Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кстово (Кстово) – Ресейдің Нижний Новгород облысындағы қала және Кстовский ауданының әкімшілік орталығы. Қала Волга өзенінің оң жағалауында, облыстың әкімшілік орталығы – Нижний Новгородтан оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Халық саны:
Town in Nizhny Novgorod Oblast, Russia
Kstovo (Кстово) is a town and the administrative center of Kstovsky District in Nizhny Novgorod Oblast, Russia, located on the right bank of the Volga River, southeast of Nizhny Novgorod, the administrative center of the oblast. Population:
Этимология
Жер аты мордвин тіліндегі "ксты" сөзінен шыққан, ол "құлпынай" дегенді білдіреді.
The place name is said to have originated from the Mordvin ksty, meaning "strawberry".
Тарих
Кстово ауылы XIV ғасырда алғаш рет еске алынған. 1958 жылдың 18 тамызында жұмысын бастаған Новогorkовский мұнай өңдеу зауытының құрылысымен, ескі Кстово ауылының солтүстік-батысына қарай бірнеше шақырым жерде, Волга және Кудма өзендері арасындағы жотада жаңа елді мекен салынды. Осыдан бастап, қаланың батыс бөлігі бастапқы Кстово ауылының негізінде қалыптасты және ауылдық сипатын сақтап, көбінесе Ескі Кстово (Старое Кстово) деп аталады, ал 1950 жылдары салынған және әлі де кеңейіп келе жатқан жаңа шығыс бөлігі Жаңа Кстово (Новое Кстово) деп белгілі. Жаңа Кстовоның жылдар өткесімен кеңеюіне байланысты, бірнеше шағын ауылдар толығымен немесе ішінара орын аударысты. Кстово 1954 жылы қала типті мекенге, ал 1957 жылы қала мәртебесіне ие болды.
The village of Kstovo was mentioned as early as the 14th century. With the construction of Novogorkovsky Oil Refinery, which started operations on August 18, 1958,) a new settlement was built a few kilometers to the northwest of the old village of Kstovo, on the high ground between the Volga and the Kudma Rivers. Since then, the western part of the town centered on the original village of Kstovo, and, still quite rural in character, has been commonly referred to as the Old Kstovo (Staroye Kstovo), while the newer eastern part, built in the 1950s and still expanding, is known as the New Kstovo (Novoye Kstovo). As the New Kstovo expanded over the years, it completely or partially displaced several smaller villages. Kstovo was granted urban type settlement status in 1954 and town status in 1957.
Әкімшілік және муниципалдық мәртебе
Әкімшілік-территориялық бөлініс жүйесінде Кстов Кстов ауданының әкімшілік орталығы есептеледі. Әкімшілік бірлік ретінде, ол Кстов ауданы құрамына аудандық маңызы бар Кстов қаласы ретінде кіреді.
Within the framework of administrative divisions, Kstovo serves as the administrative center of Kstovsky District. As an administrative division, it is incorporated within Kstovsky District as the town of district significance of Kstovo.
Экономика
Кстовоның негізгі өнеркәсіптік аймағы қаланың оңтүстігінде, Кудма өзенінің оңтүстік жағында орналасқан. Ол Лукойлдың еншілес компаниясы – Лукойлдың мұнай-химия зауыттарына (бұрынғы NORSI Oil және Novogorkovsky Oil Refinery) негізделген, бұл қаланың негізгі жұмыс берушісі және тарихи тұрғыдан қаланың пайда болу себебі. 1973 жылы іске қосылып, 2003 жылы жабылған "BVK" зауыты, жақын маңдағы мұнай өңдеу зауытында өндірілген парафиндерді ашытқыға жем ретінде пайдаланып, "белок және витамин концентратын" (бір жасушалы белок) өндірген, ол мал азыратуға қолданылды. Бұл нысан бастапқыда Кеңес Одағының Микробиологиялық өнеркәсіп министрлігінің басқаруында болған. 1990 жылы зауыт жылына шамамен 300 000 тонна өнім өндірген. Бұдан басқа, зауытта коэнзим Q10 (убихинон 10) сияқты кейбір фармацевтикалық өнімдер де өндірілген, ол диеталық қосымша ретінде қолданылады. Бельгияның SolVin компаниясы SIBUR-мен бірлесіп Кстовский ауданында "RusVinyl" ПВХ өндіріс зауытын салуда. Сонымен қатар, битум зауыты, Mitsar шарап-арақ зауыты, шиналарды жөндеу және қайта өңдеу зауыты, сондай-ақ жергілікті тамақ өнеркәсібі кәсіпорындарының кең ассортименті де бар. Когенерациялық электр станциясы аймақтық электр желісіне 305 МВт электр қуаты және қалалық көппәтерлі үйлерді жылыту үшін ыстық су жеткізеді. 2008 жылдың қарашасында жергілікті энергетикалық компания электр станциясының электр қуатын өндіру қуатын 605 МВт-қа дейін арттыру жоспарларын жариялады, жаңа электр энергиясын өндіру блогының 2011 жылдың соңына дейін іске қосылуы күтілген. Қаланың ірі фермерлік базары және супермаркеттер мен бөлшек сауда дүкендерінің жақсы таңдауы бар.
