Кіріспе
Американдық сәулетші Брюс Алонзо Гофф (8 маусым 1904 - 4 тамыз 1982) – американдық сәулетші, Оклахома штатында және басқа да жерлерде үйлер мен басқа ғимараттарды жобалауда органикалық, эклектикалық және көбінесе әсемдікке толы стильде ерекшеленеді. 1951 жылғы "Life" журналында жарияланған мақалада Гофф Фрэнк Ллойд Райттің шығармашылық деп санайтын, ал "кішкентай тесіктері бар қораптар" сияқты үйлерді жек көретін АҚШ сәулетшілерінің бірі екені айтылды.
Bruce Alonzo Goff (June 8, 1904 – August 4, 1982) was an American architect, distinguished by his organic, eclectic, and often flamboyant designs for houses and other buildings in Oklahoma and elsewhere. A 1951 Life magazine article stated that Goff was "one of the few US architects whom Frank Lloyd Wright considers creative scorns houses that are ‘boxes with little holes."
Алғашқы жылдар
Брюс Гоффтың әкесі Корлис Миссури штатының Камерон қаласында құрылысшы болған жеті баланың ең кішісі еді. Ол кішкентай кезінде сағат жөндеуді үйреніп, Канзас штатының Уэйкени қаласына көшіп барды, онда өз сағат жөндеу бизнесін ашты. 1903 жылы Канзас штатының Эллис қаласында, оның ата-анасының үйінде жас мектеп мұғаліміне үйленді. Некеден кейін көп ұзамай олар Канзас штатының Алтон қаласына көшіп барды. Алтон қаласында Гоффтардың өмірі қиын болғандықтан, олар оңтүстікке, Үндістан аумағына көшіп, болашақта Оклахома штатының Талса қаласына айналатын жерге қоныстанды. Бірінші жаздың соңында олар Генриеттаға көшіп, 1906 жылы Гоффтың әпкесі дүниеге келді. Содан кейін олар Skiatook және Hominy қалаларына көшіп, онда индейлердің салтанатты киімдерін көрді және олардың өрнектері мен түстеріне қатты әсерленді. Ол Skiatook қаласында мектепке барып, Солт-Лейк-Ситидегі Мормон ғибадатханасының суретіне таң қалды. Бұл оның шекаралық құрылымдардан басқа сәулетке алғашқы шынайы танысуы болды. Кейін Hominy қаласына көшіп келгеннен кейін, ол мұндай ғимараттардың суреттерін орама қағазға салуды бастады. Гоффтың отбасы 1913 жылы Денверге (Колорадо штаты) көшіп кетуге шешім қабылдады, онда әкесі өзінің тағдыры жақсарады деп күтті. Біріншісі болып Корлис Канзастағы Эллистегі туыстарымен қалған анасы мен балаларының алдынан өтті. Ол сағат дүкенін сатып алып, жұмысын бастады. Осы уақытта Брюс өнер талантын көрсетіп, табиғаттан сурет салуды үйренді. 1913 жылдың жазының соңында Корлис Денверге отбасын шақырды. Экономика оның күш-жігерін қолдамады, Брюс кейінірек көп түндері аш жатқанын еске алды, өйткені әкесі отбасына жеткілікті тамақ сатып ала алмады. Бір жарым жыл бойы үнемі күрескеннен кейін, Корлис өзінің тағдыры сол жерде өзгермейтінін түсінді. Гоффтың ата-анасы 1915 жылы Талсаға қайта оралуға шешім қабылдады. Корлис сағат жасау ісінен бас тартып, азық-түлік дүкендеріне жабдық сатумен айналысты. Брюс көбінесе өзін-өзі тәрбиеледі және сурет салуға үлкен дарыны болды. Ол Линкольн бастауыш мектебінің алтыншы сыныбына оқуға түсті, онда оның алғашқы өнер мұғалімі Мисс Браун оның жеке стильдегі көркемдік өрнегін қатты қолдады. Бірнеше жылдан кейін Талсаның Орталық орта мектебіне оқуға түскенде, ол да осындай қолдаушы мұғалім тапты. Осы кезеңде оның жұмысына Франк Ллойд Райт пен Луис Салливанпен хат алысуы үлкен әсер етті, екеуі де оны Массачусетс технология институтына оқуға түсудің орнына Раш, Эндакотт және Рашпен сәулет өнерін үйренуге шақырды; олар ресми білім оның шығармашылығын шектеуі мүмкін деп ойлады. 1930 жылы Гофф фирманың толық серіктесі болды. Ол және оның орта мектептегі өнер мұғалімі Ада Робинсон Талсаның Бостон даңғылындағы методистік шіркеуінің дизайнымен бірлесіп жұмыс істеді, бұл АҚШ-тағы Ар-деко архитектурасының ең жақсы үлгілерінің бірі. Гофф 1927 жылы Талсаның тарихи ескерткіші - Талса клубының ғимаратын жобалады.
