Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Луриан кабаласы ілімі
Lurianic Kabbalah doctrine
Цимцзум немесе Цимцюм (Еврейше: צמצום ṣimṣum "тартылу/қысылу/жинақылау") – Исаак Лурияның ілімін түсіндіру үшін Луриан кабаласында қолданылатын термин. Құдай жаратылыс процесін Өзінің Ор Эйн Соф (шексіз жарық) нұрын "тарту" арқылы бастады, соның нәтижесінде шекті және көрінетін тәуелсіз әлемдердің пайда болуына мүмкіндік берді. Бұл бастапқы қысылу, жаңа жаратылыс жарығының шашуына арналған "бос кеңістік" (חלל הפנוי) – халал хапануйді қалыптастырды және осымен тзимцзум жалпылама түсіндіріледі. Кабалалық түсіндіруде, тзимцзум вакуумдағы және одан туған жаратылыстағы қатардағы құдайлық қатысу мен қатыспаудың парадоксын тудырады. Осыған байланысты, православие шеңберінде парадокс қалай шешілетіні және тзимцзумның мәні туралы түрлі көзқарастар бар.
The tzimtzum or tsimtsum (Hebrew: צמצום ṣimṣum "contraction/constriction/condensation") is a term used in the Lurianic Kabbalah to explain Isaac Luria's doctrine that God began the process of creation by "contracting" his Ohr Ein Sof (infinite light) in order to allow for a "conceptual space" in which finite and seemingly independent realms could exist. This primordial initial contraction, forming a ḥalal hapanuy "vacant space" (חלל הפנוי) into which new creative light could beam, is denoted by general reference to the tzimtzum. In Kabbalistic interpretation, tzimtzum gives rise to the paradox of simultaneous divine presence and absence within the vacuum and resultant Creation. Various approaches exist then, within Orthodoxy, as to how the paradox may be resolved, and as to the nature of tzimtzum itself.
Функция
Цимцзумның нәтижесінде рухани және физикалық әлемдер, сондай-ақ ерік бостандығының пайда болуына мүмкіндік беретін "бос кеңістік" туғандықтан, Құдай раввиндік әдебиеттерде көбінесе "Ха Маком" (המקום, "Жер", "Барлық жерде бар") деп аталады ("Ол – әлемнің орны, бірақ әлем Оның орны емес"). Сонымен қатар, "Әлем/Өңір" деген мағынаны білдіретін Olam сөзі "жасыру" мағынасын беретін עלם түбірінен шыққан. Бұл этимология Цимцзум тұжырымын толықтырады, себебі кейінгі рухани әлемдер мен соңғы физикалық ғалам жаратылыстың шексіз рухани өмір күшін әртүрлі деңгейде жасырады. Олардың құдайлық Ор (Нұр) күшінің әлемнен әлемге қарай біртіндеп азаюы, көпше түрінде екіншілік тзимтзумим (өмір күшінің сансыз "жинақталуы/жабылуы/шектелуі") деп аталады. Дегенмен, мұндай жасырулар бұрынғы, ортағасырлық Кабаладан да кездеседі. Лурияның жаңа ілімі шексіздіктен шекті болмысқа дейінгі себептік-салдарлық шығармашылық тізбегін үйлестіру мақсатымен бастапқы кері шегіну (дилуг – радикалды "секіру") тұжырымын ұсынды.
Because the tzimtzum results in the "empty space" in which spiritual and physical Worlds and ultimately, free will can exist, God is often referred to as "Ha Makom" (המקום lit. "the Place", "the Omnipresent") in Rabbinic literature ("He is the Place of the World, but the World is not His Place"). Relatedly, Olam—the Hebrew for "World/Realm"—is derived from the root עלם meaning "concealment". This etymology is complementary with the concept of Tzimtzum in that the subsequent spiritual realms and the ultimate physical universe conceal to different degrees the infinite spiritual lifeforce of creation. Their progressive diminutions of the divine Ohr (Light) from realm to realm in creation are also referred to in the plural as secondary tzimtzumim (innumerable "condensations/veilings/constrictions" of the lifeforce). However, these subsequent concealments are found in earlier, Medieval Kabbalah. The new doctrine of Luria advanced the notion of the primordial withdrawal (a dilug – radical "leap") in order to reconcile a causal creative chain from the Infinite with finite Existence.