Focke Wulf Fw 200 Condor: Неміс ұшағының тарихы

Кіріспе

1937–1944 жылдары салынған неміс поршенді ұшағы

Focke Wulf Fw 200 Condor, одақтастардың арасында "Курьер" (неміс тілінде "курьер" деген мағынада) деп те белгілі, неміс толық металлдан жасалған, төрт қозғалтқышты моноплан. Алғашқыда Focke Wulf компаниясы ұзақ қашықтықтағы авиалайнер ретінде әзірлеген. Жапондық тараптан ұзақ қашықтықтағы теңіздік патрульдеуге арналған ұшақ сұрауы әскери нұсқалардың жасалуына әкелді. Бұл ұшақтар Люфтваффеде ұзақ қашықтықты барлау және кемелерге қарсы/теңіздік патрульдеу бомбалаушы ұшақтары ретінде қолданылды. Люфтваффе Fw 200 ұшағын көліктік мақсатта да кеңінен пайдаланды. 1941 жылдың ортасына дейін коммерциялық рейдер ретінде табысқа жетті, бірақ содан кейін RAF жағалау әскерлерінің ұзақ қашықтықтағы ұшақтары және CAM кемелерінен ұшқан "Hurricane" истребительдерімен қиналып, қиындыққа тап болды.

