Кіріспе

Focke Wulf Fw 191 – Екінші дүниежүзілік соғыстың неміс бомбалаушы ұшағының прототипі. Focke Wulf фирмасы Bomber B орта салмақты бомбалаушы ұшақтарды жобалау конкурсына ұсынған өнім. Екі нұсқаны жасау жоспарланған: Junkers Jumo 222 қозғалтқышымен жабдықталған екі қозғалтқышты нұсқа және Daimler Benz DB 605 кішірек қозғалтқышымен жабдықталған төрт қозғалтқышты нұсқа. Қозғалтқыштардағы техникалық мәселелерге байланысты жоба аяқталмай қалды.

Жобалау және әзірлеу

1939 жылдың шілдесінде RLM жоғары өнімділіктегі орташа бомбардировщик ("Бомбар Б" бағдарламасы) үшін техникалық талаптарды белгіледі. Ол сағатына 600 км жылдамдықпен ұшуға және Франция мен Норвегиядағы базалардан Ұлыбританияның кез келген нүктесіне 4000 кг бомба жүктеп жеткізуге қабілетті болуы керек еді. Сонымен қатар, жаңа бомбардировщик ұшақта қысыммен жабдықталған экипаж бөлімі болуы тиіс еді, ол кезде кең таралған "басқышсыз кабина" дизайны (ұшқышқа жеке жел әйнегі жоқ) He 111P ұшағында бұрыннан қолданылып, соғыс кезінде көптеген неміс бомбардировщиктерінде пайдаланылды, қашықтан басқарылатын қару-жарақ және жаңа 2500 АТ (2466 АТ, 1839 кВт) класындағы екі қозғалтқышты пайдалану қажет болды. Arado Ar E340 жобасынан бас тартылды. Dornier Do 317 ұшағының даму жұмыстарына төмен приоритет берілді, ал Junkers Ju 288 және Focke Wulf Fw 191 толық даму үшін таңдалды. Fw 189 барлау ұшағының жобасында қатысқан инженер Э. Кёзель Fw 191 жобалық тобын басқарды деп күтілді. Жалпы алғанда, Fw 191 – металлдан жасалған, таза жобаланған, қанаты иыққа орнатылған ұшақ болды. Екі 24 цилиндрлі Jumo 222 қозғалтқышы (DB 604 қозғалтқыштарына қарағанда перспективалырақ) қанаттардағы гондолаларда орнатылды. Қызықты ерекшелік – Ханс Мултопп жасаған, қону және тежеуге арналған Multhopp Klappe құрылысының енгізілуі. Барлық жанармай бес резервуарда сақталды, олар ішкі бомба бөлімінің үстінде, ал екі резервуар қозғалтқыш пен фюзеляж арасында орналасқан. Құйрық бөлімі екі кілп және рульді конструкциядан тұрды, ал құйрық бөлігінде шамалы диэдрал бұрышы болды. Негізгі тіреу аяқтары артқа тартылып, 90 градусқа бұрылып, әрбір қозғалтқыш гондоласының ішінде жатып қалды, толық тартылғанда негізгі дөңгелектері тіреу аяқтарының төменгі бөлігіне тіреліп тұрды, бұл Ju 88 өндірістік үлгілеріндегі негізгі тіреуге ұқсас болды. Сондай-ақ, артқы тіреу аяғы фюзеляжға қарай тартылды. Төрт адамдық экипаж қысыммен жабдықталған кабинада отырды, ал навигатор үшін үлкен плексиглас күмбезі қарастырылды; радиооператор да қашықтан басқарылатын артқы қаруларды бағыттау үшін осы күмбезді пайдалана алатын болды. Fw 191 ұшағы Luftwaffe практикасына сәйкес, экипажды мұрын бөлімінде шоғырландырды, сондай-ақ Ju 88A ұшағында бұрын қолданылған, қорғаныс қаруларын орнатуға арналған төңкерілген Bola гондоласын пайдаланды, және пилотқа жеке жел әйнегі жоқ "басқышсыз кабинаны" қолданды, бұл Heinkel He 111 ұшағының кейінгі P және H нұсқаларында да қолданылды. Бұл жоғары биіктікте жұмыс істеу үшін қысыммен жабдықталған. Қару-жараққа бір 20 мм MG 151 зеңбірегі (төменгі мұнарада), екі 20 мм MG 151 зеңбірегі (қашықтан басқарылатын арқалық мұнарада), екі 20 мм MG 151 зеңбірегі (қашықтан басқарылатын құрсау мұнарада), бір немесе екі пулеметі бар құйрық мұнарасы және қозғалтқыш гондолаларының артқы бөлігінде қашықтан басқарылатын қарулар кірді. Алайда, прототиптерге әртүрлі комбинациялар орнатылды. Экипаж бөлімінің үстінде, сондай-ақ мұрын астындағы аталған Bola құрылысының шеттерінде бақылау станциялары орналасқан. Ұшақта ішкі бомба бөлімі болды. Сонымен қатар, бомбалар немесе торпедалар фюзеляж бен қозғалтқыш гондолалары арасындағы сыртқы тіреулерде тасымалдануы мүмкін. Жобаның ең жоғары жылдамдығы 600 км/сағ, бомба жүктемесі 4000 кг және Франция мен Норвегиядағы базалардан Ұлыбританиядағы кез келген нысананы бомбалауға мүмкіндік беретін қашықтыққа ие болуы тиіс еді.

