Кіріспе

Бразилиялық саясаткер Хосе Дирсеу (жосе дирсеу; 1946 жылғы 16 наурызда туған), толық аты Хосе Дирсеу де Оливейра э Силва – бұрынғы бразилиялық саясаткер. Оның саяси құқықтары Бразилия Өкілдер палатасымен тоқтатылды және Бразилия Жоғарғы соты оны екі жеке сот ісі бойынша белсенді сыбайлас жемқорлық және құлшындық жасауда кінәлі деп тапты. 1964 жылғы бразилиялық төңкерістен кейін ол қарулы революциялық топқа қатысып, 1969 жылы елден қуылды. 1980 жылы ол елге оралып, саяси белсенділікке түсті, нәтижесінде 2003 жылдан бастап Луис Инасиу Лула да Силва әкімшілігінде бас штаб жетекшісі қызметін атқарды, бірақ сыбайлас жемқорлық айыптарына байланысты қызметтен кетті.

Ерте өмір

1961 жылы Дирсеу Сан-Паулуға көшіп, 1966 жылы Бразилия Коммунистік партиясымен байланысты революциялық қарулы топ – Ала Маригеллаға қосылды, кейіннен ол ALN деп аталды. 1968 жылы «Даниел» деген атпен танылған Дирсеу Студенттердің Штаттық Одағының (UEE) басшысы болды. Осының салдарынан Дирсеу 1968 жылдың 12 қазанында Ұлттық студенттер одағының (UNE) 30-шы съезі кезінде Ибунада тұтқындалды. 1969 жылы марксистік революциялық топтар MR8 және ALN АҚШ-тың Бразилиядағы елшісі Чарльз Берк Эльбрикті ұрлады. Революционерлер Жозе Дирсеуді қоса алғанда, он бес тұтқынды босатуды талап етті. Осы оқиға «Қыркүйектегі төрт күн» фильмінің негізі болды. Содан кейін ол Кубаға сапарлады. Шет елде жүргенде Дирсеу жұмыс істеді, әскери оқудан өтті және аралда білім алды. Оның сөзінше, ол пластикалық операция жасатып, сыртқы келбетін өзгерткен. Дирсеу 1975 жылы «Карлос Хенрике Гувея де Мело» деген жалған есіммен Бразилияға оралды. Ол алғашқы әйеліне үйленіп, Паранада толық құпияда өмір сүрді, тіпті әйелі де оның нағыз кім екенін білмеді, 1979 жылға дейін Кубаға қайта оралды. Оның ресми шет елдегі өмірі 1980 жылы, кешірімнен кейін аяқталды. Бірінші әйелінен ажырасып, психолог Анжела Сарагосаға қайта үйленді және өзінің нағыз атын қайта алды. Сарагосамен некесі 1990 жылы аяқталды. 1991 жылы ол қазіргі әйелі Мария Рита Гарсия Андрадеге үйленді, ол оның жауынгерлік күндерінен бергі досы болды. Оның үш баласы бар. Дирсеу саяси қызметтері үшін сотталғандарға кешірім беру қозғалысында, сондай-ақ 1984 жылы президенттік сайлауды тікелей өткізуді қолдаған Diretas Já науқанын ұйымдастыруда белсенді рөл атқарды.

Саяси мансап

Сан-Паулудағы Рим-католик университетінің құқық факультетін бітірген ол 1987 жылдан 1991 жылға дейін (SP PT) және 1991 жылдан 1995 жылға дейін (SP PT), сондай-ақ 1999 жылдан 2003 жылға дейін (SP PT) конгрессмен қызметін атқарды. 1995 жылы ол Еңбек партиясының (ПТ) президенті болып сайланды және 1997 жылы қайта сайланды. Дирсеу, ПТ-ның негіс қалаушыларының бірі, партияда көптеген қызметтерді атқарды, оның ішінде 1995 және 1997 жылдар аралығында Ұлттық Атқару комитетінің төрағасы болды. 1989 жылы ол Луис Инасио Лула да Силваның алғашқы президенттік науқанын үйлестірді. Ол муниципалитеттердегі кеңестерде, штаттық заң шығарушы жиналыстарда және Федералды округтің заң шығарушы палатасында түрлі парламенттік қызметтер атқарды. Олардың ішінде Қаржы және бюджет комиссиясының мүшесі және Қоғамдық қауіпсіздік комиссиясының вице-президенті болды. 2003 жылдың 1 қаңтарынан 2005 жылдың 16 маусымына дейін Дирсеу Луланың бас кеңесшісі (штаб бастығы) болды. Бразилияда бас кеңесшінің мәртебесі британдық кабинет кеңсесіне ұқсас, ал Луланың президенттік жарлығы оған барлық мемлекеттік тағайындауларды жүзеге асыру құқығын беріп, оның билігін одан да арттырды.

Менсалоның сыбайлас жемқорлық туралы дастаны

Дирсеудің Луланың бас штаб жетекшісі лауазымынан кетуі заң шығарушы органдарындағы ірі жемқорлық схемасы, яғни "Менсало" жанжалымен байланысты. Үкіметтен кеткеннен кейін Дирсеу Сан-Паулу штатынан сайланған конгрессмен қызметін қайта бастады. Ол 2005 жылдың 30 қарашасында "Менсало" жанжалына қатысы болғандықтан парламенттік тәртіпті бұзды деген айыппен Конгрестен қуылды және 2015 жылға дейін атқарушы немесе заң шығарушы лауазымдарды атқаруға тыйым салынды. 2006 жылы ол Рио-де-Жанейро қаласындағы заң фирмасында жұмыс істеді. Бас прокуратура оны "Менсало" ісінің басшысы деп айыптап сотқа берді. 2012 жылдың тамызында Жоғарғы Федералдық Сот оны сыбайлас жемқорлық, ұрлық, қылмыстық топ құру және ақша жылу сияқты бірнеше қылмыстармен айыптады және 2012 жылдың қазан айында кінәлі деп тапты. Қазіргі уақытта ол Папуда түрмесінде 7 жылдық жазасын өтеуде.

"Petrobras" сыбайлас жемқорлық сыбайласы

2015 жылдың 3 тамызында ол тағы да сыбайлас жемқорлық және ақша жылуға күдікпен қамауға алынды, бұл «Жуыну операциясы» тергеуінің нәтижесі болды. 2016 жылдың 18 мамырында ол кінәлі деп танылып, 23 жыл 3 айға бас бостандығынан айырылды. Ол бұрын «менсалао» жанжалына байланысты он жылдан астам мерзімге түрмеге кесілген болатын. 2017 жылдың 3 мамырында апелляциялық сот оған апелляциялық шағымды қарау кезеңінде кепілдік беруге рұқсат берді, бұрын одан бас тартылған еді. Тергеуді жүргізген прокурор бұл шешімді «ұстамсыз» деп атады және Дирсеудің бостандығы «қоғамға нақты қауіп» төндіреді деді. Прокуратура сол күні Дирсеуді Petrobras және UTC компанияларымен жасалған келісімшарттардан 2,4 миллион реалды ұрлады деп айыптады.