Жобалау және әзірлеу

Fw 200 - бұл Фокке-Вульф компаниясының Курт Танк ұсынған, Deutsche Luft Hansa компаниясының Рудольф Стуессельге Атлант мұхиты арқылы АҚШ-қа жолаушыларды тасымалдау үшін құрлықтағы ұшақ жасау туралы ұсынысынан туындады. Ол кезде бұл ерекше идея болды, себебі әуе компаниялары ұзақ су жолдарында гидросамолеттерді пайдаланды. Ұзақ қашықтыққа экономикалық тұрғыдан тиімді ұшу үшін Fw 200 мүмкіндігінше жоғары биіктікте, қысымды кабинасыз ұшуға арналған. Fw 200 қысқа мерзімге әлемдегі ең заманауи ұшақ болды, бірақ басқа биік ұшақтар пайда бола бастады: Boeing 307 Stratoliner 1940 жылы және Douglas DC-4 1942 жылы. "Кондор" атауы таңдалды, өйткені кондор құсына ұқсас Fw 200 ұшағы сол дәуірдегі басқа ұшақтарға қарағанда қанаттары өте ұзын болды, бұл биіктікте ұшуға қолайлы жағдай жасады. Deutsche Luft Hansa 1936 жылғы маусымда Танк, Стуессель және Карл Август фон Габленц арасындағы талқылаулардан кейін техникалық талаптарды белгіледі. Ұшақтың жобасын Людвиг Миттельхубер жасады, ал жобаның жетекшісі Вильгельм Бансемир болды. Бірінші прототип, Fw 200 V1, 27 шілде 1937 жылы бір жылдан астам дамытудан кейін алғашқы ұшуын жасады. Ол төрт американдық Pratt & Whitney Hornet радиальді қозғалтқыштарымен жабдықталған төрт моторлы моноплан болды және екі кабинада 26 жолаушыны тасымалдауға арналған. Жапон әскери-теңіз күштері іздеу және патрульдеу міндеттерін орындау үшін Fw 200 әскери нұсқасын сұрады, сондықтан Танк Fw 200 V10 әскери жабдықтарымен жасады. Бұл Fw 200 Германияда қалды, өйткені сол кезде Еуропада соғыс басталды. Бұл ұшақ Люфтваффе қолданған барлық әскери үлгілердің негізі болды. Соғысқа бейімдеу үшін қанаттарға бомба ілгіштер қосылды, фюзеляж кеңейтілді. Алдыңғы және артқы арқалық пулемет орындары қосылды, сонымен қатар Екінші дүниежүзілік соғыстағы неміс бомбалаушы ұшақтарына тән Бола вентральді гондоласының ұзартылған нұсқасы; орталық бомба бөлімі (әдетте қосымша ұзақ қашықтықтағы отын бактерілері үшін қолданылды), сондай-ақ екі жағында қатты шыныланған алдыңғы және артқы вентральді икемді пулемет орындары орнатылды. Әскери жабдықтардың қосымша салмағы кейбір Fw 200 ұшақтарының қону кезінде бұзылуына себеп болды, бұл мәселе толық шешілмеді. Кейінгі үлгілерде мұрын бөлігіне төменгі жиілікті ASV радары орнатылды. 1943 жылы Henschel Hs 293 басқарылатын зымыранын тасымалдайтын нұсқасы пайдалануға түсті, Будаорс әуежайы, 1938 (?) Fw 200 ұшақтарын Deutsche Luft Hansa, DDL және Luft Hansa компаниясының бразилиялық еншілес компаниясы Syndicato Condor пайдаланды. Данияға тиесілі Fw 200 ұшағы Dania 1940 жылы Данияны неміс әскері басып алғаннан кейін Shoreham әуежайында британдықтар тәркіледі. Кейіннен ол British Overseas Airways Corporation (BOAC) компаниясымен басқарылды, содан кейін Royal Air Force-те пайдаланылды. 1941 жылы ол жөндеуге келмейтіндей зақымдалды. Люфтваффе бастапқыда ұшақты Kriegsmarine-ге қолдау көрсету үшін пайдаланды, Солтүстік теңізде және Франция құлағаннан кейін Атлант мұхитында үлкен айналымдар жасады. Ұшақ теңіздік патрульдеу және барлау үшін, одақтас конвойларын және соғыс кемелерін іздеу үшін қолданылды. Fw 200 бомбалар немесе теңіз миналарын кемелерге қарсы қолдануға болады, және 1940 жылдың маусымынан 1941 жылдың ақпанына дейін олар 331 122 тонна (365 000 тонна) кемелерді батырды, бірақ бомба тастау құрылғысы өте қарапайым болды. Шабуылдар мақсатты кемеге үш бомбамен "қоршау" үшін өте төмен биіктікте жүргізілді; бұл соққыға кепілдік берді. Уинстон Черчилль Атлантика шайқасы кезінде Fw 200-ді "Атлантиканың жазасы" деп атады, өйткені ол одақтас кемелерінің ауыр шығындарына себепкер болды. 1941 жылдың наурыз айында Luftwaffe-нің негізгі теңіздік патрульдік ұшағы, бәсекелес BV 138C ұшақ қайығы пайда болғаннан кейін 1941 жылдың ортасынан бастап Кондор экипаждарына кемелерге шабуыл жасауды тоқтату және кез келген қақтығыстан аулақ болу туралы нұсқау берілді. Тамыз айында алғашқы Fw 200-ді CAM кемесінен ұшырылған Hawker Hurricane атып түсірді, ал Корольдік теңіз флотының жаңа эскорт тасымалдаушыларынан жұмыс істейтін АҚШ-та жасалған Grumman Martlet пайда болуы үлкен қауіп төндірді. 1941 жылдың соңғы айларында Корольдік теңіз флоты қолданған алты Martlet үш конвойды сүйреп жүргенде жалпы алғанда жеті Кондорды атып түсірді. 1942 жылдың 14 тамызында Fw 200C-3 ұшағы АҚШ әуе күштерінің ұшқыштарымен жойылған алғашқы неміс ұшағы болды, оған Исландия үстінде Curtiss P-40C Warhawk және Lockheed P-38F Lightning шабуыл жасады. Fw 200 сонымен қатар көліктік ұшақ ретінде де пайдаланылды, әсіресе 1942 жылы Сталинградқа жабдықты жеткізіп әкелді. 1943 жылдың соңынан бастап Fw 200 тек көліктік мақсатта пайдаланыла бастады. Барлау үшін оны Junkers Ju 290 және тіпті Kampfgeschwader 40 құрамында қызмет ететін Heinkel He 177 Greif бомбалаушылары ауыстырды. Одақтастар Францияға енгеннен кейін, Атлант жағалауындағы базалар басып алынғандықтан Люфтваффе үшін теңіздік барлау мүмкін болмады. Өндіріс 1944 жылы 276 ұшақпен аяқталды. Соғыс кезінде бірнеше зақымдалған Fw 200 ұшақтары Испанияға қонды. Бастапқыда олар жөнделіп, Франциядағы базаларына қайтарылды. Operation Torch (Солтүстік Африканы одақтастар басып алуы) операциясынан кейін испан үкіметі испан аумағына келген төрт ұшақты ұстап алды (бірақ олардың экипаждары Германияға оралуға рұқсат алды). Ұшақтар пайдаланылмағандықтан Германия оларды Испанияға сатты. Үш ұшақтың біреуі испан әуе күштерімен пайдаланылды, ал қалғандары запчасти ретінде қолданылды. Зақымдану және запчасти жетіспеуі, сондай-ақ саяси себептерге байланысты олар 1950 жылға қарай тоқтатылып, жаратылды. Кейбір Кондорлар Португалияда да апатқа ұшырады. Олардың экипаждарына Германияға оралуға рұқсат берілді, ал британдық биліктер ұшақтарды және құжаттаманы тексеруге рұқсат алды. Осы апаттарда бірнеше экипаж мүшелері қаза тауып, Португалияның Алентежу провинциясындағы Моура қаласындағы бейіште жерленді. Испания мен Португалияда апатқа ұшыраған ұшақтар 1940 жылдан бері Францияның Бордо-Мериньяк қаласында орналасқан. Бұрын Fw 200 эскадрильяларының операциялық базасы Данияда болған.

