Кіріспе

Үлкен Манчестердегі қала, Англия

Урмстон /audio=En uk Урмстон.ogg/'/ɜr//m//s//t//ən/ – Англияның Үлкен Манчестер, Траффорд аймағындағы қала. 2011 жылғы халық санағы бойынша халқы 41 825 адамды құрады. Тарихи тұрғыдан Ланкаширге қарасты, Манчестер қаласының оңтүстік-батысында 5 миль (8 км) қашықтықта орналасқан. Оңтүстік шекарасы – Мерси өзені, шығысында Стретфорд, батысында Фликстон жатыр. Дэвихулм қала орталығынан солтүстікке қарай орналасқан. Урмстонның ауданы...

Қаланың ерте орта ғасырлардағы тамырлары бар, ал 1873 жылы теміржол келгенге дейін бұл шағын шаруа қожалықтарының жиынтығы болған. Теміржол катализатор болып әрекет етіп, қаланы орта таптың тұрғын жеріне айналдырды.

Тарих

1986 жылы Оңтүстік Траффорд археологиялық тобының қазба жұмыстары кезінде қазіргі зират орналасқан аумақта римдік керамиканың сынықтары табылған. Бұл жер бұрын Урмстон ескі сарайының орны болған және мұнда римдік елді мекен болған болуы мүмкін екенін көрсетеді. 13 ғасырдың басында Лорд Гринхолг және оның отбасы Хайфилд үйінде (қазіргі M60 тас жолының астында) тұрған. Англияны нормандықтар басып алғаннан кейін, 1069-1070 жылдары Жеңімпаз Уильям Мерси өзенінің солтүстігінде билік еткен саксон графы Эдвинге қарсы әскери науқан ұйымдастырған. Науқан сәтті аяқталғаннан кейін Уильям өзінің туысы Роджер де Пуактоға Мерси және Риббл өзендері арасындағы барлық жерді сыйлаған. Бұл жердің бір бөлігі Альберт де Греслеге берілген, ол 12 ғасырдың соңында Эдвард Айлвардтың ұлы Орме Фиц Севардқа бір жыл ішінде жұмыс істеген өгіздердің жұмысына шамасы келген жерді берген. Урмстон атауы Орме Фиц Севардтың "тун", яғни мекені болған Орме Истоннан немесе Орместундан шыққан болуы мүмкін. Урмстон иелігін жергілікті тегін қолданатын отбасы жалға алған. Урмстон отбасының ең ерте белгілі өкілі – Ричард де Урмстон, ол 1193-94 жылдары «патшаның ізгі ниеті үшін» 40 шиллинг бергені туралы жазбада қалдырған. Орме Фиц Севардтың жері 13 ғасырда Ричард де Траффордқа өткен. Урмстонда 19 ғасырдың басына дейін негізгі шаруашылық – егіншілік болған, содан кейін тоқыма өндірісі маңызды жұмыс орындарына айналған, бірақ ірі өнеркәсіптің бәсекесіне байланысты бұл сала да төмендеген. 1848 жылы халық саны 771 адамды құрады, ал жердің 80 пайызы егістік жерлерді құрады. 1873 жылы Чешир теміржолының ашылуы қаланың дамуына, қалалық елді мекенге айналуына мүмкіндік берді: 1871 мен 1901 жылдар аралығында халық саны 650 пайызға өсіп, 996-дан 6594-ке жетті. 1901 жылға қарай егіншілік дерлік тоқтатылып, қала орта таптың тұрағына айналды. 1948 жылы Денсаулық сақтау министрі Анеурин Беван Дэвихулмдегі Парк ауруханасында (қазір Траффорд бас ауруханасы) Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінің ресми ашылу салтанатын өткізді.

Басқару

Бір кезде Фликстон приходының қалашығы болған Урмстон 1894 жылғы Жергілікті басқару туралы заңға сәйкес Ланкашир әкімшілік округіне қарасты қалалық округке айналды. 1972 жылғы Жергілікті басқару туралы заң Урмстон қалалық округін таратып, 1974 жылы Урмстон Үлкен Манчестер метрополиялық округіне кіретін Траффорд метрополиялық округінің ауданы болды. 1997 жылы Стретфорд және Урмстон парламенттік сайлау округі құрылды. Еңбек партиясының мүшесі Эндрю Уэстерн 2022 жылғы қосымша сайлауда сайланғаннан бері бұл округтің депутаты болып табылады. Урмстон – Траффордтағы төрт ірі қалалық аймақтың бірі, ал қалған үшеуі – Альтринчем, Сэйл және Стретфорд. Траффорд кеңесіне өтетін жергілікті сайлауларда Урмстон төрт округке бөлінеді: Давихулм Шығыс, Давихулм Батыс, Фликстон және Урмстон. Траффордтағы басқа округтар сияқты, олардың әрқайсыын үш жергілікті кеңесші ұсынады, соның нәтижесінде Урмстон Траффорд кеңесінің 63 орынының 12-сіне ие.

