Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ғарыш кемесі үшін ерекше радио таңбасы
Unique radio designation for a spacecraft
Ғарыш кемесінің шақыру таңбалары – адамдар бар ғарышқа ұшу кезінде байланыс үшін қолданылатын радио шақыру таңбалары. Олар басқа көлік түрлерімен, мысалы, ұшақтармен салыстырғанда, ресми түрде бекітілмейді немесе реттелмейді. Қазіргі уақытта адамдарды ғарышқа жіберетін үш ел жер және ғарыш радиостанцияларын анықтау үшін әртүрлі әдістерді қолданады; АҚШ ғарыш кемелеріне берілген аттарды немесе жобаның атын және миссия нөмірін пайдаланады. Ресей дәстүрлі түрде жеке ғарышкерлерге шақыру таңбалары ретінде кодтық есімдер береді, бұл ғарыш кемесіне емес, авиаторлардың шақыру таңбаларына көбірек ұқсайды. Ғарыш кемелерінің шақыру таңбаларындағы жалғыз үзіліс – әртүрлі елдердің "ISS" (немесе "1SS", оның сыртқы ұқсастығы үшін) таңбаларын беруі. Олардың елінің азаматы осы қызметке тағайындалғандықтан, әуесқойлар радио қызметінде де қолданылады. Халықаралық ғарыш станциясына тағайындалған алғашқы әуесқойлар радио шақыру таңбасы – АҚШ-тың NA1SS таңбасы. OR4ISS (Бельгия), GB1SS (Ұлыбритания), DP0ISS (Германия) және RS0ISS (Ресей) басқа мысалдар, бірақ бұл тек берілгендердің толық тізімі емес.
Spacecraft call signs are radio call signs used for communication in crewed spaceflight. These are not formalized or regulated to the same degree as other equivalent forms of transportation, like aircraft. The three nations currently launching crewed space missions use different methods to identify the ground and space radio stations; the United States uses either the names given to the space vehicles or else the project name and mission number. Russia traditionally assigns code names as call signs to individual cosmonauts, more in the manner of aviator call signs, rather than to the spacecraft. The only continuity in call signs for spacecraft has been the issuance of "ISS" suffixed (or " 1SS", for its visual similarity) call signs by various countries in the Amateur Radio service as a citizen of their country has been assigned there. The first Amateur Radio call sign assigned to the International Space Station was NA1SS by the United States. OR4ISS (Belgium), GB1SS (UK), DP0ISS (Germany), and RS0ISS (Russia) are examples of others, but are not all inclusive of others also issued.
Ресей (соның ішінде бұрынғы Кеңес Одағы)
Кеңес Одағының ғарыш кемелері жеке-жеке аталмаған, және қазіргі Ресейдің де ғарыш кемелерінің жеке аттары жоқ. Тек ғарыш кемелерінің жалпы түрі, мысалы, "Восток", "Союз" немесе "Союз Т" ғана ұшырылғаннан кейін көпшілікке жарияланады, әдетте осы типтегі ғарыш кемесінің ұшу нөмірімен бірге. Кеңес және қазіргі ресейлік шақыру белгілері кодтық сөздер сияқты болып табылады, сондықтан ұшырылғанға дейін ашықталмайды. Әрбір шақыру белгісі ғарыш кемесінің командиріне беріледі және ол космонавттың ғарыш кемесінен ғарыш кемесіне ауысқанда өзінің таныстыру белгісі ретінде сақталады. Басқа экипаж мүшелері командирлік тізбегіндегі дәрежесін көрсететін санмен толықтырылған сол шақыру белгісін пайдаланады. Ресейлік танымал журналистика экипаж мүшелерін шақыру белгісінің көпше түрімен атайды (мысалы, "Фотондар"). Юрий Гагарин, ғарышқа алғаш ұшқан адам, "Кедр" шақыру белгісін алған, бұл "кедр" дегенді білдіреді. Бұл тыңдаушыға ұшудың маңыздылығы туралы ешқандай ақпарат бермейді. "Восток" сериясының қалған шақыру белгілері құстардың аттарынан құралған. Павел Попович пен Андриан Николаевтың "Восток-3" және "Восток-4" ғарыш кемелеріндегі "Сокол" ("жазғылық") және "Беркут" ("алтын бүркіт") шақыру белгілері советтік БАҚ-та кеңінен танымал болды. "Восток" ұшыру кешенінің шақыру белгісі "Заря" ("таң") болды, ол