The Fw 200 resulted from a proposal by Kurt Tank of Focke Wulf to Dr. Rudolf Stuessel of Deutsche Luft Hansa to develop a landplane to carry passengers across the Atlantic Ocean to the US. At the time, it was an unusual concept because airlines used seaplanes on long over water routes. To fly long distances economically, the Fw 200 was designed to cruise at an altitude of over as high as possible without a pressurized cabin. Existing airliners were designed to cruise at altitudes below The Fw 200 was briefly the world's most modern airliner, until other high altitude airliners started operating: the Boeing 307 Stratoliner in 1940 and the Douglas DC 4 in 1942. The designation "Condor" was chosen because, like the condor bird, the Fw 200 had a very long wingspan compared to other planes of its era, to facilitate high altitude flight. Deutsche Luft Hansa issued a specification in June 1936 after discussions between Tank, Stüssel and Carl August von Gablenz. The plane was designed by Ludwig Mittelhuber with Wilhelm Bansemir as project director. The first prototype, the Fw 200 V1, made its first flight after just over one year of development on 27 July 1937 with Tank at the controls. It was an all metal, four engined monoplane powered by four American Pratt & Whitney Hornet radial engines, and intended to carry 26 passengers in two cabins for up to Two further prototypes were powered by German BMW 132G 1 radials. The Japanese Navy requested a military version of the Fw 200 for search and patrol duties, so Tank designed the Fw 200 V10 with military equipment. This Fw 200 was held in Germany because war had broken out in Europe by that time. This aircraft became the basis for all later military models used by the Luftwaffe. To adapt it for wartime service, hardpoints were added to the wings for bombs, the fuselage was strengthened and extended to create more space. Fore and aft dorsal gun positions were added, in addition to an extended length version of the Bola ventral gondola typical of World War II German bomber aircraft; incorporating a central bomb bay (usually used for additional long range fuel tanks), as well as heavily glazed fore and aft ventral flexible machine gun emplacements at either end. The extra weight introduced by its military equipment meant that some early Fw 200 aircraft broke up on landing, a problem that was never entirely solved. Later models were equipped with Lorenz FuG 200 Hohentwiel low UHF band ASV radar in the nose. In 1943 a version entered service that could carry the Henschel Hs 293 guided missile, Budaörs Airport, 1938 (?) ]]

