Люксембург сайлаулары: саяси жүйе мен ерекшеліктері
Elections in Luxembourg
Люксембург сайлаулары: парламент, жергілікті және еуропалық деңгейдегі сайлаулар туралы ақпарат. Демократиялық процесс, сайлау жүйесі және конституциялық құқықтар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Люксембургтегі мемлекеттік лауазымдарға саяси сайлаулар
Political elections for public offices in Luxembourg
Люксембургтегі сайлаулар Люксембург Ұлы Герцогтығының өкілді институттарының саяси құрамын анықтау үшін өткізіледі. Люксембург – конституциясымен кепілдендірілген жалпы сайлау құқығына ие либералды өкілді демократия. Сайлаулар жүйелі түрде өткізіледі және әділ әрі еркін деп есептеледі. Қалалық, ұлттық және еуропалық деңгейлерде өкілдерді сайлау үшін жеке сайлаулар ұйымдастырылады. Депутаттар палатасы – ұлттық заң шығарушы орган және үкімет мүшелерінің сенімін және қолдауын қамтамасыз ететін жалғыз институт. Люксембург Еуропалық Парламентте алты депутатпен өкілдік етеді, олар Еуропалық Одақтың басқа мүше мемлекеттерінде өткізілетін сайлаулармен бір уақытта сайланады. Елде көппартиялық жүйе қалыптасқан, ол дәстүрлі түрде үш ірі саяси партияның болуымен сипатталады: Христиандық-әлеуметтік халық партиясы (CSV), Демократиялық партия (ДП) және Люксембург социалистік жұмысшылар партиясы (LSAP). Тарихи тұрғыдан алғанда, үш партия жиынтығында көпшілік дауысқа ие болған, бірақ соңғы кезде олардың жалпы үлесі төмендеді, нәтижесінде екі қосымша партия – Жасылдар және Альтернативті демократиялық реформа партиясы (ADR) соңғы екі заң шығарушы сайлауда әрқайсысында 8%-дан астам дауыс жинады. CSV және оның алдыңғысы (Оң партия) 1918 жылдан бері 12 жылды қоспағанда, барлық уақытта премьер-министр лауазымын атқарды және әрқашан заң шығарушы органның ең ірі партиясы болды. Осыған байланысты Люксембургте үстем партиялық жүйенің белгілі бір ерекшеліктері бар, бірақ коалициялық үкіметтер қалыпты жағдай және өткен екі үкімет құрамында CSV болған жоқ.
Elections in Luxembourg are held to determine the political composition of the representative institutions of the Grand Duchy of Luxembourg. Luxembourg is a liberal representative democracy, with universal suffrage guaranteed under its constitution. Elections are held regularly, and are considered to be fair and free. Separate elections are held to elect representatives at municipal, national and European levels. The main institution to which members are elected is the Chamber of Deputies, the national legislature and the sole source of membership, confidence and supply of the government. Luxembourg is represented by six MEPs to the European Parliament, who are elected simultaneously with elections held in other European Union member states. The country has a multi party system, traditionally defined by the existence of three large political parties: the Christian Social People's Party (CSV), the Democratic Party (DP), and the Luxembourg Socialist Workers' Party (LSAP). Historically, the three parties have won a large majority of the votes between them, but their total percentage has fallen recently, such that two additional parties, The Greens and the Alternative Democratic Reform Party (ADR) have recorded over 8% of votes at each of last two legislative elections. The CSV and its predecessor (Party of the Right) has provided the Prime Minister for all but 12 years since 1918, and has always been the largest party in the legislature. In this respect, Luxembourg has certain features of a dominant party system, although coalition governments are the norm and the previous two governments did not involve the CSV.
Міндетті дауыс беру
Люксембургтің сайлау жүйесі бірнеше ерекшеліктермен міндетті дауыс беру қағидасы бойынша жұмыс істейді. Люксембургте тұратын және 75 жасқа толмаған Люксембург азаматтары, егер олар дауыс беруге шақырылған муниципалитеттен басқа муниципалитетте тұрмаса, сайлауға қатысуға міндетті. 75 жастан асқан Люксембург азаматтары, сондай-ақ Люксембургте тұрмайтын кез келген жастағы Люксембург азаматтары дауыс беруге міндетті емес. Егер олар дауыс беруге тіркелгісі келсе, онда олар үшін дауыс беру міндетті болады. Муниципалдық және/немесе Еуропалық Парламент сайлауларында дауыс беруге құқығы бар, бірақ Люксембург азаматы емес адамдар автоматты түрде дауыс беруге міндетті емес; алайда, егер олар дауыс беруге тіркелуді таңдаса, олар үшін дауыс беру міндетті болады. Заңмен талап етілген жағдайда дауыс беруден бас тартқан адамға алғашқы рет 100-250 евро айыппұл салынады. 5 жыл ішінде қайталаған жағдайда 500-1000 евро айыппұл салынады.
Luxembourg's electoral system operates on the basis of compulsory voting, with a few exceptions. Luxembourg citizens aged under 75 years who reside in Luxembourg are required to vote, unless they reside in a different municipality from the one in which they are called to vote. Luxembourg citizens aged over 75 years, as well as Luxembourg citizens of any age who do not reside in Luxembourg, are not required to vote. If they choose to register to vote, voting becomes mandatory for them. Non Luxembourg citizens who are eligible to vote in municipal and/or European Parliament elections are not automatically required to vote; however, if they choose to register to vote, voting becomes mandatory for them. The failure of a person to vote when required to law to do so is punishable upon the first offence by a fine of between €100 and €250. A repeat offence within 5 years is punishable by a fine of between €500 and €1,000.
Депутаттар палатасы
Люксембургтің ұлттық заң шығару органы – бірпалаталы Депутаттар палатасы (люксембургша Палата, французша: Chambre des députés, немісше: Abgeordnetenkammer). Палатада 60 мүше бар, олар «депутаттар» деп аталады және бес жылдық мерзімге төрт көпмандатты сайлау округінде сайланады. Орындықтар пропорционалдық өкілдік жүйесі бойынша бөлінеді, Hagenbach-Bischoff жүйесі қолданылады. Ең соңғы сайлау 2023 жылдың қазанында өтті, ал келесі сайлау 2028 жылға жоспарланған.
Luxembourg's national legislature is the unicameral Chamber of Deputies (Luxembourgish Chamber, French: Chambre des députés, German: Abgeordnetenkammer). The Chamber has 60 members, known as 'deputies', elected for a five year term in four multi seat constituencies, known as 'circonscriptions'. Seats are allocated by proportional representation, using the Hagenbach Bischoff system. The most recent election took place in October 2023 and the next is scheduled for 2028.
Сайлау округтері
Депутаттар төрт сайлау округінен ("округтер") сайланады. Олар он екі дәстүрлі кантонның географиялық үйлесімдері ретінде құрылған. Төрт округ – Орталық, Шығыс, Солтүстік, Оңтүстік.
Deputies are elected from four constituencies ('circonscriptions'). They are arranged geographically, as combinations of the twelve traditional cantons. The four circonscriptions are Centre, Est, Nord, Sud.