да кодтық сөз сияқты қолданылған. Алғашқы "Союз" ғарыш кемелеріне, доктық процедураларды жаттықтыруға арналған шақыру белгілері алфавиттің бас әріптерінен жасалған. "Союз-4", "Амур" деп аталды, "Союз-5" ("Байкал")пен докталды – бұл атаулар сол дәуірдегі екі географиялық нысанды байланыстыру жобасынан алынған. "Союз-6" "Антей" шақыру белгісін алды, ол сол кездегі ең ірі ұшақ – Антонов-22 ұшағына сілтеме жасады. Оның топтық ұшудағы міндеті "Союз-7" ("Буран", "қарлы боран" деген мағынада) пен "Союз-8" ("Гранит", "гранит") доктелуын түсіру болды – бұл стандартты советтік әскери шақыру белгілері еді. "А" әрпіне сәйкес "Актив" ("белсенді") сөзі қолданылған, бірақ ол "Союз-6" миссиясының мақсатына сәйкес келмейді. Кейінгі "Союз" ғарыш кемелері "Салют" және "Мир" ғарыш станцияларына аз танымал шақыру белгілерін алды: "Фотон" ("фотон") және т.б. Совет Одағы мен Ресей қолданған атау жүйесінен өзгеше, АҚШ-тың көптеген ғарышқа ұшулары, "Gemini" жобасы мен алғашқы "Apollo" ұшуларын қоспағанда, ғарыш кемелеріне ресми түрде ат қойылды. Жердегі құрылымдарға радиотелефон арқылы қоңырау шалғанда, ғарыш кемесінің аты ("Бүркіт қонды") шақыру белгісі ретінде қолданылады.
The spacecraft of the Soviet Union were not individually named, nor are those of Russia today. Only the general type of spacecraft, for example, "Vostok," "Soyuz," or "Soyuz T" is publicly announced after launch, usually followed by the number of the flight of that type of spacecraft. The Soviet and now Russian call signs are more nearly code words, and so are not disclosed before launch. Each is given to a particular cosmonaut who commands a spacecraft, generally staying as his or her designation from spacecraft to spacecraft. The other crew members use the same call sign with a number of their rank in the chain of command suffixed. Russian popular journalism refers to the crew by the plural of the call sign (for example, "the Fotons"). Kedr, meaning "cedar," was the call sign of Yuri Gagarin, the first man in space. It would have disclosed nothing to a listener concerning the momentousness of the flight. The rest of the call signs of the Vostok series were the names of birds. Pavel Popovich and Andriyan Nikolayev's call signs in their joint flight in Vostok 3 and Vostok 4, Sokol ("falcon") and Berkut ("golden eagle"), were widely popularized by soviet media. The call sign of the launch facility itself for Vostok was nearly a code word: Zarya, meaning "dawn". Early Soyuz flights intent on practicing docking procedures were given call signs elaborating on the first few letters of an alphabet. Soyuz 4, which had the call sign Amur, docked with Soyuz 5, called Baikal the names derived from a railway project of that era, intending to link those two geographical features. Soyuz 6 was given a call sign equivalent to "Antaeus," which referred to the largest aircraft of the era, the Antonov 22. Its mission in a group flight was to film the intended docking of Soyuz 7 (called Buran, which means "snowstorm") with Soyuz 8, called Granit ("granite") standard Soviet military call signs. The equivalent for the letter A was Aktif, meaning "Active"; it would be inappropriate for the mission of Soyuz 6. Later Soyuz flights to the Salyut space stations and Mir had less noteworthy call signs: Foton, meaning "photon", etc. In contrast to the naming conventions applied by the Soviet Union and now Russia, most American space flights, with the exception of those of Project Gemini and early Apollo flights, have had their spacecraft officially named. Calls to ground facilities by radiotelephone use the name of the spacecraft (e. g., "The Eagle has landed") as the call sign.