The Fw 200 was operated by Deutsche Luft Hansa, DDL and Luft Hansa's Brazilian subsidiary Syndicato Condor. A Danish owned Fw 200 aircraft named Dania was seized by the British at Shoreham Airport after Denmark was invaded by German forces in 1940. It was subsequently operated by the British Overseas Airways Corporation (BOAC) and was then pressed into service with the Royal Air Force. It was damaged beyond repair in 1941. The Luftwaffe initially used the aircraft to support the Kriegsmarine, making great loops out across the North Sea and, following the fall of France, the Atlantic Ocean. The aircraft was used for maritime patrols and reconnaissance, searching for Allied convoys and warships that could be reported for targeting by U boats. The Fw 200 could also carry a bomb load or naval mines to use against shipping, and it was claimed that from June 1940 to February 1941, they sank 331,122 tonnes (365,000 tons) of shipping despite a rather crude bombsight. The attacks were carried out at extremely low altitude in order to "bracket" the target ship with three bombs; this almost guaranteed a hit. Winston Churchill called the Fw 200 the "Scourge of the Atlantic" during the Battle of the Atlantic due to its contribution to the heavy Allied shipping losses. Following the debut of what would become the Luftwaffe's primary seaborne maritime patrol aircraft, the rival trimotored BV 138C flying boat in March 1941; from mid 1941, Condor crews were instructed to stop attacking shipping and avoid all combat in order to preserve numbers. In August, the first Fw 200 was shot down by a CAM ship launched Hawker Hurricane, and the arrival of the U. S. built Grumman Martlet, operating from the Royal Navy's new escort carriers, posed a serious threat. The six Martlets operated by the Royal Navy from the first escort carrier shot down a total of seven Condors while escorting three convoys during her short career in the final months of 1941. On 14 August 1942, an Fw 200C 3 was the first German aircraft to be destroyed by USAAF pilots, after it was attacked by a Curtiss P 40C Warhawk and a Lockheed P 38F Lightning over Iceland. The Fw 200 was also used as a transport aircraft, notably flying supplies into Stalingrad in 1942. After late 1943, the Fw 200 came to be used solely for transport. For reconnaissance, it was replaced by the Junkers Ju 290, and even some examples of the Heinkel He 177 Greif bombers serving with Kampfgeschwader 40. With the Allied advance into France, maritime reconnaissance by the Luftwaffe became impossible as the Atlantic coast bases were captured. Production ended in 1944 with a total of 276 aircraft produced. Several damaged Fw 200s landed in Spain during the war. In the beginning, they were repaired and returned to their bases in France. After Operation Torch (the Allied invasion of French North Africa), the Spanish government interned four aircraft that arrived on Spanish territory (although their crews were still allowed to return to Germany). Since the aircraft could not be used, they were sold by Germany to Spain. One of the three flyable aircraft was then operated by the Spanish Air Force and the others used for spares. Because of damage and lack of spares, and for political reasons, they were grounded and scrapped around 1950. Some Condors also crashed in Portugal. Their crews were allowed to return to Germany while the British authorities were allowed to inspect the aircraft and accompanying documentation. Some crew members died in these crashes and were buried in the civilian cemetery of Moura in Alentejo Province, Portugal. The aircraft that crashed in Spain and Portugal had been based in Bordeaux Merignac, France since 1940. Before then, the operational base of the Fw 200 squadrons had been in Denmark.