Чикаго кезеңі
1934 жылы Гофф Чикагоға көшіп, Көркемсурет академиясында жартылай уақыт оқытушы болып жұмыс істеді. Ол Чикаго аймағындағы бірнеше үйлерді жобалады және 1930 жылдары пайда болған "Витролит" архитектуралық шыны табағын өндіретін компанияда жұмыс істеді.
Әскери тәжірибе
1942 жылдың наурыз айында, жапондық әскери-теңіз күштері Перл-Харборға шабуыл жасағаннан кейін үш ай өткен соң Гофф АҚШ Әскери-теңіз күштерінің, Теңіз құрылысы бөліміне ("Seabees") қабылданып, қызметке кірді. 1942 жылдың шілдесінде әскери міндетке шақырылған ол алдымен Род-Айленд штатында, содан кейін Миссисипи штатындағы Галфпорт қаласындағы жаңадан келгендерге арналған оқу орталығында базалық дайындықтан өтті. Қыркүйекте оқуын аяқтағаннан кейін ол Бас сержант (CPO) шеніне көтеріліп, Аляскадағы Голланд портына жіберілді, онда ол 18 ай қызмет етті. Оның жобалау жұмыстары қатаң түрде стандартты (мысалы, клуб үйі, асхана, офицерлер клубы) болды және әскери ережелермен, материалдардың қолжетімділігімен, бағасымен және мерзімдермен шектелді. Николаидстің сөзіне сүйенсек, Camp Parks шіркеуі 1956 жылы артық әскери мүлік ретінде сатып алынып, Калифорния штатындағы Сан-Лоренцо қаласында қайта құрастырылды. Бұл ғимарат туралы басқа ешқандай ақпарат жарияланбаған.
Соғыстан кейінгі кезең
Гофф 1942 жылы Оклахома университетінің сәулет мектебінде оқытушылық лауазымға ие болды. Көптеген нәрсені өзі үйренгеніне қарамастан, Гофф 1943 жылы мектеп директоры болып тағайындалды. Бұл оның ең өнімді кезеңі болды. Жеке практикасында Гофф Американың орталық аймағында көптеген тұрғын үйлер салды, клиенттер мен жергілікті ерекшеліктерге бейімделген ерекше органикалық сәулет стилін дамытты. Оның бұрынғы студенттерінің арасында Леон Куинси Джексон болды. 1955 жылы, Гоффтың гомосексуал екені белгілі болғаннан кейін, АҚШ колледждері мен университеттерінде кең таралған қаралау науқанының нысанына айналды. Оклахома штатында гомосексуализм заңсыз болғандықтан, ол "кәмілетке толмаған баланың моральдық келбетіне нұқсан келтірді" деп айыпталды. Оклахома университетінің президенті Джордж Линн Крос Гоффты қорғау үшін студенттер мен оқытушылардың тобын ұйымдастырып, оны айыптауға қарсы күресуге шақырды, бірақ Гофф отставкаға кетті. Гоффтың бұрынғы студенттерінің арасында Микки Мюнниг те бар. Гофф өзінің студиясын Оклахома штатының Бартлсвилл қаласындағы, оның ұстазы Франк Ллойд Райт жобалаған Прайс Тауэрге көшірді. Ол жаңа жобаларды жасауды жалғастырды, сонымен қатар көп уақытын саяхаттау мен дәріс беруге арнады. Оның идеялары мен жобалары туралы мақалалар Progressive Architecture, Art in America және Architectural Forum сияқты кәсіби журналдарда жиі жарияланды. 1958-1960 жылдар аралығында Харви Ферреро да оның шәкірті болды.
