Кіріспе

Американдық заңгер (1943–2016)

Майкл Ратнер (13 маусым 1943 – 11 мамыр 2016) АҚШ Жоғарғы Сотында Гуантанамо тұтқындарының мүддесін қорғаған адвокаттардың бірі болды. Сот Гуантанамо базасының АҚШ аумағының бір бөлігі екенін және АҚШ заңдарына бағынатынын айтып, тұтқындардың АҚШ соттарында өз ұстауының заңдылығын тексеруге құқығы бар екенін құптады. Ратнер Ұлттық заңгерлер гильдиясының (NLG) президенті болды және көптеген кітаптар мен мақалалардың авторы, оның ішінде "Дональд Рамсфелдтің соты: кітап арқылы қудалау", "Иракпен соғысқа қарсы" және "Гуантанамо: әлемнің білуі керек" кітаптары, сондай-ақ халықаралық адам құқықтары бойынша оқулық жазды. Ратнер "Заң мен тәртіп" радио бағдарламасын жүргізді. Ол тағы үш адвокатпен бірге азаматтық бостандықтар, азаматтық құқықтар және адам құқықтары саласындағы заңнамалық жаңалықтарды баяндайтын Pacifica Radio хабарының авторы болды. Ратнер радио жүргізушісі және Fox News сарапшысы Эллен Ратнердің, сондай-ақ жылжымайтын мүліктерді дамытумен айналысатын және бұрынғы Нью-Джерси Нетс командасының көпшілік үлесіне ие болған Брюс Ратнердің ағасы болды. 1966 жылы Брандейс университетін бітірді. Ол Колумбия құқық мектебінде заңгерлік диплом алды, онда оқу тобында бірінші орынды иеленді.

Мансап

Ратнер 1970-жылдардың басында Колумбия құқық мектебінде және Йель құқық мектебінде құқық пәнін оқытты.

Белсенділік

Ратнер Абу-Грейбтегі азаптаулар мен тұтқындарға қатысты зорлық-зомбылыққа, сондай-ақ Ирак соғысына қарсы болды. 2006 жылдың қаңтар айында ол Колумбия университетінде Буш қылмыстары жөніндегі комиссия ұйымдастырған имитациялық сотта сарапшы куәгер ретінде қызмет етті. Өмірінің соңында Ратнер Джулиан Ассанж бен WikiLeaks-ты қорғаумен белсенді айналысты, сондай-ақ WikiLeaks-тың болжамды дереккөздері болған Джереми Хаммонд пен Челси Мэннингтің мүддесін қорғады. 2013 жылдың маусым айында Ратнер және көптеген танымал адамдар Ирактағы соғыс қылмыстарының дәлелдерін қамтитын құжаттарды WikiLeaks-қа жібергені үшін әскери сотқа тартылған Челси Мэннингті қолдаған бейнероликте пайда болды. 2014 жылдың мамыр айында Майкл Ратнер Брандейс университетінің Халықаралық этика, әділет және қоғамдық өмір орталығының кеңесші кеңесінен отставкаға кетті, себебі университет президенті студенттік наразылықтан кейін палестиналық «Аль-Кудс» университетімен байланысты үзіп тастады. Ратнер «Аль-Кудс» университетінің президенті, доктор Нусейбеге қолдау білдіріп, оның израильдіктермен «өзара құрмет, бейбіт өмір сүру және идеялар алмасуын» қолдағанын мәлімдеді.