Бағдарламаның бұзылуы және аяқталуы

Ұшақтың барлық қосымша жүйелеріне электр қуатын пайдалану ниеті (Fw 190 истребителінің табысты болғаны да осының куәсі), көптеген электр моторларын және сымдарды орнатуды қажет етті, бұл Fw 191 ұшағына "Das fliegende Kraftwerk" ("ұшақ электр станциясы") деген лақап ат беруге себеп болды. Бұл сонымен қатар, ауыр жүктелген фюзеляжға қосымша салмақ қосып, генераторға дұрыс тисе, жаудың бір оғы барлық жүйелерді тоқтатып тастау қаупін тудырды. Дипл. инж. Мелхорн 1942 жылдың басында Fw 191 V1 ұшағының алғашқы рейсін жасады, бірден күтілгендей жеткілікті қуатты бермеген төмен қуатты қозғалтқыштармен байланысты мәселелер туды. Күтпеген мәселелердің бірі – Multhopp Klappe болды, ол кеңейтілген кезде қатты дірілдеуге себеп болды және қайта жобалау қажеттігін көрсетті. Осы кезде тек макет қару орнатылған, бомбалар тасымалданбады. Он сынақ рейстен кейін Fw 191 V1 ұшағына ұқсас V2 қосылды, бірақ барлығы он сағатқа жуық сынақ рейсі тіркелді. Fw 191 ұшағын қуаттандыруға тиіс 2500 АЕ (2466 а.к., 1839 кВт) Junkers Jumo 222 қозғалтқыштары қиындықтар тудырды. Барлығы үш прототиптік ұшақ – V1, V2 және V6 салынды. Жоба қозғалтқыш проблемаларымен және электр моторларын кеңінен пайдаланумен қиындыққа тап болды. Jumo 222 қозғалтқыштары алғашқы сынақ рейсіне уақытында дайын болмағандықтан, 1560 а.к. (1539 а.к., 1147 кВт) BMW 801A радиалды қозғалтқыштары орнатылды. Бұл Fw 191 V1 ұшағының қуатын жеткіліксіз етті. Тағы бір мәселе RLM-нің барлық жүйелерді, әдетте гидравликалық немесе механикалық түрде жұмыс істейтін болса, электр моторларымен басқаруды талап етуімен туындады. Осы кезде RLM электр моторларын қайта жобалауға және алып тастауға рұқсат берді (стандартты гидравликалық жүйемен алмастырылды), сондықтан Fw 191 V3, V4 және V5 жобасы тоқтатылды. Fw 191 V6 жаңа дизайнға сәйкес өзгертілді, сондай-ақ ұшып көтерілу үшін 2200 а.к. (2170 а.к., 1618 кВт) қуат беретін арнайы дайындалған Jumo 222 қозғалтқыштары орнатылды. Жаңа Fw 191 ұшағының алғашқы рейсі 1942 жылдың желтоқсан айында Flugkapitän Hans Sander басқаруында өтті. V6 жақсы ұшса да, Jumo 222 әлі де жобалық қуатын шығарған жоқ, ал Jumo 222 дамуының перспективасы оған қажетті арнайы металдардың жетіспеушілігіне байланысты күмәнді болып саналды. Fw 191 V6 Fw 191A сериясының өндіріс прототипі болуы керек еді. Неміс авиациялық қозғалтқыш өнеркәсібінде соғыс кезінде 1500 кВт (2000 а.