Кіріспе
Джеймс Мейсон (19 қараша 1849 – 12 қаңтар 1905) – британдық-американдық шахматшы, журналист және жазушы. 1880-ші жылдары ол әлемдегі үздік алты ойыншының қатарына кірді. Chessmetrics жүйесі бойынша Мейсон 1877 жылдың тамызынан 1878 жылдың маусымына дейінгі 11 айда әлемнің бірінші шахматшысы атанды.
James Mason (19 November 1849 – 12 January 1905) was a British American chess player, journalist and writer who became one of the world's best half dozen players in the 1880s. Mason was ranked the number 1 player in the world by Chessmetrics during 11 separate months between August 1877 and June 1878.
Өмірбаян
Мейсон Ирландияның Килкенни қаласында дүниеге келген. Ол бала кезінде асырап алынған және 1861 жылы отбасы Америка Құрама Штаттарына көшіп келгенде Джеймс Мейсон деген есімді алған (оның туғандағы нақты аты белгісіз). Ол шахматты үйреніп, кейін "Нью-Йорк геральд" газетінде жұмыс істеді. Мейсон шахмат аренасында 1876 жылы өзінің алғашқы табысын қалдырды – Филадельфиядағы Төртінші американдық шахмат конгресінде жеңіске жетіп, "Нью-Йорк Клипер" турнирінде де жеңіске қол жеткізді, сондай-ақ Генри Бердті матчта 13–6 есебімен жеңді. 1878 жылы ол Англияға қоныстанды. Ол 21 мүмкін ұпайдың 9½ ұпайын жинап, 12–14-ші орындарды бөлісті. Мейсон шахмат туралы бірнеше кітап жазды, олардың ең танымалдары: "Теория және практикадағы шахмат принциптері" (1894), "Шахмат өнері" (1895), "Шахмат дебюттері" (1897) және "Әлеуметтік шахмат" (1900). 1903 жылы ол ауыр сырқатқа шалдығып, өмірінің соңына дейін көбінесе қызметтен қол үзіп қалды. Ол 1905 жылдың 12 қаңтарында Рочфордта қайтыс болды және жақын жердегі Тундерсли шіркеуінің зиратына жерленді.
Шахмат күшінің мәні
Шахмат метрикасы бойынша, 1876 жылғы қазан айында Мейсонның ойыны 2715 шахмат метрикасы рейтингісімен бағаланды және ол Вильгельм Штейнцтан кейін әлемде екінші орынға тұрды. Дегенмен, Мейсон 1877 жылғы тамыздан 1878 жылғы маусымға дейінгі 11 айда әлемде бірінші орынды иеленді, бірақ оның рейтингісі сәл төмен болды.
Мұра
Лондон жүйесінің ашылуы 1. d4 d5 2. Bf4 кейде оның құрметіне Мейсон вариациясы деп аталады; ол оны 1880-жылдардан бастап бірнеше рет ойнады. Патша гамбитінің вариациясы 1. e4 e5 2. f4 exf4 3. Nc3 (3. Qh4+ мүмкіндігін береді) кейде Мейсон гамбиті немесе Керес гамбиті деп аталады, бірақ Мейсон онымен ойнаған жалғыз ойында (1878 жылы Парижде Сэмюэл Розенталға қарсы) жеңіліске ұшырады. 1. e4 e5 2. Nf3 Nf6 3. Nxe5 d6 4. Nf3 Nxe4 5. d4 d5 6. Bd3 Be7 7. 0-0-0 Петрофф қорғанысының вариациясы, сондай-ақ Giuoco Piano-дағы Мейсон гамбиті оның атымен аталады: 1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bc4 Bc5 4. c3 Nf6 5. d4 exd4 6. 0-0.