Кіріспе

Венгрияда сайлаулар екі деңгейде өтеді: Ұлттық Ассамблеяның мүшелерін сайлауға арналған жалпы сайлау және жергілікті билік органдарын сайлауға арналған жергілікті сайлау. Еуропалық Парламент сайлауы да 5 жыл сайын өткізіледі.

Кандидаттарды ұсыну

Барлық үміткерлердің жасы кем дегенде 18-ге толуы керек және олар Венгрия азаматтары болуы тиіс. Сайлау округінен өтуге үміткерлердің әрқайсысы кем дегенде 1000 қолдау сертификатын ұсынуы керек. Кем дегенде 9 (19-дан) облыста және Будапештте кем дегенде 27 (106-дан) сайлау округінде кандидаттары бар партиялар (ұлттық) партиялық тізімдерді ұсына алады. Қазіргі уақытта құрамына әрмен, болгар, хорват, неміс, грек, поляк, цыған, румын, русин, серб, словак, словен және украин кіретін, заңмен танылған ұлттық азшылықтар кеңесінің әрқайсысы өздерінің азшылық тізімін (әр кеңес үшін бір тізім) ұсына алады.

Нәтижелер

106 сайлау округінің орындықтары бойынша, берілген сайлау округінде ең көп дауыс алған кандидат (қажетті емес 50% -дан жоғары), сол сайлау округінің орынды иеленеді және Ұлттық Ассамблеядағы жергілікті аймаққа жауапты болады. 93 партиялық тізім орыны бойынша партиялар, партиялық және азшылық тізіміндегі дауыстардың жалпы санына пропорционал түрде орын алады. Партиялардың алған орын саны, партиялық тізімдегі дауыстардың 5% шегіне жеткені және азшылық тізіміндегі дауыстардың 5% шегіне жеткені тексерілгеннен кейін Д’Хондт әдісі бойынша есептеледі. Егер азшылық тізімі кем дегенде бір орынға ие бола алмаса, онда азшылық тізіміндегі бірінші кандидат азшылық өкілі болады, ол Ұлттық Ассамблеяда сөйлеу құқығына ие, бірақ дауыс беруге құқығы жоқ. Бір адам бір уақытта сайлау округінен де, партиялық тізімнен де кандидат болуы мүмкін. Егер ол өз сайлау округінде орын алса, сонымен қатар партиялық тізімде де орын алса, онда партиялық тізімдегі келесі кандидат, орын алған кандидаттың орнын басады. Мысалы, партиялық тізімде 50-ші орында тұрған адам, тізімінде алдында тұрған кем дегенде 20 кандидат жергілікті сайлау округінде жеңіске жетсе, партиясы 30 орын жеңіп алған жағдайда да Ұлттық Ассамблеяда орын алады. (Бұл ереже қарапайымдастырылған, себебі сайлау округі және ұлттық деңгей арасында аудандық деңгей жоқ).

Жалпы алғанда, ірі партиялар өздерінің ең маңызды (ұлттық деңгейдегі) саясаткерлерін тек партиялық тізімдерге қояды, өйткені бұл адамдар ұлттық деңгейдегі мәселелермен (мысалы, министр болу) айналысуды қалайды. Олар өз партияларына дауыс берген азаматтарды, ал жергілікті қоғамдастықтың азаматтарына жауапкершілік сайлау округінен орын алған депутаттардың міндеті. Ал кіші партиялардың лидерлері көбінесе дауыс алуды барынша арттыру үшін партиялық тізімде де, жергілікті сайлау округтерінде де сайлануға мүмкіндік алады; кіші партияның басшысы, ірі партияның қарапайым жергілікті саясаткерінен гөрі әлдеқайда танымал немесе беделді болуы мүмкін.

Қосалқы сайлау

Кездейсоқ сайлау – жоспарланған сайлаулар арасында бос қалған округтің орнын толтыру үшін өткізілетін сайлау. Егер партиялық тізімдегі орын бос болса, тізімдегі келесі, әлі де мүдделі тұлға Мәжіліске өтеді. Бұл ереже өзгерген жоқ. 2012 жылдан бері кездейсоқ сайлаулар жаңа жүйе бойынша өткізілуде, сондықтан бір ғана тур өтеді және ең төменгі шекті қатысу талап етілмейді, ал округтер 2014 жылға дейін өзгеріссіз сақталады.