Гитлердің жеке көлігі

Өзінің жеке ұшқышы Ханс Баурдың ұсынысымен Адольф Гитлер өзінің жеке көлігі ретінде модификацияланған және қаруланбаған "Кондор" прототипін, Fw 200 V3-ті, өзінің "Юнкерс Ju 52" ұшағының орнына таңдады. Бұл ұшақ бастапқыда 26 жолаушыға арналған "Luft Hansa" көлігі ретінде жасалған (Зауыт нөмірі 3099), бірақ кейін екі кабиналы, жайлы ұшаққа айналдырылды. Кабинадағы Гитлердің креслосы ағаш үстелмен, арқалық бөлігіне орнатылған бронялық плиталармен және орындық жастығына жасырылған парашютпен жабдықталған, сондай-ақ еденде құтқару люгі болды. Гитлердің ұшақтарға деген әуесқойлығына сәйкес, ол "D 2600" белгісімен және Бірінші дүниежүзілік соғыстың асыл ұшқышы Макс Иммельманның құрметіне "Иммельман III" деп аталды. Соғыс барысында оның белгісі "WL+2600" және соңында "26+00" деп өзгерді. 1944 жылдың 18 шілдесінде Одақтас әскерлерінің бомбалау шабуылы кезінде ол Берлиннің Темпельхоф әуежайында қирады. "FW 200" ұшақтарының түрлі модификациялары Гитлер мен оның штабының, сондай-ақ Генрих Гиммлер, Альберт Шпеер, Герман Геринг және Карл Дёницке қарастырылған басқа да VIP-көліктері ретінде пайдаланылды.

Кондорға қарсы қолданылған одақтас тактикасы

1940 жылы Корольдік теңіз-әскери флотының әуе күштерінің ұшқышы, капитан Эрик Браунның ұшағына "Кондор" шабуыл жасап, ауыр зақым келтірді, ол мүжілген күймен аман қалды. Осыдан кейін ол "Кондордың" құрылымын біршама уақыт бойы жан-жақты зерттеді. Ол алға қарай атуға арналған пулеметтердің орын ауыстыра алатынын, бірақ белгілі бір шекте ғана атуға болатынын, әйтпесе олар өз ұшағының корпусына тиіп кететінін анықтады. Браун осы шектің қайда екенін біліп, ұшақтың алдынан шабуыл жасағанда бұл соқыр аймақ екенін түсінді. Ол осы білімін пайдаланып "Кондорды" сәтті жойды, сосын әріптес ұшқыштарға осы тактиканы үйретті, олар да осылайша басқа "Кондорларды" жойды.

Тірі қалған әуе кемелері

Қазіргі таңда толыққанды қайта құрылған Fw 200 ұшағының тек біреуі ғана бар. Бұл ұшақ 1942 жылдың ақпанында суға құлап, 60 метр тереңдікке батқан. 1999 жылдың 26 мамырында бұл ұшақ Норвегиядағы Тронхейм фиордынан көтерілді. Ұшақтың корпусы қалпына келтіру платформасына түсірілген кезде ыдырап кеткенімен, қалдықтары Airbus Bremen-ге жеткізіліп, 22 жыл бойы қайта құрастырылды. Берлин мұражайының Норвегиядағы Восс маңындағы Квитаноси тауынан қайта құрастыруды аяқтау үшін жеке қанаттар жиынтығын алу туралы өтініші бастапқыда қабылданбады, себебі жергілікті тұрғындар қанаттарды соғыс ескерткіші ретінде сол жерде қалдыруды қалаған. 2008 жылы қалпына келтіруге қажет емес бөліктер тауда қалу туралы келісімге қол жеткізілді. 2009 жылы бөлшектер тікұшақпен төмен түсіріліп, Бременге тасымалдауға дайындалды. Басқа да ұшақ қираған орындары табылған, бірақ олардың жағдайы өте нашар болды, олардың бірі 68 метр тереңдікте жатыр. Ұшақтың құрастырылуы 2021 жылдың маусым айында аяқталды, содан кейін ол бөлшектелді және 7-ші ангардағы көрме ретінде соңғы құрастыру үшін бұрынғы Берлин Темпельхоф әуежайына тасымалданды.