Кіріспе

Уэнделл Оливер Скотт (1921 жылғы 29 тамыз – 1990 жылғы 23 желтоқсан) – американдық автокөлік жарысының жүргізушісі. Ол NASCAR-дың ең жоғары деңгейіндегі барлық дивизиондарында бәсекеге түсіп, жеңіс однған алғашқы афроамерикалық жүргізуші және команда иесі болды. Скотт жарыс карьерасын 1940 жылдардың соңында жергілікті жарыс жолдарында бастады және 1953 жылы NASCAR лицензиясын алды, осылайша NASCAR-да бәсекелесқан алғашқы афроамерикалыққа айналды. Ол 1961 жылғы 4 наурызда Оңтүстік Каролина штатының Спартанбург қаласында өткен Grand National Series (NASCAR-дың ең жоғары деңгейі) жарысында дебют жасады. 1963 жылғы 1 желтоқсанда ол Флорида штатының Джексонвилл қаласындағы Speedway Park-та өткен Grand National Series жарысында жеңіске жетті, NASCAR-дың ең жоғары деңгейінде жеңіс однған алғашқы қара нәсілді жүргізуші және команда иесі атанды. Скотттың мансабы нәсілдік дискриминацияға байланысты бірнеше рет қиындыққа тап болды, оның ішінде улану (Довер) және өліммен қорқыту (Спартанбург, Дарлингтон, Таладега, Джексонвилл және Дейтона) болды. Бұл қиындықтарға қарамастан, ол жарысқа қатысуын жалғастырды және 2015 жылы International Motorsports Hall of Fame & NASCAR Hall of Fame-ге енгізілді.

Ерте өмір

Скотт Вирджиния штатының Данвилл қаласында дүниеге келді. Бұл қала мақта фабрикалары мен темекі өңдеу орнымен көзге түсетін. Скотт жастығынан-ақ мұндай жұмыстан қашып, оның орнына автомеханиканы үйренуге бел буды. Оның әкесі екі бай ақ отбасының жүргізушісі және механігі болғандықтан, ол одан тәлім алды. Сонымен қатар, Скотт көрші балалармен велосипед жарысына қатысты. Жасөспірім шағында мектепті тастап, такси жүргізушісі болды, содан кейін Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Еуропадағы бөлек әскерде механик қызметін атқарды. 1943 жылы Мэри Коулсқа үйленді, олардың жеті баласы болды. Соғыстан кейін ол автошешінік ашты. Қосымша табыс табу үшін, ол құпия және қауіпті іске – айқын виски сатуға кірісті. 1949 жылы полиция Скотты бір рет ұстады. Оған үш жылға сынақ мерзімі тағайындалды, бірақ ол түнгі виски саудасын тоқтатпады.

