Кіріспе

Heinkel He 111 – 1934 жылы Heinkel Flugzeugwerke компаниясында Зигфрид және Вальтер Гюнтер жобалаған неміс авиалайнері және бомбалаушысы. Даму барысында ол "қойдың киімінде қасқыр" ретінде сипатталды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германияға салынған шектеулерге байланысты бомбалаушыларға тыйым салынғандықтан, ол тек азаматтық авиалайнер ретінде ұсынылды, бірақ жобалаудан бастап дизайн жаңадан пайда болған Люфтваффеге ауыр бомбалаушыны ұсынуға арналған. Екінші дүниежүзілік соғыстың ең танымал неміс бомбалаушысы, кейінірек шыққан нұсқалардың ерекше, кеңінен шыныланған "жасыл үй" мұрны, Heinkel He 111 соғыстың алғашқы кезеңдерінде Люфтваффе бомбалаушысының ең көп болған. Ол жақсы жұмыс істеді, бірақ Британия шайқасында оның қорғаныс қару-жарағы жеткіліксіз болып табылған кезде, ол жауынгерлердің қатаң қарсылығына тап болды. Германияның қарулануынан пайда табуға тырысқан дизайнерлердің арасында Эрнст Хайнкель болды. Хайнкель әлемдегі ең жылдам жолаушылар ұшағын жасауға шешім қабылдады, бұл мақсат Германияның авиация өнеркәсібі мен саяси басшылығының күмәндануымен кездесті. Хайнкель компанияға жаңадан келген және тәжірибеден өтпеген Зигфрид пен Уолтер Гюнтерге дамуды сендірді. He 111 - бұл Blitz-тің қос қозғалтқыш нұсқасы, эллипстік кері бұрылған құс қанатын, шағын дөңгеленген басқару беттерін және BMW қозғалтқыштарын сақтап қалды, сондықтан жаңа дизайнды көбінесе Doppel Blitz ("Қос жарық") деп атады. Ол He 70 ұшағының орнын Донье Do 17 ұшағы басқанда, "Хейнкель" компаниясына екі қозғалтқышлы ұшақ қажет болды. Heinkel He 111 ұшағын жасау үшін 200 000 адам сағатын жұмсаған. Фюзеляж ұзартылды және қанатының ұзындығы ұлғайтылды. Ницке сонымен қатар оның жоғары жылдамдығын "осы кезең үшін" және "өте жақсы ұшқыштық және қону сипаттамаларын" мақтады, крейсерлік, біртіндеп төмендеу және бір қозғалтқышпен ұшу кезінде тұрақты және астыңғы күйде жұмыс істегенде мұрын құлдырауы жоқ. Екінші сынақ ұшуы кезінде Нитшке жоғары көтерілу және толық қуатымен ұшу кезінде бойлық тұрақтылықтың жеткіліксіз екенін және аэронды басқаруға қанағаттанарлықсыз күш қажет екенін анықтады. Егер DB 600-дің кері V12 қозғалтқышы бар болса, бұл жобаның жалпы жылдамдығы жоғары болар еді. Бұл қозғалтқыш Messerschmitt Bf 109-дың оннан он үшінші прототиптеріне дейін жұмыс істеді. Такси жүргізу оңай болды және тек жаңбырмен қиындатылды, ол кезде ұшқыш терезе панелін артқа жылжытып, бағытты белгілеу үшін сыртқа қарауы керек болды. Ұшып көтерілгенде Браунның "свинг" дегені аз болды, ал ұшақ жақсы теңдестірілген. Қону кезінде Браун жылдамдықты жоғарылату керектігін және қонуға дейін ұсталуы керектігін атап өтті. Бұл He 111 ұшағының, әсіресе, сол жақ қанатының құлауын болдырмау үшін жасалды. Ұшқыш, навигатор немесе бомба нысанасы тез арада ұшақтан шығуға мүмкіндік беретін, ұшақ фюзеляжына кері шегіну уақытын қажет етпейтін, жылжымалы және ауыстырылатын панельдер жасалды. Құрамында екі негізгі қалқа бар, бірінші қалқаның алдыңғы жағында пилот кабинасы орналасқан. Ұшқыштың