Экономика

Траффорд орталығы – ірі сауда және ойын-сауық кешені, Дамплингтон қаласында орналасқан. Кейбір жергілікті тұрғындар бұл шара 1960 жылдардан бері қаладағы басты сауда орталығы – Урмстон аймағының құлдырауына себеп болды деп санайды. Көптеген дүкендер жабылып, орнына «бір фунттық дүкендер» ашылды. 2007 жылдан бастап Урмстон аймағы бұзылып, 45 миллион фунт стерлинг сомасында жаңадан құрылыс жұмыстары басталды. Жоба аясында сауда және ойын-сауық орындарымен қатар 144 пәтер салынды. Бұл қайта құрылыс жобасы қазір «Едем алаңы» деп аталады. Ол 2009 және 2012 жылдар аралығында ашылды. Алаңда Sainsburys, Aldi, Iceland, Quality Save, Greggs және Boots сияқты дүкендер, сондай-ақ жеке кәсіпкерлердің дүкендері бар. 2001 жылғы Ұлыбритания халық санағы бойынша, Урмстонда шамамен 32 996 адам жұмыс істеуге жарамды болды. Урмстон тұрғындарының экономикалық белсенділігі: 46,1% толық жұмыспен қамтылған, 12,6% жартылай жұмыспен қамтылған, 6,9% жеке кәсіпкер, 2,1% жұмыссыз, 2,5% жұмыс істейтін студенттер, 3,0% жұмыссыз студенттер, 14,7% зейнеткерлер, 4,5% үй шаруашылығымен және отбасымен айналысатын, 5,4% денсаулығы нашар немесе мүгедек, 2,2% басқа себептермен еңбекке жарамсыз. Урмстондағы жұмыссыздық деңгейі Траффорд (2,7%) және Англия (3,3%) көрсеткіштерімен салыстырғанда төмен (2,1%). Ұлттық статистика басқармасының есебі бойынша, 2001 жылдың сәуірінен 2002 жылдың наурызына дейінгі кезеңде Урмстондағы үй шаруашылықтарының орташа апталық табысы 504 фунт стерлинг (жылына 26 209 фунт стерлинг) құрады. 2001 жылғы Ұлыбритания халық санағына сәйкес, Урмстон тұрғындарының жұмыс істейтін салалары: бөлшек және көтерме сауда – 17,1%, денсаулық сақтау және әлеуметтік жұмыс – 14,0%, өндіріс – 13,9%, жылтық мүлік және бизнес қызметтері – 13,4%, көлік және байланыс – 8,1%, білім беру – 7,2%, құрылыс – 6,8%, қаржы – 5,3%, мемлекеттік басқару және қорғаныс – 4,9%, қонақүйлер мен мейрамханалар – 3,4%, энергия және сумен жабдықтау – 0,9%, ауыл шаруашылығы – 0,4%, кен өндіру – 0,1%, және басқалары – 4,3%. Бұл көрсеткіштер ұлттық көрсеткіштермен шамалас.

Мәдени іс-шаралар және орындар

Урмстон музыкалық театры 1911 жылы Урмстон және аудандық опералық қоғам ретінде құрылды. Оның қазіргі президенті – Урмстонда туған актер Мэтью Келли. Театр қазан айында ересектерге арналған негізгі қойылымды маусымнан қазанға дейін репетициялармен, ал қаңтар-ақпан айларында қарашадан қойылым күніне дейін репетициялармен пантомиманы қояды. Екі қойылым да Урмстон демалыс орталығындағы Poolside Theatre театрында өтеді. Жастар бөлімі мамыр айында Урмстондағы Сент-Энтони католик колледжінде қойылым көрсетеді. Кентербери ойыншылары – жергілікті әуесқой театр ұжымы. Қойылымдар Фликстон қаласындағы Брук-роудтағы Дейвихулм (Уэсли) методистік шіркеуі сахнасында қойылады. XX ғасырдың ортасында Траффордта 20 кинотеатр болған, олардың ішінде бүгінгі күнге дейін сақталған жалғыз кинотеатр – Принцесс-роудтағы New Curzon. Ол 1931 жылы Curzon кинотеатры ретінде ашылды. 1970-ші жылдары екі залға бөлініп, бинго клубына айналдырылды. 1980 жылы 100,000 фунт стерлинг жұмсалып жаңартылғаннан кейін New Curzon деген қазіргі атауымен қайта ашылды. 2003 жылдан бері ғимарат Фликстон би студиясымен бірлесіп пайдаланылып келеді. Жақында қаржылық қиындықтарға байланысты New Curzon кинотеатры жабылуға мәжбүр болды. Манор даңғылындағы Сент-Клементс шіркеуі ғибадат орны болғанмен қатар, концерттер мен басқа да шаралар өткізілетін орын ретінде де қолданылады. Жергілікті музыкалық топтар, әуесқой және жартылай кәсіби артистер, жергілікті қоғамдар мен мектептер өздерінің концерттері мен арнайы шараларын өткізу үшін оны жиі пайдаланады.