Жарыс мансабы

1951 жылы Дикси трассасының шенеуніктері, аймақтық жарыс ұйымы, маркетингтік әрекет ретінде қара нәсілді жүргізушіні жұмысқа алуға шешім қабылдады. Скотт осы мақсатта жұмысқа алынып, алғашқы жарысына Данвилл спидвейінде қатысты. Көбірек мүмкіндік іздеу үшін Скотт қара механик Хайрам Кинкейдтің көмегімен көлігін жөндеп, Солтүстік Каролина штатының Уинстон-Салем қаласында NASCAR санкциялаған жарысқа сүйреп әкелді. Келген соң NASCAR шенеуніктері оның жарысқа қатысуына рұқсат бермеді. Бірнеше күннен кейін ол Солтүстік Каролина штатының Хай-Пойнт қаласындағы тағы бір NASCAR жарысына барды, нәтижесі де сол болды. Скотт уақытша NASCAR-дан бас тартып, Дикси трассасында және басқа NASCAR-қа қатыспайтын жылдамдық трассаларында жарысқа қатысуға шешім қабылдады. Ол өзінің алғашқы жарысын Личбургте, Вирджиния штатында, жарыс мансабының басындағы 12 күн ішінде жеңіп алды. Скотт аптасына бес жарысқа қатысты, көбінесе Вирджиния штатындағы трассаларда. Кейбір нәсілшіл жүргізушілер оны қасақана құлатты, бірақ оның шеберлігі оған ақ нәсілді жанкүйерлерді, тіпті әріптестерін де жеңіп алды. Басқа жүргізушілер нәсілшіл жанкүйерлері бар жарыстарда оның күзетшілері болып қызмет етті. Скотт 1953 жылғы маусымды Солтүстік Вирджиниядағы жарыстардан бастады, Вирджиния штатының Стаунтон қаласында өткен жарыста жеңіске жеткеннен кейін. Кейін ол Вирджиния штатының Уэйнсборо қаласындағы іріктеу жарысында рекордты көрсетіп, Уэйнсборо жарысында жеңімпаз атанды. "Уэйнесборо Ньюс Виргиния" газеті Скотттың "осы жердегі ең танымал жүргізушілердің бірі ретінде танылғанын" хабарлады. "Стаунтон Ньюс Лидер" газеті оның "мұндағы барлық жарыстардағы үздік жүргізушілердің қатарында болғанын" жазды. 1954 жылы Скотт жарыс көлігін Ричмонд спидвейіндегі жергілікті NASCAR жарысына сүйреп әкеліп, стюард Майк Постоннан NASCAR лицензиясын беруін сұрады. Постон, толық емес жұмыспен қамтылған қызметкер, NASCAR иерархиясындағы маңызды тұлға емес еді, бірақ ол лицензия беруге құқылы болды. Скотттың лицензиясы мақұлданды және ол NASCAR-дағы алғашқы қара нәсілді жүргізуші атанды. Скотт тоғыз жыл бойы аймақтық деңгейдегі жарыстарда көптеген жеңіске жетті. 1959 жылы ол екі чемпионатта жеңіске жетті. NASCAR оған Вирджиния штатындағы спорттық кластағы акциздік автомобильдер жүргізушілерінің чемпионаты атағын берді, сондай-ақ Ричмондтың Саутсайд спидвейіндегі спорттық кластағы трасса чемпионатында жеңімпаз атанды. 1961 жылы ол Grand National Series-ке көтерілді. 1961 жылы дебют жасағандардың арасында ең көп ұпай жинады. NASCAR кейін Скоттқа жеңіс берді, бірақ оның отбасы ол жеңген кубокты 2021 жылға дейін алмады – жарыстан шамамен 58 жыл өткен соң, ал Скотт қайтыс болғаннан кейін 31 жыл өткен соң. Ол 1960 жылдардың соңына дейін аз қаржымен жарысқа қатысқанына қарамастан, бәсекеге қабілетті жүргізуші болып қала берді. Оның жетістіктеріне қарамастан, ол коммерциялық демеушілік алған жоқ. Скотт 1973 жылы Алабама штатының Таладега қаласындағы жарыста алған жарақаттарына байланысты зейнеткерлікке шығуға мәжбүр болды, бірақ ол 1973 жылғы National 500 жарысында тағы бір рет қатысып, 12-орынды иеленді. Ол 495 Grand National жарысында бір жеңіске және 147 үздік ондыққа қол жеткізді. Скотт 1990 жылдың 23 желтоқсанында Вирджиния штатының Данвилл қаласында омыртқа рагынан қайтыс болды.

Жеке өмір

Скоттың әйелі Мэри оның машинасы тасымалданған жүк көлігін жүргізді, және олар жеті балаларымен бірге жарыстарға қатысты. Оның қызы Сибил NASCAR-дың "Түрлендіруге ұмтылыс" науқанының кеңесшісі болды, бұл науқан спортта әйелдер мен ұлт азаматтарының санын жол жарысында да, көрермендер қатарында да арттыруға бағытталған. Скот әскерге шақырылып, механик болып қызмет етті.