мұрнына айналатын пулемет орнатылған, ол ұшқыштың алға қарай жақсы көруіне мүмкіндік береді. Кокпит толықтай шынымен жабылған, оң жақ төменгі бөлігін қоспағанда, ол бомбалаушы тапаншашының платформасы ретінде қызмет етті. Lotfernrohr сериялы бомбалаушы құрылғысы ұшқыш кабинасының еденінен сырт жағындағы қорғаныш корпусына енген. Отын аспаптары электрлі болды. He 111 әуе кемесі бірінші кезекте қанаттың түбіне жақын орналасқан ішкі отын резервуарларын пайдаланды. Сыртқы резервуарлар резервтік резервуарлар ретінде қызмет етті. Ұшқышқа отынның аздығы туралы хабарланған. Электр немесе электр қуаты бұзылған жағдайда қолмен жұмыс істейтін сорғы қолданылды, бірақ минутына бір рет қана жеткізу жылдамдығы ұшқыштың мүмкіндігінше төмен жылдамдықпен ұшып, төмен жылдамдықпен ұшып кетуін талап етті. He 111 төмен жылдамдықпен жақсы жұмыс істеді. Ұшқыштағы пулеметті көлденеңнен 10° жоғары және 15° төмен қарай жылжытуға болады. He 111 V4 1936 жылы 10 қаңтарда шетелдік баспасөзге таныстырылды. He 111 C 0 коммерциялық нұсқасы болды және V4 прототипінің дизайнынан жасалды. Бірінші машина D AHAO "Дрезден" деп аталды. Ол BMW VI қозғалтқышымен жабдықталған және (оның отыны көлеміне байланысты) He 111 V1 фюзеляж өлшемдерімен жұмыс істей алатын, бірақ C-де өзгерген. Jumo 205 дизельді қозғалтқыш BMW VI-ді алмастырды. Алайда, ең жоғары жылдамдық шекте қалды. Бұл BMW 132 қозғалтқыштары енгізілген кезде сәл артты – соғыс уақытындағы Kraftei авиациялық қозғалтқыштың біріктірілу концепциясының тікелей алдағысы. He 111G ең қуатты және ең жылдам коммерциялық нұсқасы болды. Сынақ ұшқышы Герхард Ницкеден алғашқы есептер жақсы болды. He 111-дің ұшу өнімділігі мен басқаруы әсерлі болды, бірақ ол тоқтағанда қанатын түсірді. Нәтижесінде, жолаушылар нұсқаларының қанаттары He 111 V1, V3 және V5 әскери ұшақтарының қанаттарынан кішірек болды. Алғашқы прототиптер жеткіліксіз қуатты болды, өйткені олар BMW VI 6.0 V12 тізбекті қозғалтқыштарымен жабдықталған. Бұл V5-те DB (Daimler Benz) 600 қозғалтқыштары орнатылған кезде, "B" сериясының прототипіне айналды, көбейтілді. Он He 111 A 0 моделі V3 негізінде салынды, бірақ олар жеткіліксіз қуатты болды және соңында Қытайға сатылды. Түрі ) қосымша MG 15 пулеметінің орналасуына байланысты ұзартылды. Тағы бір пулемет орны фюзеляждың үстіне, ал үшіншісі – қайтарылатын "қоқыс жәшігі" мұнарасы ретінде фюзеляждың астында орнатылды. Бомбалық бөлім екі бөлікке бөлінді және бомбалардың мөлшерін тасымалдай алатын. Бұл қосымшалардың мәселесі – ұшақтың салмағына жеткені. He 111-дің өнімділігі күрт төмендеді; әсіресе, бастапқыда жеткіліксіз қуатты болған BMW VI 6.0 Z қозғалтқыштары салмақтың артуын одан да қиындатты. Ұзартылған ұзындық 111-дің аэродинамикалық күшін де өзгертті және ұшып көтерілу мен қону кезіндегі тамаша басқаруын азайтты. Экипаж ұшақты басқару қиын болды және ең жоғары жылдамдығы айтарлықтай төмендеді. Пилоттардың есептері Ұшқыштар министрлігіне жеткеннен кейін өндіріс тоқтатылды. Алайда, Қытай делегациясы Германияға сапармен келді және He 111 A 0 өздерінің қажеттіліктеріне сай деп санады және жеті машина сатып алды. Бірінші He 111B 1936 жылдың күзінде бірінші рейсін жасады. Бірінші өндіріс партиясы сол жазда, Ростокта өндіріс желісінен шықты. Жеті B 0 өндіріс алдындағы ұшақтар Werknummern (W. Nr./Зауыт номерлері) 1431-ден 1437-ге дейін салынды. B 0 ұшақтары өзгермелі питч винттерімен жабдықталған DB 600C қозғалтқыштарымен жабдықталған. 