Kstovo's main industrial zone is located south of the town, on the southern side of the Kudma River. It is centered on the petrochemical plants of Lukoil Nizhegorodnefteorgsintez (formerly NORSI Oil and Novogorkovsky Oil Refinery), a subsidiary of Lukoil, which is the town's main employer, and, historically, the reason for the town's existence. The "BVK" plant, which started operation in 1973 and was closed in 2003, used n paraffins (produced by the oil refinery nearby) as feed for yeast, in order to produce the so called "protein and vitamin concentrate" (single cell protein) for use as animal food. The facility was originally run by the Soviet Ministry of Microbiological Industry. As of 1990, it produced some 300,000 tons of its product per year. The facility also produced certain pharmaceutical products, such as Coenzyme Q10 (Ubiquinone 10), which is used as a dietary supplement. Belgium's SolVin is working with SIBUR on building a PVC production plant "RusVinyl" in Kstovsky District. There are also a bitumen plant, a wine/liquor distillery Mitsar, a tire repair and recycling plant, and the usual assortment of local food industry enterprises. A cogeneration power plant supplies electricity into the regional electric grid (305 MWt) and hot water for heating town apartment buildings. In November 2008, the local power company announced its plans to increase the power plant's electricity production capacity to 605 MWt; the new power generation unit was scheduled to be brought online by the end of 2011. The town has a large farmer's market, and a decent selection of supermarkets and retail stores.
Көлік
Кстово қаласын Мәскеу-Нижний Новгород-Казан тас жолы (М7), Волгадағы мұнай тасымалдау порты, электр темір жолының тармағы және «Север» құбыр жолы сияқты бірқатар мұнай және мұнай өнімдері құбырларымен қамтамасыз етіледі. Қаланың тарихында транзиттік көлік ағынын (М7 тас жолындағы шығыс-батыс бағытындағы немесе қаланың оңтүстігіндегі мұнай-химия өнеркәсіптік аймағына бағытталған) қала көшелерінен аулаққа шығару үшін айналма жолдар салу дәстүрі бар. Бірақ, көбінесе он жылдай уақыттан кейін осы айналма жолдарды дамыған инфрақұрылым басып кететін, яғни «айналма жол» нағыз айналма жол болып қала бермейтін. Соңғы рет 2003 жылы қаладан оңтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде (Зеленый Город орман массивінің бір бөлігін кесіп өтетін) автокөлік айналма жолы аяқталды. Бұл М7 тас жолын қаладан алысқа жылжытып қана қоймай, сонымен қатар «Лукойл» аймағына ыңғайлы жолмен қол жеткізуді де қамтамасыз етті. Кстово темір жолының тармағы негізінен мұнай өңдеу зауытының қажеттіліктерін қамтамасыз етуге пайдаланылады. Нижний Новгородтың Мыза терминалынан келген қалалық пойыздар Ескі және Жаңа Кстово станцияларынан алыс емес жерде тоқтаса да, станциялардың орналасқан жері аса ыңғайлы емес. Қала тарихының көп бөлігінде қалалық пойыздар өте баяу жылдамдықпен жүріп, күніне екі-үш рет қана іске қосылатын. Сондықтан олар көбінесе зейнеткерлер және жеңілдікпен билет алуға құқығы бар азаматтардың арасында танымал болды. 2011 немесе 2012 жылдары Кстовоға қалалық темір жол қызметі толығымен тоқтатылды. 2013 жылдан бастап жергілікті билік органдары Нижний Новгород пен Кстово арасында қалалық темір жол қызметін қайта жаңғыртуды ұсынды. Ұсынысқа Кстово қаласында жаңа, ыңғайлы орналасқан жолаушылар стансасын салу, сондай-ақ темір жол желісін түзу қарастырылған. 1801 жылы Санкт-Петербургте құрылған және 1960 жылы Калининградқа көшірілген Нижний Новгород әскери-инженерлік колледжі 1995 жылы Кстовоға көшірілген кезде қазіргі атауын алды.
