Кіріспе

1916 жылы Albatros компаниясының ұшақтары

Albatros D. III – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Императорлық неміс армиясының әуе күштері (Luftstreitkräfte) қолданған екі қанатты истребитель ұшақ. Оффгаг компаниясы Аустрия-Мажарстан әуе күштеріне (Luftfahrtruppen) лицензиялық өндірістегі нұсқасын жасады. D. III ұшағымен Вильгельм Франкль, Эрих Лёвенхардт, Манфред фон Рихтгофен, Карл Эмиль Шафер, Эрнст Удет және Курт Вольф сияқты көптеген неміс эйсттері, сондай-ақ Годвин фон Брумовский сияқты австро-мажар ұшқыштары ұшқан. Бұл ұшақ 1917 жылғы «Қанды сәуір» деп аталатын неміс әуе үстемдігі кезеңіндегі ең басты истребитель болды.

Жобалау және әзірлеу

D. III прототипінің жасалуы 1916 жылдың шілдесінің соңында немесе тамыздың басында басталды. Алғашқы ұшу күні белгісіз, бірақ тамыздың соңында немесе қыркүйектің басында болған деп саналады. Идфлиг 1917 жылдың ақпан және наурыз айларында 50 ұшаққа қосымша тапсырыс берді.

Пайдалану тарихы

D. III ұшағы 1916 жылдың желтоқсан айында эскадрильялық қызметке кіріп, бірден неміс ұшқыштары үшін маневрлеу қабілетімен және жылдам көтерілуімен мақталып, жоғары бағаланды. 19 ақпанда, «Альбатрос» күштелген төменгі қанатты енгізгеннен кейін, «Когенлуфт» ұшуға тыйым салу туралы бұйрықты кері қайтарды. Жаңа өндірістегі D. III ұшақтары күшейтілген қанатпен аяқталды, ал қолданыстағы D. III ұшақтары модификация үшін Армиялық әуе парктеріне жіберілді, бұл «Яста» эскадрильяларын аралық уақытта Albatros D. II және Halberstadt D. II ұшақтарын пайдалануға мәжбүр етті. Осы кезде қанаттардың үнемі бұзылуы Иоганнисталь зауытындағы нашар сапалы жұмыс пен материалдарға байланысты деп есептелді. Бірақ шын мәнінде, мәселенің түбінде «Ниупорттан» алынған сескиплан конструкциясы жатты. Төменгі қанаттың статикалық сынақтарда жеткілікті күші болғанымен, кейіннен негізгі тіреудің тым артқа орналасқандығы анықталды, бұл қанаттың аэродинамикалық жүктеме кезінде бұрылуына себеп болды. Сондықтан ұшқыштарға D. III ұшағында тік немесе ұзаққа созылған күйреулер жасаудан аулақ болу кеңес берілді. Бұл конструкциялық кемшілік D. III және одан кейінгі D. V ұшақтарындағы мәселені түзету әрекеттеріне қарамастан, сақталды. Құрылымдық кемшіліктерінен басқа, D. III ұшағы ұшуға ыңғайлы және оңай деп есептелді, бірақ басқару тұтқалары біршама ауыр болды. Сескиплан конструкциясы алдыңғы D. II ұшағымен салыстырғанда, жақсы көтерілуге, маневрлеуге және төмен қарап көруге мүмкіндік берді. Көптеген заманауи ұшақтар сияқты, D. III да айналып кетуге бейім болды, бірақ одан шығу оңай болды. «Альбатрос» өзінің Иоганнисталь зауытында шамамен 500 D. III ұшағын құрастырды. 1917 жылдың көктемінде D. III өндірісі «Альбатрос» компаниясының еншілес кәсіпорны – Ostdeutsche Albatros Werke (OAW) компаниясына көшірілді, бұл «Альбатросқа» D. V ұшағын әзірлеу мен өндіруге көңіл бөлуге мүмкіндік берді. 1917 жылдың сәуір және тамыз аралығында Idflieg компаниясы барлығы 840 D. III ұшағына бес бөлек тапсырыс берді. OAW үлгісі 1917 жылдың маусымында Typenprüfung сынағынан өтті. Өндіріс маусым айында Шнайдемюль зауытында басталды және 1917 жылдың желтоқсанына дейін жалғасты. OAW ұшақтары үлкен, дөңгелек рульдерімен ерекшеленді. Батыс майданындағы ең көп саны 1917 жылдың қараша айында 446 ұшаққа жетті. Алайда, D. III өндіріс тоқтағаннан кейін жоғалып кетпеді. Ол 1918 жылға дейін майданның алдыңғы қатарында қызмет етті. 1918 жылдың 31 тамызында Батыс майданында 54 D. III ұшағы қалды.

Австрия-Мажарстан нұсқалары

1916 жылдың күзінде Oesterreichische Flugzeugfabrik AG (Oeffag) компаниясы Wiener Neustadt қаласында D. III ұшағын жасауға лицензия алды. 1917 жылдың мамыр айында жеткізілімдер басталды. Ұшақтар ресми түрде Albatros D. III (Oeffag) деп аталды, бірақ Австрия-Мажарстанда Oeffag Albatros D. III, ал Польшада Oeffag D. III деп белгілі болды. 153 сериясының 112-ші ұшағынан бастап Oeffag бұрынғы спиннерді алып тастап, жаңа дөңгелек мұрынды енгізді. Қызықтысы, неміс ғалымдарының жел тоннелінде жүргізген сынақтары көрсеткендей, қарапайым дөңгелек мұрын пропеллердің тиімділігін арттырып, максималды жылдамдықты 14 км/сағ (9 миль/сағ) жоғарылатты. Қызметте Oeffag ұшақтары өте танымал, берік және тиімді болып шықты. Oeffag 1917 жылдың мамырынан бастап, соғыс аяқталғанға дейін шамамен 526 D. III ұшағын құрастырды (басқа жарияланымдарда барлығы 586 деп көрсетілген).

Соғыстан кейінгі

1919 жылдың басында Польша зауыттан 38 сериялы 253 ұшақ сатып алды, ал тағы он ұшақ соғыс кезінде қалған материалдардан қайта құрастырылды. Соғыстан кейін, жаңа құрылған Чехословакия Әуе күштері де бірнеше Оэффаг ұшақтарын алды және пайдаланды.

Қазіргі заманғы репродукциялар

Австриялық авиацияға құмар Коломан Майрхофер 253 сериялы Albatros D. III (Oeffag) ұшағының екі көшірмесін аяқтады. Екі ұшақта да көне Austro Daimler қозғалтқыштары орнатылған. Бір ұшақ коммерциялық емес ұйыммен пайдаланылатын болады. Екінші ұшақ Австрияның Винер-Нойштадт қаласының жанындағы Flugmuseum AVIATICUM авиамузейінде тұрақты көрмеге қойылатын болады.