1937 жылы Jumo 211A 1 қозғалтқыштарымен жабдықталған E 1 нұсқасы әзірленді, ал He 111 V6 бірінші өндіріс нұсқасы болды. E 1 бастапқы қуат станциясын, DB 600-ді Jumo 210 Ga қозғалтқыштарымен алмастырды. Ұшқыштар министрлігі қалаған күштірек Jumo 211 A 1 қозғалтқыштары әлі дайын болған жоқ; тағы бір сынақ ұшағы, He 111 V10 (D ALEQ) Jumo 211 A 1 орнатуы үшін қажетті екі май салқындатқышымен жабдықталуы керек болды. E 4-тің сегіз ішкі тік бойымен орналасқан бомба тіректерінің әрқайсысы бомбаны тасымалдай алатын. Соңғы E нұсқасы, He 111 E 5, Jumo 211 A 3 қозғалтқышымен жабдықталған және бомбалық бөлімнің сол жағындағы отын багын сақтап қалды. E 4 және E 5 ұшақтарының тек бірнеше ғана данасы салынды. RLM қанаттардың астына, ауыр жүктелген бомбалаушының ұшып көтерілу жолын қысқарту үшін, қарапайымдық үшін, рокет күшейткіштерін орнатуға қызығушылық танытты. Ауада күшейткіш контейнерлері қайта пайдалану үшін парашютпен шығарылатын болды. Hellmuth Walter фирмасы, Кильде, осы дамумен айналысты. Walter HWK 109 500 Starthilfe сұйық отынмен жұмыс істейтін күшейткіштердің алғашқы тұрақты сынақтары мен ұшу сынақтары 1937 жылы Нойхарденбергте Erich Warsitz ұшқышы басқаратын Heinkel He 111E азаматтық тіркеуі D AMUE ұшағында өтті.

Ол 111 F

He 111 ұшағының дизайны тез арада бірнеше шағын өзгерістерден өтті. Ең байқалатын өзгерістердің бірі He 111F модельдерімен басталды, олар эллипстік қанаттардан тік алдыңғы және артқы жиектері бар қанаттарға көшті, оларды өндіру оңайырақ болды. Келесі He 111 V8 прототипінің сынақтары алыс болғандықтан Түркия тарапынан болған қызығушылық, Әуе министрлігін Jumo 211 A 3 қозғалтқыштарымен жабдықталған 40 F 4 ұшағын тапсырыс беруге итермеледі. Бұл ұшақтар 1938 жылдың басында құрастырылып, пайдалануға берілді. Бұл парктің бір бөлігі Демянск қапталы мен Сталинград шайқасында көліктік топ ретінде қолданылды. Осы кезде He 111J әзірлеу жұмыстары басталды. Ол DB 600 қозғалтқышымен жабдықталды және торпедалық бомбалаушы ретінде жоспарланған. Осы себепті, оның ішкі бомбалық бөлімі болған жоқ және екі сыртқы торпедалық тірегі болды. Әуе министрлігі бомбалық бөлімін қайта орнатуға бұйрық берді, бұл нұсқа J 1 деп аталды. Қозғалтқышынан басқа барлық параметрлері F 4-ке ұқсас болды. F сериясының соңғы нұсқасы F 5 болды, оның бомба тастау құрылғысы мен қозғалтқыштары E 5 сияқты болды. DB 600G қозғалтқыштарымен жабдықталған, ол жүк көтеруге қабілетті болды. Тек бірнеше J 0 прототипіне ғана қозғалтқыш орнатылды, DB 600 қолданылды, нәтижесінде ұшу қабілеті нашарлап, торпедалық бомбалаушы жобасынан бас тартылды. J нұсқалары 1944 жылға дейін оқу орындарында пайдаланылды.

