Ирландиялық сыбызғы шебері: Мартин Лео Роусом өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Мартин Лео Роусом (5 сәуір 1903 – 20 қыркүйек 1970) – үзіліссіз сақталған уиллеан сырнайшыларының үшінші буыны. Өмірі бойы орындаушы, жасаушы және уиллеан сырнайларын оқытумен айналысты. Леоның әкесі Сэмюэл Роусом, ұлдары Джон, Томас және Уильямды, олардың үйіне жақын Фернс қаласында тұратын неміс тілінің мұғаліміне, музыка теориясын және түрлі аспаптарда ойнауды үйренуге жіберді. Бұл білім Уильямнан ұлы Леоға жетті, ол оны көптеген шәкірттеріне сабақ беруде және олар үшін музыка жазуда тиімді пайдаланды. Лео, Уильям Роусомның (1925 жылы қайтыс болған) жеті ұлы мен бір қызының үшінші баласы, 1903 жылы Дублиннің Гарольдс-Кросс қаласында дүниеге келді. Оның әкесі, әйелінің католик дініне өткен протестант, ұлының талантты музыкант және шебер болатынын сезді. Әкесінің аспаптар жасауын және жөндеуін үнемі бақылап, Лео сырнай жасау және аспаптарды жөндеу өнерін үйренді. Оның сырнайдағы жетістігі соншалық, 1919 жылы он алты жасында Дублин қалалық Музыка мектебінде (қазіргі Дублин Технологиялық институтының Музыка және драма консерваториясы) 50 жылға уиллеан сырнайларын оқытуға тағайындалды. 1925 жылы Леоның әкесі елу бес жасында қайтыс болды. Лео 1926 жылы өзінің сырнай жиынтығын аяқтағаннан кейін отбасылық бизнесті сәтті жалғастырды. Ол сондай-ақ Дублин сырнайшылар клубында сабақ берді, оның президенті болды және 1936 жылы 11 жылдық үзілістен кейін оны Cumann na Píobairí ретінде қайта жаңғыртты. Лео 1920 жылдардың басында Ирландия ұлттық радиосында ойнаған алғашқы уиллеан сырнайшысы болды, ол жеке орындады, кейін Фрэнк О'Хиггинс (скрипка), Майкл О'Дюинн (скрипка) және Леоның ағасы Джонмен (скрипка) дуэтте орындады. Леоның "All Ireland Trio" тобына Нилус Кронин (флейта), Сеймус О'Махони (скрипка) және Лео кірді. Ол 1930 жылдардың ортасында өзінің сырнай төрттігін құрды және 1940-1950 жылдары үнемі радиода ойнады. Лео 1933 жылы BBC телеарнасында өнер көрсеткен алғашқы ирланд суретшісі болды. Ол Decca, Columbia және HMV үшін көптеген жазбалар жасады. Оның соңғы коммерциялық жазбасы, CC1 “Ri na bPiobairi” (Сырнайшылардың патшасы) 1966 жылы Claddagh Records үшін жазылды. 1934 жылы Лео Вексфорд графтығының Тагмон қаласынан келген Хелена Уильямсқа үйленді. Олардың Леон Роусом (1936–1994) және Лиам Роусом (1939–1997) есімді екі ұлы және Елена мен Оливия есімді екі қызы болды. Төрт баланың да түрлі аспаптарда музыкалық қабілеті болды. Леоның үлкен ұлы Леон Роусом отбасында уиллеан сырнайларын жасау дәстүрін жалғастырды, жеке сырнайшы ретінде халықаралық турнелерге шықты және уиллеан сырнайларында екі жеке альбом жазды. Леон мен оның әйелі Норин (О'Флаэрти) Роусом, Корка-Дхуйбенден бес бала (Кевин, Мэри, Энн, Нуала және Кайтриона) және он немере (Леоның шөберелері) тәрбиеледі, олардың бесеуі (Тирна, Наоиз, Марк Ог, Люк және Алястер) алтыншы буын уиллеан сырнайшылары. Леонның ұлы Кевин – әлемге әйгілі бесінші буын уиллеан сырнайшысы.

Martin Leo Rowsome (5 April 1903 – 20 September 1970) was the third generation of an unbroken line of uilleann pipers. He was a performer, manufacturer and teacher of the uilleann pipes throughout his life. Samuel Rowsome, Leo’s grandfather sent his sons, John, Thomas and William, to a German teacher who lived in Ferns, near their home in County Wexford to learn the theory of music and how to play various instruments. This knowledge was passed on through William to his son, Leo, who made good use of it in his teaching, writing music for his many pupils. Leo, the third son among seven sons and one daughter of William Rowsome, a carpenter (died 1925), and (Bridget) Ann Rowsome (née Murphy), was born in Harold's Cross, Dublin in 1903. His father, William, a Protestant who converted to his wife's Catholic religion, realised that his son had the ability to become a talented musician and craftsman. Constantly watching his father making and repairing instruments, Leo learned the art of pipe making and instrument repair. So rapid was his progress at piping that in 1919 at the age of sixteen he was appointed teacher of the uilleann pipes at Dublin’s Municipal School of Music (now Dublin Institute of Technology Conservatory of Music and Drama) for 50 years. In 1925, Leo’s father died at the age of fifty five. Leo successfully carried on the family business, after completing his own set of pipes in 1926. He also taught at Dublin’s Pipers Club of which he was president, having revived it as Cumann na Píobairí in 1936 after an 11 year hiatus. Leo was the first uilleann piper to perform on Irish National Radio in the early 1920s when he played solo and later in duets with Frank O'Higgins (fiddle), Micheal O Duinn (fiddle) and Leo’s brother John (fiddle). Leo’s "All Ireland Trio" comprised Neilus Cronin, (flute), Seamus O'Mahony (fiddle) and Leo on pipes. He formed his Pipes Quartet in the mid 1930s and broadcast regularly throughout the 1940s and 1950s. Leo was the first Irish artist to perform on BBC TV (1933). He made many recordings for Decca, Columbia and HMV. His last commercial recording, CC1 “Ri na bPiobairi” (King of the Pipers) was made for Claddagh Records in 1966. In 1934 Leo married Helena Williams, from Taghmon, County Wexford. They had two sons, Leon Rowsome (1936–1994) and Liam Rowsome (1939–1997), and twin daughters, Helena and Olivia. All four showed musical talent on a variety of instruments. Leo's eldest son Leon carried on the tradition of uilleann pipe making in the Rowsome family, toured internationally as a solo piper, and recorded two solo albums on the uilleann pipes. Leon and his wife. Noreen (O'Flaherty) Rowsome, from Corca Dhuibhne, had five children (Kevin, Mary, Anne, Nuala, and Caitríona) and ten grandchildren (Leo's great grandchildren), five of whom (Tierna, Naoise, Mark Óg, Luke, and Alastair) are sixth generation uilleann pipers. Leon's son, Kevin, is an accomplished and world renowned fifth generation uilleann piper.

Өлім және мұра

Лео Роусом 1970 жылдың 20 қыркүйегінде Риверстаун қаласында, графтық Слайгода "Дуннидің скрипкашысы" сайысын қазылық ету кезінде кенеттен қайтыс болды. 2003 жылы Лео Роусомның туғанына 100 жыл толуына арналған мерекелік шара ретінде оның қызы Хелена Леоның түпнұсқа қолжазбаларының бір бөлігін Waltons баспасынан жарыққа шығарды; "The Leo Rowsome Collection of Irish Music" жинағы 428 рельс пен джигтен тұрады.