Көлік

Урмстон 9 және 10-шы қиылыстардың батысында, М60 айналма автожолының сыртында орналасқан. Бұрынғы М63 белгісімен автожол бойындағы Стретфорд жолында бұрын қиылыс болған, бірақ 1987 жылы A6144(M) ашылғанда жабылған. 1960 жылы ашылған, жергілікті жақсы таныс орын – Манчестер кеме каналын басып өтетін Бартон жоғары деңгейлі автокөлік көпірі. Давихулм айналымын Бартон жолымен байланыстыратын Лосток жолы 1936-1937 жылдары екі қорғалған велосипед жолағын қосу үшін кеңейтілді. Аудандық инспектор Эрнест Лиминг жобалаған және көршілес қалалар арасындағы көлік байланысын жақсарту мақсатындағы бұл жоба 1937 жылдың қазанында аяқталды. Урмстон Уоррингтон және Ливерпуль Оңтүстік Парквейі арқылы өтетін Чешир желілері комитетінің теміржол желісі арқылы Ливерпуль және Манчестермен байланысты (Ливерпуль Джон Леннон әуежайы үшін). Урмстон ауданында үш теміржол станциясы бар (Урмстон қаласының орталығындағы Урмстон станциясы, сондай-ақ көршілес Фликстондағы Чассен Роуд және Фликстон станциялары). Бұл станцияларда тоқтайтын пойыздарды Northern Trains компаниясы басқарады. Урмстонға Metrolink қызмет көрсетпейді, бірақ жақын маңдағы Траффорд орталығында, сондай-ақ көршілес Стретфорд және Экклсте аялдамалар бар. 1969 жылға дейін автобус қызметтерінің көп бөлігін Манчестер қалалық көлігі және Солтүстік-Батыс автомобиль компаниясы қамтамасыз еткен. Солтүстік-Батыс компаниясының Урмстон қаласының орталығындағы Хайер-роудтағы депосы болған, ол 2021 жылы сатылмас бұрын Траффорд кеңесіне тиесілі болды. Екі компанияның да қызметтері SELNEC (Оңтүстік-Шығыс Ланкашир, Солтүстік-Шығыс Чешир) құрамына біріктірілді, кейіннен ол Үлкен Манчестер жолаушылар көлігі атқарушы органына айналды, ал 2011 жылдың 1 сәуірінде – Үлкен Манчестер үшін көлік деп өзгертілді. Бүгінде аймақ көбінесе коммерциялық және конкурстық автобус қызметтерімен жақсы қамтамасыз етілген. Кейбір аймақтарда кейбір бағыттар бойынша әр 10-15 минут сайын жиі қызмет көрсетіледі, ал басқа бағыттарда жарты сағат сайын және сағат сайын қызметтер бар. Қызметтер Stagecoach Manchester, Diamond Bus және Arriva North West компаниялары арқылы іске асырылады, олар Манчестер қаласының орталығы, Экклс, Стокпорт, әуежай, Траффорд орталығы және Альтринчам сияқты Үлкен Манчестердің көптеген бөліктеріне көлікпен қамтамасыз етеді.

Білім

Траффордтың қалған бөлігімен бірге Урмстонда 11 плюс емтиханы арқылы бағаланатын таңдаулы білім беру жүйесі сақталады. Урмстонда төрт бастауыш, кішкентай немесе жасөсперім мектебі бар, соның ішінде Урмстон бастауыш мектебі, және тәуелсіз дайындық мектебі – Эбботсфорд дайындық мектебі, сондай-ақ төрт орта мектеп: Урмстон грамматикалық мектебі, Сент-Антонидің Рим-католик мектебі, Веллакр академиясы және Фликстон қыздар мектебі бар. Урмстон грамматикалық мектебі – мамандандырылған ғылым және тіл колледжі; мектеп 2006 жылғы ақпан айындағы Ofsted есебінде «көрене жақсы» деп бағаланды. Сент-Антонидің католик колледжі – бизнес және кәсіпкерлік колледжі. 2005 жылғы қазан айындағы Ofsted есебінде мектеп «жақсы және жақсарып келе жатқан, кейбір ерекше ерекшеліктері бар мектеп» деп бағаланды.