Мұра

Рихард Прайордың Скотт рөлін сомдаған «Жылдам майланған» фильмі Скотттың өмірбаянына шала-шала негізделген. Денвилл қаласының тумасы Моджо Никсон «Венделл Скотт балладасы» атты құрмет әнін жазды, ол Никсон мен Скид Ропердің 1986 жылғы «Frenzy» альбомында орын алды. Скотт 2000 жылы Портсмут қаласында орналасқан Вирджиния штатының спорттық даңқ залы мен мұражайының мүшесі болып қабылданды. Оның туған қаласы Денвиллдегі бір көше оның есімімен аталады. Қазіргі Кубок сериясында кем дегенде бір жарысқа қатысқан жеті ғана афроамерикалық жүргізуші танымал: Элиас Боуи, Чарли Скотт, Джордж Уилтшир, Рэнди Бетеа, Вилли Т. Риббс, Билл Лестер және соңғы кезде Бабба Уоллес. «The Washington Post» газетінде жарияланғандай, режиссер Джон У. Уорнер Скотт туралы «Венделл Скотт тарихы» атты деректі фильм түсіре бастады, ол 2003 жылы шығуы тиіс еді және бұл фильмді режиссердің әкесі, бұрынғы АҚШ сенаторы Джон Уорнер өз даусымен көркемдемек болған. Алайда, Уорнер «American Stock: The Golden Era of NASCAR: 1936 to 1971» атты төрт дискілік жинақты жасады, онда Скотт сияқты көптеген жарысшылар туралы мәліметтер бар. Фильмде Ричард Петти сияқты әріптес жарыс жүргізушілерімен сұхбаттасулар да бар. Скотттың есімі 1975 жылы Джерри Бледсоу жазған «The World's Number One, Flat Out, All Time Great Stock Car Racing Book» кітабында кеңінен қамтылған. 2012 жылдың сәуір айында Скотт NASCAR Даңқ залына ұсынылып, 2014 жылдың мамырында 2015 жылғы топқа қабылдануға ие болды. 2013 жылдың қаңтар айында Скоттқа Вирджиния штатының Денвилл қаласында тарихи ескерткіш орнатылды. Ескерткіште былай делінген: «Предудымым мен кемсітушілікке қарсы тұрып, Скотт NASCAR-да нәсілдік кедергілерді бұзды, 13 жылдық мансабында 20 үздік бестікке және 147 үздік ондыққа енді». Скотт 2015 жылдың 30 қаңтарында NASCAR Даңқ залына енгізілді. Оның өміріне негізделген Скотттың фантастикалық бейнесі 2017 жылы Pixar студиясы түсірген «Cars 3» мультфильмінде шағын рөлде пайда болды. Оны Исаи Уитлок-младший антропоморфты машина түрінде сомдады, ал оның есімі Ривер Скотт деп өзгертілді. Скотттың 1955 жылғы мансабының басындағы фантастикалық бейнесі «Timeless» телесериалының 2-ші маусымының 2-ші эпизодында кеңінен көрсетілді. Джозеф Ли Андерсон сомдаған Скотттың контрабандашы ретіндегі өткені, механикалық және жүргізу дағдылары, табандылығы және нәсілдік кемсітушілікке байланысты өткен және болашақтағы әділетсіздіктер эпизодтың басты тақырыптары болды.

NASCAR

(түйін) (Қалың – Біліктілік уақытымен берілген поул-позиция. Курсив – Ұпайлар тізімі немесе жаттығу уақытымен алынған поул-позиция. * – Көптеген кезеңдерді жетекке шығарды.)