Ол 111 P

He 111P жаңартылған Daimler Benz DB 601A 1 сұйық суытылған қозғалтқышын және жаңадан жасалған мұрындық бөлімін, оның ішінде MG 15 пулеметінің асимметриялық орнатылуын қамтиды. Бұл, «қадамды» кабинаны ұшақтың алдыңғы бөлігінің барлық ұзындығында кеңірек және аэродинамикалық шыныдан жасалған қадамсыз кабинамен алмастырды. Осы тегіс шынылы мұрын 1938 жылдың қаңтарында He 111 V8 ұшағында сынақтан өтті. Бұл жақсартулар ұшақтың жылдамдығына және крейсерлік жылдамдығына жетуіне мүмкіндік берді, бірақ толық бомбалық жүктеме бұл көрсеткішті төмендетті. Пилоттардың есептері көріну қабілетімен байланысты мәселелерді көрсеткендіктен, бұл дизайн 1937 жылы енгізілді. Пилоттың орны жоғары көтеріліп, көздері жоғарғы шыныдан жоғары орналасқан, ал кішкентай бұрылатын жел әйнегі панелімен толықтырылып, ұшу мен қону кезінде жақсы көріну үшін пилоттың басын «шыны туннельдің» үстіне көтеруге мүмкіндік берді. Артқа қараған пулеметтік позиция, жылжитын, көруге жақын шатырмен қоршалған, алғаш рет бомбалық бөліктің тікелей артында орналасқан, артқа қараған пулеметтік позиция, бұрынғы «қоқыс жәшігі» кері тартылатын орнына ауыстырылды. Бұл жаңаша дизайн алғаш рет He 111 V23 ұшағында сынақтан өтті. Heinkel-дің бәсекелесі Junkers, Dessau қаласында 40 He 111P ұшағын құрастырды. 1938 жылдың қазан айында Junkers орталық басқармасы былай деп мәлімдеді: «Кейбір жерлерде, әсіресе қанаттың және артқы фюзеляждың қосылысында сырттан нашар, көбірек күтіммен жасалмаған компоненттер көрінеді. Барлық бөліктер өте әлсіз көрінеді. Қанаттың иілуі де өте жоғары болуы керек. Оң және сол қозғалтқыштар алмастырылатын. Әрбір қозғалтқышта бір жағында газдан жылытқыш бар, бірақ ол фюзеляжға қосылмаған, себебі фюзеляждағы жылы ауа көміртек монооксидінен (CO) бос емес болуы мүмкін. Фюзеляж жеке сегменттерге бөлінбеген, бірақ толық аяқталғаннан кейін қанаттың орталық бөлігіне бүкіл ұзындығы бойынша бекітіледі. Қозғалтқыштардың сыртында қанаттар универсалды буындармен бекітіледі. Бұл буындар қанағаттанарлық емес және бірнеше сәтсіздіктерге себеп болды. P 1 нұсқасында соққыны азайту үшін артқы дөңгелек жартылай кері тартылатын болды. P 6 нұсқасы He 111 P сериясының соңғы өндіріс үлгісі болды. 1940 жылы Әуе министрлігі P сериясын одан әрі өндіруден бас тартып, H нұсқаларына көшті, себебі P сериясының Daimler Benz қозғалтқыштары Messerschmitt Bf 109 және Bf 110 истребительдерін өндіруге қажет болды. Қалған P 6 ұшақтары P 6/R2 болып қайта аталды және ауыр планер сүйрегіштері ретінде пайдаланылды. Бұрынғы нұсқалардан ең басты айырмашылық DB 601N қуат қондырғыларының жаңартылуы болды. P 7 нұсқасының тарихы белгісіз. P 8 екі басқару пультімен жабдықталған H 5 сияқты болды. P сериясы