Кіріспе
Nike логотипі Swoosh – американдық спорт киімдерінің дизайнері және сатушысы Nike логотипі. Бүгінде ол әлемдегі ең танымал және ең құнды логотипке айналды, оның құны 26 миллиард долларға тең. Билл Бауэрман мен Фил Найт 1964 жылғы 25 қаңтарда «Blue Ribbon Sports» (BRS) деген атпен Nike компаниясын құрды. 1971 жылғы 30 мамырда компанияның атын Nike, Inc. деп өзгерткеннен кейін, сол жылы Swoosh логотипін ресми логотип ретінде қабылдады. Каролин Дэвидсон, сол кезде Найт оқытқан Портленд мемлекеттік университетінің студенті, логотипті жасады, оның дизайнында қозғалысты бейнелеуге тырысты. Логотип 1971 жылғы бастапқы дизайнынан кейбір өзгерістерге ұшырады, қазір көбінесе жеке Swoosh түрінде кездеседі, бірақ тарихының көп бөлігінде логотип Swoosh-пен бірге NIKE атауын қамтыды. Жылдар бойы логотипте дәстүрлі түрде қызғылт сары және ақ түстердің үйлесімі қолданылды, бірақ соңғы кезде қара Swoosh логотипі едәуір танымал болды. Swoosh 1988 жылдан бері «Just Do It» тауарлық белгісімен бірге қолданылып келеді. Бұл екеуі Nike брендінің ядросын құрайды және компанияның имиджі болып табылады, әлемнің көптеген белгілі спортшылары мен командалары осы логотиптерді тағу арқылы қолдайды. 1971 жылы ол графикалық дизайн мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. 1964 жылы құрылғаннан кейін жеті жыл бойы BRS негізінен Жапониядан Onitsuka Tiger брендінің жүгіру аяқ киімдерін импорттады. 1971 жылы Найт өзінің жеке брендінің аяқ киімдерін шығаруға шешім қабылдады, олар алдымен футбол немесе футболға арналған тікпақ аяқ киімдері болар еді, және Мексикада осы аяқ киімдерді шығаруға дайын фабрикасы болды. Оның жаңа бренді үшін өнеркәсіптік термин бойынша «жолақ» – аяқ киім логотипі қажет болды, сондықтан ол дизайн идеялары үшін Дэвидсонға жүгінді. Ол Дэвидсоннан жолақтың қозғалысты білдіруін және Adidas-тың үш жолағына ұқсамауын сұрады. Келесі апталарда ол кем дегенде алты түрлі эскиз жасап, оларды Найт, Боб Вудделл және Джефф Джонсонға (BRS басшыларының екеуіне) компанияның кеңсесінде, сол кезде Орегон штатының Тигард қаласында орналасқан, көрсетті. «Мен оны әзірге ұнатпаймын, – деді Найт, – бірақ бәлкім, уақыт өте келе жарасады». Swoosh логотипі 1971 жылғы 18 маусымда ресми түрде тауарлық белгі ретінде тіркелді, ал 1972 жылғы маусымда Орегон штатының Юджин қаласында өткен АҚШ-тың жеңіл атлетика және жүгіру олимпиадалық іріктеу кезеңінде Nike-тің алғашқы ресми жеңіл атлетика аяқ киімі – Nike Cortez, жаңа Swoosh логотипімен жабдықталған спортшыларға ұсынылды. Дэвидсон осы сыйлық туралы былай деді: «Филдің бұл әрекеті өте ерекше болды, өйткені бастапқыда мен оған шот-фактура жібердім, ол оны төледі». Дэвидсон «Логотип әйелі» деген атпен танылды. Ол миллионер емес екенін, бірақ жайлы өмір сүретінін айтты. Дэвидсон 2000 жылы зейнеткерлікке шықты және қазір хоббилерімен және ерікті жұмыстармен айналысады, соның ішінде Орегон штатындағы Legacy Emanuel Hospital & Health Center-дегі Рональд Макдональд үйінде көмектеседі. Nike Swoosh логотипін өзінің жарнамалық өнімдерінде кеңінен пайдаланады. Румыниялық теннисші Илие Настасе және қашықтыққа жүгіруші Стив Префонтейннің қолдауы Nike брендінің демеушілігін бастады; бүгінде жүздеген спортшылар компанияны қолдайды. Nike-тің баскетболда Майкл Джордан, Леброн Джеймс және Коби Брайант, крикетте Шейн Уорн (2001 жылға дейін), жеңіл атлетикада Кэти Фримен, футболда Криштиану Роналду, гольфте Тайгер Вудс, теннисде Роджер Федерер (2018 жылға дейін) және Рафаэль Надальмен жасасқан келісімдері спорт тарихындағы ең ірі спортшыларды қолдау келісімдерінің қатарында.