Ұлы ұлттық сериясы

NASCAR Grand National Series нәтижелері Жыл Командасы № Өндіруші 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 Ұп. Сілтеме 1961 Scott Racing 87 Chevy CLT JSP DAY DAY DAY PIF AWS HMS ATL GPS 32-орын 4726 34 HBO BGS MAR NWS CLB HCY RCH MAR DAR CLT CLT RSD ASP CLT PIF BIR GPS BGS NOR HAS STR DAY ATL CLB MBS BRI NSV BGS AWS RCH SBO DAR HCY RCH CSF ATL MAR NWS CLT BRI GPS HBO 1962 CON AWS DAY DAY DAY CON AWS SVH HBO RCH CLB NWS GPS MBS MAR BGS BRI RCH HCY CON DAR PIF CLT ATL BGS AUG RCH SBO DAY CLB ASH GPS AUG SVH MBS BRI CHT NSV HCY RCH DTS AUG MAR NWS CLT ATL 22-орын 9906 89 HUN AWS STR BGS PIF VAL DAR 1963 34 BIR GGS THS RSD DAY DAY DAY PIF AWS HBO ATL HCY BRI AUG RCH GPS SBO BGS MAR NWS CLB THS DAR ODS RCH CLT BIR ATL DAY MBS SVH DTS BGS ASH OBS BRR BRI GPS NSV CLB AWS PIF BGS ONA DAR HCY RCH MAR DTS NWS THS CLT SBO HBO RSD 15-орын 14814 1964 CON AUG JSP SVH RSD DAY DAY DAY RCH BRI GPS BGS ATL AWS HBO PIF CLB NWS MAR SVH DAR 12-орын 19574 Ford LGY HCY SBO CLT GPS ASH ATL CON NSV CHT BIR VAL PIF DAY ODS OBS BRR ISP GLN LIN BRI NSV MBS AWS ONA CLB BGS STR DAR HCY RCH ODS HBO MAR SVH NWS CLT HAR AUG JAC 55 Chevy DTS 1965 34 Ford RSD DAY DAY DAY PIF AWS RCH HBO ATL GPS NWS MAR CLB BRI DAR LGY BGS HCY CCF ASH HAR NSV BIR ATL GPS MBS VAL DAY ODS OBS ISP GLN BRI NSV CCF AWS SMR PIF AUG CLB DTS BLV BGS DAR HCY LIN ODS RCH MAR NWS CLT HBO CAR DTS 11-орын 19902 Fred Goad 70 Ford CLT Clay Eastridge 57 Ford DAR 1966 Scott Racing 34 Ford AUG RSD DAY DAY DAY CAR BRI ATL HCY CLB GPS BGS NWS MAR DAR LGY MGR MON RCH CLT DTS ASH PIF SMR AWS BLV GPS DAY ODS BRR OXF FON ISP BRI SMR NSV ATL CLB AWS BLV BGS DAR HCY RCH HBO MAR NWS CLT 6-орын 21702 25 DAR Pistone Racing 59 Ford CAR 1967 Scott Racing 34 Ford AUG RSD DAY DAY DAY AWS BRI GPS BGS ATL CLB HCY NWS MAR SVH RCH DAR BLV LGY CLT ASH MGR SMR BIR CAR GPS MGY DAY TRN OXF FDA ISP SMR NSV ATL BGS CLB SVH DAR HCY RCH BLV HBO MAR NWS CAR AWS 10-орын 20700 Ron Stotten 94 Chevy BRI GC Spencer Racing 49 Plymouth CLT 1968 Scott Racing 34 Ford MGR MGY RSD DAY RCH ATL HCY GPS CLB NWS MAR AUG AWS BLV LGY CLT ASH MGR SMR BIR CAR GPS DAY ISP OXF FDA TRN BRI SMR NSV ATL CLB BGS AWS SBO LGY DAR HCY RCH BLV HBO MAR NWS AUG CLT CAR JFC 9-орын 2685 GC Spencer Racing 50 Plymouth BRI Roy Tyner 09 Chevy DAR Gray Racing 19 Ford ATL 1969 Scott Racing 34 Ford MGR MGY RSD DAY DAY DAY CAR AUG BRI CLB HCY GPS RCH NWS MAR AWS DAR BLV LGY CLT MGR SMR MCH KPT GPS NCF DOV TPN TRN BLV BRI NSV SMR ATL MCH SBO BGS AWS DAR HCY RCH TALWth CLB MAR NWS SVH AUG CAR JFC MGR TWS 9-орын 3015 Dennis Holt 23 Ford ATL Robertson Racing DAY GC Spencer Racing 8 Plymouth CLT 1970 Scott Racing 34 Ford RSD DAY DAY DAY RCH CAR SVH ATL BRI TAL NWS CLB DAR BLV LGY CLT SMR MAR MCH HCY KPT GPS DAY AST TPN HCY DOV NCF NWS CLT MAR MGR CAR LGY 14-орын 2425 George Wiltshire Dodge RSD Brooks Racing 26 Ford TRN 34 BRI Robertson Racing Plymouth SMR NSV ATL CLB ONA MCH TAL BGS SBO DAR RCH 1971 Scott Racing 34 Ford RSD DAY DAY DAY ONT RCH CAR HCY BRI ATL CLB GPS SMR NWS MAR DAR SBO TAL ASH KPT CLT DOV MCH RSD HOU GPS DAY BRI AST ISP TRN NSV ATL BGS ONA MCH TAL CLB HCY DAR MAR DOV CAR MGR RCH TWS 19-орын 2180 Garn Racing 96 Chevy TAL Eddie Yarboro 13 Plymouth MAR Cunningham Kelley 07 Chevy CLT Scott Racing 26 Ford NWS

Уинстон кубогы сериясы

NASCAR Винстон кубогы сериясының нәтижелері Жыл Командасы No. Түрі 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 Ұпайлар Сілтеме 1972 Scott Racing 34 Ford RSD DAY RCH ONT CAR ATL BRI DAR NWS MAR TAL DOV MCH RSD TWS DAY BRI TRN ATL TAL MCH NSV DAR RCH DOV NWS MAR CLT CAR TWS 40-шы 1317.5 Howard & Egerton Racing Chevy CLT 1973 Scott Racing Ford RSD DAY RCH CAR BRI ATL NWS DAR MAR 61 Mercury TAL55 NSV CLT DOV TWS RSD MCH DAY BRI ATL TAL NSV DAR RCH DOV NWS MAR Faustina Racing 5 Dodge CLT CAR