздықтың себептеріне жақсы жұмыс мүмкіндіктері, жағдайлар, жалақы мен еңбекақы, бұрынғы жұмыстан қанағаттанбау, сондай-ақ кәсіподақтардың ереуілі мен кәсіподаққа қатылмаған жұмыс іс-қимылдары жатады.
Frictional unemployment is a form of unemployment reflecting the gap between someone voluntarily leaving a job and finding another. As such, it is sometimes called search unemployment, though it also includes gaps in employment when transferring from one job to another. Frictional unemployment is one of the three broad categories of unemployment, the others being structural unemployment and cyclical unemployment. Causes of frictional unemployment include better job opportunities, services, salary and wages, dissatisfaction with the previous job, and strikes by trade unions and other forms of non unionized work actions.
Талдау
Фрикциялық жұмыссыздық жұмыс орындары мен жұмысшылардың әртүрлілігінен туындайды, нәтижесінде сұраныс пен ұсыныстың сипаттамалары арасында үйлесімсіздіктер пайда болуы мүмкін. Мұндай үйлесімсіздіктер біліктілік, жалақы, жұмыс уақыты, орналасқан жері, көзқарас, талғамдар және тағы да көптеген факторлармен байланысты болуы мүмкін. Жаңадан жұмысқа түсушілер (мысалы, бітіруші студенттер) және қайта жұмысқа оралушылар (мысалы, бұрынғы үй шаруасымен айналысқандар) да фрикциялық жұмыссыздықтан зардап шегуі мүмкін. Жұмысшылар да, жұмыс берушілер де белгілі бір деңгейдегі кемшіліктерді, тәуекелді немесе келісімге дайындықты қабылдайды, бірақ әдетте бірден емес; олар сәйкес келетін нәрсені табу үшін белгілі бір уақыт пен күш жұмсайды. Бұл экономика үшін пайдалы, себебі ол ресурстардың тиімдірек бөлінуіне әкеледі. Дегенмен, егер іздеу тым ұзаққа созылса және үйлесімсіздіктер жиі болса, экономика зардап шегеді, өйткені кейбір жұмыстар орындалмай қалады. Сондықтан, үкіметтер қажетсіз фрикциялық жұмыссыздықты азайтудың жолдарын іздейді. Фрикциялық жұмыссыздық толық жұмыспен қамту тұжырымдамасымен байланысты және онымен үйлесімді. Толық жұмыспен қамту кезінде жұмыссыздық деңгейі оң болады, себебі фрикциялық жұмыссыздықтың болуы заңды. Еңбек нарығындағы қиындықтар кейде Беверидж қисығы арқылы графикалық түрде көрсетіледі – бұл төмен қарай еңісті, дөңгелек қисық, ол бір осьтегі жұмыссыздық деңгейі мен екінші осьтегі бос орындар деңгейі арасындағы байланысты көрсетеді. Еңбекке деген сұраныс пен ұсыныстың өзгеруі осы қисық бойымен қозғалысқа әкеледі. Еңбек нарығындағы қиындықтардың күшеюі қисықты сыртқа қарай жылжытады. Бір жұмыстан екінші жұмысқа өтудің орташа уақыты дамыған экономикада қысқаруы мүмкін, ал дағдарыстағы экономикада ұзартуы мүмкін; жаңа жұмыс іздеуге ерікті түрде шығушылардың саны өсім кезінде артуы мүмкін, ал дағдарыс кезінде – мәжбүрлі түрде. Алайда, қандай жағдайда болсын, жұмысын ауыстыруды қалайтындардың саны белгілі бір деңгейде болады, бұл фрикциялық жұмыссыздықтың ең төменгі, бірақ толығымен жойылмайтын деңгейін құрайды.
Frictional unemployment exists because both jobs and workers are heterogeneous, and a mismatch can result between the characteristics of supply and demand. Such a mismatch can be related to skills, payment, worktime, location, attitude, taste, and a multitude of other factors. New entrants (such as graduating students) and re entrants (such as former homemakers) can also suffer a spell of frictional unemployment. Workers as well as employers accept a certain level of imperfection, risk or compromise, but usually not right away; they will invest some time and effort to find a match. This is in fact beneficial to the economy since it results in a better allocation of resources. However, if the search takes too long and mismatches are too frequent, the economy suffers, since some work will not get done. Therefore, governments will seek ways to reduce unnecessary frictional unemployment. Frictional unemployment is related to and compatible with the concept of full employment. At full employment the unemployment rate will be positive because of the inevitable presence of frictional unemployment. The frictions in the labor market are sometimes illustrated graphically with a Beveridge curve, a downward sloping, convex curve that shows a fixed relationship between the unemployment rate on one axis and the vacancy rate on the other. Changes in the supply of or demand for labor cause movements along this curve. An increase in labor market frictions will shift the curve outwards. The length of gap for an average transition from one job to another can be lessened by a prosperous economy and lengthened by a constricting one; the number of those voluntarily seeking new employment opportunities may be increased by a boom and involuntarily by a recession. However, some number of people will choose to change jobs in either circumstance, establishing a minimum yet functionally ineradicable level of frictional unemployment.
Мысалдар
Фрикциялық жұмыссыздықтың бір түрі – күту жұмыссыздығы деп аталады: ол жұмыс істейтін жұмысшыларға нарықтық тепе-теңдік жалақысынан жоғары жалақы төленетін салалардың болуының салдарына байланысты туындайды. Бұл тек жоғары жалақылы салалардағы жұмыс орындарының санын ғана шектемейді, сонымен қатар басқа салалардағы жұмысшыларды да сол салаға ауысуға тартады, олар онда жұмысқа орналасуды күтеді. Бұл теорияның негізгі кемшілігі – мұндай жұмысшылар жұмыс істеп жүрген кезде де "күте беруі" мүмкін, сондықтан олар жұмыссыз ретінде есептелмейді. Мысалы, Голливудта актерлік рөлдерді күтіп отырғандар ақы алу үшін мейрамханаларда жұмыс істейді (ал түнде "Equity Waiver" спектакльдерінде ақысыз ойнайды). Дегенмен, мұндай жұмысшыларды толық жұмыспен қамтылмаған деп қарастыруға болады (бірінші анықтама).
One kind of frictional unemployment is called wait unemployment: it refers to the effects of the existence of some sectors where employed workers are paid more than the market clearing equilibrium wage. Not only does this restrict the amount of employment in the high wage sector, but it attracts workers from other sectors who wait to try to get jobs there. The main problem with this theory is that such workers will likely "wait" while having jobs, so that they are not counted as unemployed. In Hollywood, for example, those who are waiting for acting jobs also wait on tables in restaurants for pay (while acting in "Equity Waiver" plays at night for no pay). However, these workers might be seen as underemployed (definition 1).