The Swoosh is the logo of American sportswear designer and retailer Nike. Today, it has become one of the most recognizable brand logos in the world, and the most valuable, having a worth of $26 billion alone. Bill Bowerman and Phil Knight founded Nike on January 25, 1964, as Blue Ribbon Sports (BRS). Upon changing its name to Nike, Inc. on May 30, 1971, the company adopted the Swoosh as its official logo the same year. Carolyn Davidson, a student at Portland State University during the time Knight taught there, created the logo, attempting to convey motion in its design. The logo has undergone minor changes from its original design in 1971, today most commonly seen as a solo swoosh, although for much of its history, the logo incorporated the NIKE name alongside the Swoosh. Over the years, the orange and white color palette has traditionally been used on the logo, although most recently a solid black swoosh has gained significant popularity. The Swoosh has appeared alongside the trademark "Just Do It" since 1988. Together, these two make up the core of Nike's brand, and has been the face of the company, with many high profile athletes and sports teams around the world sporting the logos. She attained a bachelor's in graphic design in 1971. For seven years after its founding in 1964, BRS primarily imported Onitsuka Tiger brand running shoes from Japan. In 1971, Knight decided to launch his own brand of shoes, which would first appear as cleated shoes for football or soccer, and had a factory in Mexico ready to make the shoes. All Knight needed was a "stripe"—the industry term for a shoe logo—to go with his new brand, so he approached Davidson for design ideas. He had asked Davidson to make sure the stripe conveyed motion and did not look similar to the three stripes of Adidas. Over the ensuing weeks, she created at least a half dozen marks and gathered them together to present to Knight, Bob Woodell and Jeff Johnson (two BRS executives) at the company's home office, at the time located in Tigard, Oregon. "Well, I don't love it", Knight told her, "but maybe it will grow on me." The Swoosh was officially trademarked on June 18, 1971 and in June 1972, at the U. S. Track and Field Olympic Trials in Eugene, Oregon, Nike's first official track shoe, the Nike Cortez, was released to the athletes sporting the new Swoosh. Of the gift, Davidson says, "this was something rather special for Phil to do, because I originally billed him and he paid that invoice." Davidson went on to be known as "The Logo Lady". She said that she is not a millionaire but lives comfortably. Davidson retired in 2000 and now engages in hobbies and volunteer work, including at the Ronald McDonald House at Legacy Emanuel Hospital & Health Center in Oregon. Nike has prominently featured the Swoosh logo in its advertising. The endorsements of Romanian tennis player Ilie Năstase and distance runner Steve Prefontaine kicked off Nike's brand sponsorships; today hundreds of athletes endorse the company. Nike's contracts with Michael Jordan, LeBron James and Kobe Bryant in basketball, Shane Warne (until 2001) in cricket, Cathy Freeman in athletics, Cristiano Ronaldo in football, Tiger Woods in golf, and Roger Federer (until 2018) and Rafael Nadal in tennis are among the largest athlete endorsement deals in sports history.
Nike мұрасы
Нике – грек мифологиясындағы Жеңіс құдайы, ол Зевстің қасында Олимп тауында отырған. Нике тарихтың ең ерте шайқас алаңдарында қалықтап, жеңімпаздарды жапырақ гүлдерімен бейнеленген даңқ пен атақпен марапаттаған делінеді. Ол әдетте жеңіліске төзбейтін даналық құдайы Афинаның жанында кездесетін. Мүсіндер мен суреттерде Нике қанаттары бар, кең көйлекті әйел ретінде бейнеленген, қолында гүл шоғы бар. Жеңістің хабаршысы ретіндегі рөлін көрсету үшін ол Гермес таяғымен суреттелген. Афинада Нике мүсіні қанатсыз бейнеленген, оны Нике Аптерос (Қанатсыз Жеңіс) деп атайды. Никенің қанаттары мүсіннен алынып тасталған, осылайша ол ұшып кетпесін деген ниетпен, себебі афиналықтар мұның қалада мәңгі қалғанын білдіретініне сенген. Эфестегі Нике мүсініндегі көйлектің ішінде Swoosh белгісі бар деген әңгіме бар, бірақ бұл дизайнның бастауы екенін көрсететін ешқандай дәлел жоқ.
Сот іс-әрекеттері
2006 жылы Лориллард (Ньюпорттың бұрынғы иесі) және Nike графикалық дизайнер Ари Саал Форманды, ол Nike Air Force 1 дизайнын Ньюпорттың спиннекерімен және түстерімен біріктірген Ari Menthol 10s аяқ киімін шығарғаннан кейін сотқа шақырды. Форманның сөзінше, бұл аяқ киімдер "ең көп нәрсені алған, ал ең аз нәрсені берген екі брендке арналған". Сот процесінің нәтижесінде Форманға Menthol 10 аяқ киіміне ие болуға заң бойынша рұқсат берілмейді. 2021 жылы Nike өнер ұжымы MSCHF-ті "Шайтан аяқ киімдері" үшін сотқа берді, ол Nike Air Max 97-нің өзгертілген нұсқасы болып, ашық түрде сатанистік суреттермен безелген. Nike компаниясы сауда белгісін бұзғанын және оның тауарлық белгісінің сатанизммен қате байланысқа түсірілгенін мәлімдеді. АҚШ округтік соты өзгертілген аяқ киімдерді сатуға тыйым салды.