Kstovo is served by the Moscow–Nizhny Novgorod–Kazan Highway (M7), a river tanker port on the Volga, an electric railway branch, and a number of oil and oil product pipelines, such as the Sever Pipeline. The town has a history of building bypass roads to keep some of the transit traffic (either the east–west traffic on M7, or traffic headed for the petrochemical industrial area south of the town) off the town streets, only to see the development overtake them a decade or so later, the "bypass" not being a true bypass anymore. Most recently, in 2003 a highway bypass was completed a few kilometers south of the town (cutting through a section of the Zelyony Gorod forest) both taking M7 away from the town and providing convenient road access to the Lukoil area. The Kstovo railway branch is primarily used to serve the needs of the oil refinery. Although commuter trains from Nizhny Novgorod's Myza terminal stop not far from both the Old and the New Kstovo, the stations are not particularly conveniently located. Throughout most of the town's history, commuter trains were fairly slow and only ran two or three times a day, and thus were popular mostly with retirees and other persons eligible for free or discount fares. Around 2011 or 2012, the passenger rail service to Kstovo was discontinued altogether. As of 2013, the local authorities have proposed the resumption of the commuter rail service between Nizhny Novgorod and Kstovo; the proposal includes the construction of a new, more conveniently located passenger station in Kstovo, as well as straightening of the railway line. Nizhny Novgorod Military Engineering College, founded in 1801 in St. Petersburg and moved in 1960 to Kaliningrad, received its current name in 1995, when it was transferred to Kstovo.
Мәдениет және демалыс
Қалада қуыршақ театры, Мәдениет сарайы, қоғамдық кітапхана және белсенді шахмат клубы бар. Кеңес заманында кинотеатр тұрғындардың арасында өте танымал болған, бірақ үйде бейнежазбалар пайда болғаннан кейін жабылды. 2000-жылдардың басында бірнеше жыл бойы оның бір бөлігі Эльдорадо электроника дүкеніне берілді. 2015 жылдың ақпан айында Кстово қаласының Ленин алаңында «Атолл» жабық су паркі ашылды. Бұл Нижний Новгород облысындағы осындай алғашқы кешен және ол Нижний Новгород қаласының барлық тұрғындарына қызмет ету үшін арналған.
The town has a puppet theater, a Palace of Culture, a public library, and an active chess club. The movie theater was popular with the residents during the Soviet era, but closed down after the advent of home video. Part of its premises were used by an Eldorado electronics store for a few years in the early 2000s. Indoor water park Atoll was opened in February 2015 in Kstovo's Lenin Square. This is the first facility of this kind in Nizhny Novgorod Oblast, and is intended to serve the entire Nizhny Novgorod metropolitan area.
Спорт
Кстовоның ең танымал спорттық нысаны – Самбо әлемдік академиясы, онда көптеген ұлттық және халықаралық самбо күресі жарыстары өткізілді. Оның тарихы 1964 жылға дейін жетеді, осы жылы алғашқы жергілікті самбо клубы құрылған. 1976 жылдың қазанында қаланың батыс жағында самбо мектебінің ғимараты ашылды; ал 1995 жылы, самбо әлем кубогына орай, оның іргесінде жаңа, биік ғимарат салынды, содан бері бұл орын "Самбо әлемдік академиясы" деп аталады.
Kstovo's best known sporting venue is The World Academy of Sambo, which has hosted many national and international Sambo wrestling competitions. Its origins go back to 1964, when the first local Sambo club was formed. In October 1976, a Sambo School building was opened on the western edge of the town; in 1995, in time for the Sambo World Cup, a new, taller building was constructed next to it, the facility becoming known as the "World Academy of Sambo".
Дін
Христиандарға қаладағы және жақын маңдағы ауылдардағы төрт православие шіркеуі қызмет көрсетеді. Ескі Кстоводағы Қазан анамыздың шіркеуі 19 ғасырдың соңында салынған, кеңес кезеңінде жабылып, сол кезде ғимараты баспахана ретінде пайдаланылған, ал 1990 жылдардың басында қайта ашылған. Ескі және Жаңа Кстовоның арасында орналасқан Радонежтің Киелі Сергийінің жаңа шіркеуі 2016 жылы аяқталып, 2016 жылдың 14 қыркүйегінде киеленді. Қала орталығына жақын жерде Қазан анамыздың тағы бір шіркеуі орналасқан. Бұл тарихи ғимарат (1792 жылы салынған және қазір мұра нысаны ретінде қорғалады) Кстовоның жаңа солтүстік-шығыс жағындағы көптеген пәтерлерден көрінуі мүмкін болғанымен, шындығында қаланың солтүстік-шығысында орналасқан Великий Враг ауылында орналасқан. Соңында, Вишенки ауылында орналасқан Владимирлік Қазан анамыздың шіркеуі қаланың көптеген тұрғын аудандарына ең жақын орналасқан.
Christians are served by four Orthodox churches in the town and immediately adjacent villages. The Church of Our Lady of Kazan in Old Kstovo was built in the late 19th century, closed during the Soviet era, when its building was used for a printshop, and re opened in the early 1990s. A new church of Saint Sergius of Radonezh, located halfway between the Old and New Kstovo, was completed in 2016 and consecrated on September 14, 2016. Closer to the town center is another Church of Our Lady of Kazan. Although it can be seen from many apartment buildings on Kstovo's new northeast side, this historic building (constructed in 1792 and is now protected as a heritage site) is actually located in the nearby village of Veliky Vrag just northeast of the town. Finally, the Church of Our Lady of Vladimir, technically located in the village of Vishenki, is the closest to most of the city's residential neighborhoods.