соғыстың алдында жаңа H 2мен біртіндеп алмастырылды, ол жақсартылған Jumo 211 A 3 қозғалтқыштарымен жабдықталған. Бұл нұсқа ішкі бомбаларды алып жүруге немесе бір немесе екі сыртқы тіреуге бір немесе екі бомбаны орнатуға мүмкіндік берді. Сыртқы тіреулер ішкі бомбалық есіктерді жапқандықтан, ішкі және сыртқы сақтауды біріктіру мүмкін болмады. Сыртқы жағына PVR 1006L бомбалық тіреуі орнатылды және ішкі бомбалық бөлікті алып тастау арқылы бос қалған ішкі кеңістікке жанармай бакі қосылды. PVR 1006L SC 1000 бомбасын тасымалдауға қабілетті болды. Кейбір H 4 ұшақтарында ПВХ жақтаулар торпедаларды түсіруге бейімделді. 1941 жылдың ақпанында H 5 сериясы пайда болды. H 4 сияқты, ол фюзеляж астында ауыр бомбаларды алып жүруге мүмкіндік беретін ПВХ 1006 L бомбалық тіреуін сақтап қалды. Алғашқы он He 111 H 5 арнайы тапсырмалар үшін таңдалды. Кейде ұшақтарда жарылғыш жарылғыш бомбалар болды. H 5 ұшағы ауыр өрт сөндіруші бомбаларды, ауыр контейнерлерді немесе парашюттерге бекітілген кіші өрт сөндіру құрылғыларын тасымалдауға мүмкіндік берді. H 5 кемелері LM A және LM B әуе миналарын тасымалдады. 80-ші өндіріс ұшағынан кейін ПВХ 1006 L бомбалық тіреуі алынып тасталды және ауыр жүк ETC 2000 тіреуімен алмастырылды, бұл H 5 ұшағына сыртқы ETC 2000 тіреуінде SC 2500 "Max" бомбасын тасымалдауға мүмкіндік берді. Кейбір H 3 және H 4 ұшақтарында кабельдерді кесу қондырғылары бар. Олар H 8 деп аталды, бірақ кейіннен H8/R2 деп аталды. Бұл ұшақтарды ұшу қиын болды және өндіріс тоқтатылды. H 6 конструкцияны жалпы жақсартуға бастамашы болды. Jumo 211 F 1 қозғалтқышы жылдамдығын арттырды, ал қорғаныс қару-жарағы зауытта бір MG FF пулеметімен мұрын және/немесе гондола позициясында (қосымша), екі MG 15 вентральдық гондолада және фюзеляждың әр жағындағы терезелерде жаңартылды. Кейбір H 6 нұсқаларында MG 17 қорғаныс қару-жарағы болды. H 6 машинасының жұмыс істеу қабілеті едәуір артты. Көтерілу жылдамдығы жоғары болды және бомбалаушы сәл жоғары биіктікке жете алды. Ауыр бомбалық жүктеме қосылғанда, бұл биіктік төмендеді. H 6 салмағы артты. Кейбір H 6 ұшақтары Jumo 211F 2 қозғалтқыштарын алды, бұл төменгі деңгейдегі жылдамдықты арттырды. Биіктікте максималды жылдамдық болды. Ауыр сыртқы жүк қосылғанда, жылдамдық төмендеді. H сериясының орталық дизайны He 111 H 7 және H 8 ұшақтарын қамтыды. Фюзеляждар H 3/H 5 нұсқаларының қайта құрастырылған бөліктерінен жасалған. Екеуі де түнгі бомбалаушылар ретінде жоспарланған және екі Jumo 211F 1 қозғалтқышымен жабдықталуға тиіс болған. H 8 қанаттың алдыңғы жиегінде кабельдерді кесу жабдығымен және желкендерді аудару құрылғыларымен жабдықталуы жоспарланған. H 7 ешқашан құрастырылмады. H 9 екі басқару пультімен жабдықталған оқу ұшағы