к.) қуатына тең немесе одан да көп қуатты, қызметке жарамды қозғалтқыштар өндіруде үнемі проблемалар болғандықтан, Jumo 222 қозғалтқыштары көптеген түйіршікті проблемаларға ұшырады және Daimler Benz DB 604 қазірдің өзінде тоқтатылған, Fw 191B сериясы үшін жаңа ұсыныс енгізілді. V7-ден V12-ге дейінгі машиналар Daimler Benz DB 606 немесе 610 "қуат жүйесі" қозғалтқыштарын орнату үшін Fw 191 V13 ұшағын пайдалану ниетімен тоқтатылды, олар негізінен DB 601 немесе 605 12 цилиндрлі қозғалтқыштардың жұпталған жұптары болды. Олардың әрбір "қуат жүйесінің" 1,5 тонна салмағынан төмен қуат-салмақ қатынасы, қару-жарақ пен жүк көлемін азайтуды талап етті. Бұған дейін қозғалтқыштан отынның тұмсықтығындағы мылтық мұнараларын алып тастау және қалғандарын қолмен басқару туралы шешім қабылданды. Жаңа қозғалтқышпен тағы бес прототип жоспарланған, V14-тен V18-ге дейін, бірақ олардың ешқайсысы салынбады, мүмкін 1942 жылдың тамызында рейхсмаршал Герман Герингтің DB 606 және 610 қосқан "қуат жүйесі" қозғалтқыштарын "қосылған қозғалтқыштар" деп айыптауынан, олардың негізгі қолданылуындағы қозғалтқыш проблемаларының аяқталмайтын сериясының негізгі себебі болуына байланысты, өйткені екінші дүниежүзілік соғыстың Германияның жалғыз ауыр бомбалаушысы Хайнкельдің He 177A Greif қозғалтқыштары. Fw 191 бағдарламасын құтқару үшін соңғы әрекет жасалды, бұл жолы Fw 191C төрт қозғалтқыш ұшағы ретінде ұсынылды, ол 1340 а.к. (1322 а.к., 986 кВт) Jumo 211F, 1350 а.к. (1332 а.к., 993 кВт) DB 601E, 1475 а.к. (1455 а.к., 1085 кВт) DB 605A немесе ұқсас DB 628 қозғалтқыштарын қолданады. Сонымен қатар, кабина қысымсыз және қару-жарақ қолмен жұмыс істейтін болады, тереңдетілген фюзеляждың төменгі жағында артқы сатымен – неміс бомбалаушыларының көпшілігі қолданатын барлық жерде кездесетін Бола гондоласы сияқты, мұрынның астындағы қорғаныс үшін мергенге арналған. Focke Wulf Fw 391 және Fw 491 атауларын Fw 191C-нің әртүрлі нұсқалары үшін қолданды, бірақ олар ресми емес және RLM ешқашан бөлмеген. "Бомбар B" бағдарламасы тоқтатылды, негізінен 2500 а.к. класының қозғалтқыштары болмағандықтан, бұл "Бомбар B" бағдарламасының негізгі талаптарының бірі болды. Fw 191 сәтсіздік ретінде есте қалуы мүмкін, бірақ ұшақтың конструкциясы мен дизайны дұрыс екенін дәлелдеді; тек қана жеткіліксіз қуатты қозғалтқыштар және барлық жүйелерді басқару үшін электр моторларын қолдану талабы ұшақты сәтсіздікке ұшыратты. Барлығы үш Fw 191 ұшағы салынды (V1, V2 және V6), ал Fw 191B немесе C ұшақтарының ешқайсысы жобалау кезеңінен әрі өте алмады. RLM Focke Wulf үшін болашақ нөмірді сақтап қалды: Fw 391, бірақ одан ештеңе шықпады және жоба ақыры тоқтатылды.