Азаматтық бостандықтар және адам құқықтары жөніндегі кеңесші

АҚШ үкіметі 2002 жылы Кубадағы Гуантанамо әскери-теңіз базасында тұтқындарды ұстай бастағаннан кейін, «Терроризмге қарсы соғыс» деп аталатын кезеңде, олардың АҚШ заңдарының қол жетімділігінен тыс, «оффшорлық» және әскери тұтқындар екенін мәлімдеді. Ратнер басқа адвокаттармен және CCR бірлесіп, Буш әкімшілігінің бұл ұстанымына қарсы соттағы маңызды істе бірлесіп жұмыс істеді. Олар британдық Шафик Расул мен Асиф Икбал, австралиялық Дэвид Хикс және Мамдух Хабибтің атынан habeas corpus өтінішін жолдап, олардың мәртебесін анықтамай, белгісіз мерзімге ұстаудың заңсыз екенін мәлімдеді. Төменгі сатыдағы соттарда олар жеңіліске ұшырады, бірақ 2003 жылдың қарашасында АҚШ Жоғарғы Соты бұл істі қарауға келісті. Бұл адамдарға ешқандай айып тағылмаған күйде ұсталып тұрды. Әкімшілік АҚШ соттарының оларға қатысты құзыреттілігі жоқ деді, бірақ Жоғарғы Сот оған келіспеді. «Расул против Буш» (2004) ісінде Гуантанамо базасы АҚШ аумағының де-факто кеңейтілген бөлігі болғандықтан, тұтқындардың habeas corpus құқығы бар екенін шешті. Бұл тұтқындарға адвокаттармен өкілдік етуге мүмкіндік берді, ал CCR әрбір адамның заңгерлік көмек алуына жәрдемдесетін ұйымдардың бірі болды. Сотқа шағымдану арқылы жүздеген адам босатылды. 2007 жылы Ратнер Франция соттарына шағымданып, АҚШ Қорғаныс министрі Дональд Рамсфелд және басқа да АҚШ шенеуніктерін Ирактағы Әбу-Грейб түрмесіндегі тұтқындарды зорлау және азаптау фактілері бойынша қылмыстық қудалауға тартуды сұрады. Ратнер Гаити президенті Жан-Бертран Аристидтің арнайы кеңесшісі болып, адам құқықтары бойынша қылмыстарды қудалауға көмектесті.

Конституциялық құқықтар орталығы

Ратнер басқарған Конституциялық құқықтар орталығы өзінің миссиясы АҚШ-тағы азаматтық бостандықтарды қорғау екенін мәлімдейді. Топтың жұмысына АҚШ-тың «Патриот» заңына шағымдану және 11 қыркүйектен кейін АҚШ-та ұсталған иммигранттар атынан сотқа талап ару кірді. Орталық сонымен қатар, Сирияға «тапсырылып», азапталған канадалық азамат Махер Арарды да қорғады. Ратнер мен оның кеңсесі Ирак оккупациясының бір бөлігі ретінде жұмыс істеген екі жеке әскери компанияға да сот процесін бастады, олардың қызметкерлері Абу-Грейбтегі азаптаулар мен тұтқындарға қатысты зұлымдықтарға қатысқан деп айыптады. Йель құқық мектебінің профессоры және тарихшы Сэмюэл Мойнның «Адамгершілік: АҚШ бейбітшіліктен бас тартып, соғысты қайта ойлап тапқан жолдары» (2021) кітабынан алынған, автордың өңдеуі. Мойн трагикалық жайтты жазып, Ратнердің мансабы АҚШ-тың гуманитарлық қызметкерлерінің терроризмге қарсы соғысқа қарсы тұрудың орнына оны ақтаумен аяқталғанының мысалы екенін көрсетеді. «Соғыстың сипатын заңдастыру арқылы», - деп мәлімдейді Мойн, - «Ратнер парадоксалды түрде қатыгездікпен басталған соғыстың адамгершіліксіздігін жоюға көмектесті, осылайша ол аяқсыз, заңды және адамгершілікке толы соғысқа айналды». Ратнердің әріптестері Джозеф Маргулиес пен Бахер Азми жазған тағы бір мақала Мойнның мақаласын «қатты қате» деп бағалап, оның Ратнердің қызметі мен көзқарастарын, сондай-ақ оның сот процестерінің кең ауқымды салдары туралы бұрмалап көрсеткенін айтады.

Жеке өмір және өлім

Ратнер Польшадағы антисемитизмнен қашып келген иммигранттардан құралған үлкен еврей отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Гарри Ратнер мен анасы Энн Спотт үйде идиш тілінде сөйлейтін және дінге берілген адамдар еді, ал Ратнердің өзі дінге онша қатыспады. Ратнер Карен Рануччиға үйленген болатын. 2016 жылдың 11 мамырында қайтыс болды. "Нью-Йорк Таймс" газетінің хабарлауынша, оның ағасы Брюс Ратнердің сөзіне қарағанда, өлімінің себебі қатерлі ісіктің асқынулары болған. Ратнер заңгер Маргарет Ратнер Кунстлердің бұрынғы күйеуі еді.

Деректі фильм

"Секс, өтірік және Джулиан Ассанж", Эндрю Фаулер мен Уэйн Харлидің туындысы. Four Corners – Австралиялық хабар тарату корпорациясы, 2012 жылғы 23 шілде.