ретінде жоспарланған. Фюзеляж H 1 нұсқасының қайта құрастырылған бөлігі болды. Қуат қондырғылары екі JumoA 1 немесе D 1 қозғалтқыштарынан тұрды. Көптеген H 11 ұшақтары фюзеляж астында жаңа ПВХ тіреуімен жабдықталды, ол бес бомбаны тасымалдады. Экипаждың орналасқан жеріне қосымша брондалған плиталар орнатылды, олардың кейбіреулері төменгі фюзеляжда орналасқан және төтенше жағдайда тастауға болатын. Қозғалтқыштар екі Junkers Jumo 211F 2 болды, бұл нұсқаға ұшу қашықтығына дейін жүк тасымалдауға мүмкіндік берді. Heinkel 1943 жылдың жазына дейін осы типтің 230 жаңа ұшағын құрастырды және 100 H 3 ұшағын H 11 нұсқасына аударды. Funkgerät (FuG) радио жабдықтары. Коммуникация және түнгі навигация үшін FuG 10P, FuG 16, FuBl Z және APZ 6 орнатылды, ал кейбір ұшақтар FuG 101a радио биіктікөлкішін алды. H 16 сегіз ESAC ішкі бомбалық ұясын сақтап қалды. Бұрынғы нұсқалардағы сияқты төрт бомбалық ұяны ұшу қашықтығын арттыру үшін жанармай бакімен алмастыруға болады. Сыртқы қаруларды орнату үшін бомбалық ұялардың үстіне ETC 2000 тіреулерін орнатуға болады. Бос салмағы және толық жүктелген ұшуға дайын болғандағы салмағы болды. Неміс зауыттары 1942 жылдың соңынан 1943 жылдың соңына дейін 1,155 H 16 ұшағын құрастырды. Сонымен қатар, 280 H 6 және 35 H 11 ұшағы H 16 стандартына жаңартылды. Соңғы негізгі өндіріс нұсқасы H 20 болды, ол 1944 жылдың басында өндіріске түсті. Екі Junkers Jumo 213E 1 қозғалтқыштарын пайдалану жоспарланған, үш лопасты, Junkers VS 11 ағаш лопасты айнымалы питчтік пернелермен жабдықталған. Бұл жоспар толыққанды дамытылмаған сияқты. Бірақ кейінірек H 22 нұсқасы 213E 1 қозғалтқыштарын алды, ал H 20 негізгі қуат қондырғысы ретінде 211F 2 қозғалтқыштарын сақтап қалды. Heinkel және оның лицензия алған компаниялары 1944 жылдың жазына дейін 550 H 20 ұшағын құрастырды, ал 586 H 6 ұшағы H 20 стандартына жаңартылды. H 11 және H 16 нұсқаларына қарағанда, H 20, екі Jumo 211F 2 қозғалтқыштарымен жабдықталған, күшті қару-жарақ және радио байланысқа ие болды. Қорғаныс қару-жарағы алдыңғы пулеметтік позицияда орнатылған A Stand пулеметтік ұясындағы MG 131 пулеметінен тұрды. Стандартты B стендінде айналатын Drehlafette DL 131/1C (немесе E) пулеметтік ұясы болды, содан кейін MG 131 пулеметтері қосылды. Навигациялық бағытты табу жабдықтары да орнатылды. Мақсаттарды табу үшін Peil G6 қосылды және түнгі операцияларға көмектесу үшін FuBI 2H соқыр қону жабдығы орнатылды. Радио стандартты FuG 10, TZG 10 және FuG 16Z болды. H 20 да жабдықталған...

Азаматтық операторлар

Central Air Transport Corporation (CATC) бұрынғы әскери He 111A ұшағын, Wright Cyclone радиалды қозғалтқыштарымен қайта жабдықталып пайдаланды. Deutsche Luft Hansa 12 ұшақпен жұмыс істеді.