Жұмыс
Гоффтың 500 жобадан тұратын жинақталған дизайн портфелінің (олардың шамамен төрттен бірі салынған) жас кезіндегі тынышсыз, үдемелі эволюциясы дәстүрлі стильдер мен формалар арқылы, оның құрмет тұтқан Франк Ллойд Райт және Луис Салливанның Прайри стилі арқылы, содан кейін өзіндік дизайнына қарай дамыды. Антони Гауди, бали музыкасы, Клод Дебюсси, жапондық укиё-э гравюралары және теңіз қабықшалары сияқты алуан түрлі көздерден шабыт алған Гоффтың есейген туындылары бұрын-соңды болмаған және оның бұрынғы ассистенті, Нью-Мексико архитекторы Барт Принс пен бұрынғы студенті Герб Гриннен басқа мұрагерлері жоқ. Оның замандастары көбінесе тар функционалдық жоспарларды, жалпақ шатырларды және әшекейлеусіз ғимараттарды салған. Гоффтың ерекше жоспарлары, кеңістіктік эффектіге назар аударуы және қайта өңделген және/немесе дәстүрлі емес материалдарды қолдануы – мысалы, алтын жалатылған зебра ағашы, целлофан жолақтары, торт пісіру формалары, сындырылған шыны, Quonset Hut қабырғалары, пепеліктер және ақ түйе қауырсыны тәртіп пен тәртіпсіздік арасындағы қалыпты шекараларға күдік тудырады. Архитектураның әрқашан жаңа және маңызды болуы керектігін айта отырып, Гофф: «Әр ғимаратты салғанда, ол бірінші де, соңғы болуы керек. Біз қайта-қайта бастауымыз керек» деді. Гоффтың бірқатар түпнұсқалық дизайндары Чикаго өнер институтының Модерн қанатында көрсетілуде. 2002 жылы режиссер Хайнц Эмигольц Брюс Гоффтың 62 ғимаратын бейнелейтін «Жұлынсыз даладағы Гофф» атты деректі фильмін жасады. Ол сондай-ақ осы фильмнен алынған кадрларды неміс тобы Kreidler-дің «Celtic Ghosts» музыкалық видеосы үшін пайдаланды. 2019 жылы Бритни Харрис түсірген «Goff» атты толық метражды деректі фильмінде сәулетшінің өмірі мен еңбегіне толық шолу жасалды, сондай-ақ бұрынғы әріптестерімен, студенттерімен және демеушілерімен сұхбаттар ұсынылды.
A number of Goff's original designs are on display at the Modern Wing at the Art Institute of Chicago. In 2002 director Heinz Emigholz produced the documentary film Goff in the Desert which depicts 62 of Bruce Goff's buildings. He also used imagery from this movie for the music video Celtic Ghosts of German band Kreidler. A 2019 feature length documentary, Goff, was directed by Britni Harris and featured a comprehensive review of the architect's life and work as well as interviews with former colleagues, students and patrons.
Үлестер
Гоффтың 20-ғасырдағы сәулет тарихына қосқан үлесі жоғары бағаланады. Оның сақталған архиві – архитектуралық суреттер, кескін суреттер, музыкалық шығармалар, фотосуреттер, жобалық материалдар, жеке және кәсіби құжаттар – Чикаго өнер институтының Райрсон және Бернхам кітапханаларында сақтаулы. Оның Бавингер үйі 1987 жылы Америка сәулетшілер институтының «Жиырма бес жыл» сыйлығымен марапатталды, ал Бостон авенюінің методист шіркеуі 1999 жылы Ұлттық тарихи маңызы бар орын деп жарияланды.
Өлім
Гофф 1982 жылғы 4 тамызда Тайлер, Техас штатында қайтыс болды. Оның күлдері Чикаго, Иллинойс штатындағы Грейсленд зиратында, Гоффтың студенттерінің бірі Грант Густафсон жасаған және Джо Д. Прайс үйі мен студиясының қираған қалдықтарынан құтқарылған шыны сынығын қамтитын ескерткішпен бірге жерленген.