Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд математигі және саяси экономисі Роберт Гамильтон (11 маусым 1743, Эдинбург – 14 шілде 1829) – шотланд математигі және саяси экономисі. Ол Эдинбург Корольдік қоғамының негізін қалаушы мүшесі болды.
Scottish mathematician and political economist
Robert Hamilton (11 June 1743, Edinburgh – 14 July 1829) was a Scottish mathematician and political economist. He was a founder member of the Royal Society of Edinburgh.
Өмір
Ол 1743 жылдың 11 маусымында Эдинбургте дүниеге келді. Ол кітап сатушы және баспагер Гэвин Гамильтонның сегізінші ұлы болды. Оның әкесінің әкесі, Уильям Гамильтон, дінтану профессоры және Эдинбург университетінің ректоры болған. Оның әкесінің ағасы – өте құрметті профессор Роберт Гамильтон (1707–1787), ал ол Джеймс Гамильтонның (1749–1835) туысы еді. Эдинбургтегі жоғары мектепте және Эдинбург университетінде білім алып, математика пәнінде көзге түскен Роберт, бизнестің тәжірибелік білімін жинақтау үшін банкке жұмысқа орналасуға көндірілді, бірақ оның басты мақсаты академиялық еңбек болды. 1769 жылы ол кәсіби қызметтен бас тартып, Перт академиясының ректоры қызметін қабылдады. 1779 жылы Абердин университетінің табиғаттану кафедрасына ұсынылды. Бірақ көп жыл бойы, әріптесі профессор Патрик Копландпен жеке келісім бойынша, Гамильтон математика сабақтарын оқыды. 1816 жылы ол аталған кафедраға ұсынылды. 1817 жылы зейнетке шығып, оның орнын профессор Джон Крюкшенк басты. Өмірінің соңғы жылдары Абердин қаласындағы 82 Брод-стрит мекенжайында тұрды. 1829 жылы қайтыс болды. Ол Абердиннің Юнион көшесіндегі Сент-Николас шіркеуінің қорымында жерленген. Оның алып ескерткіші (қорымдағы ең ірісі) Юнион көшесінің басты кіреберісіне жақын орналасқан. Қабірді Абердиннің сәулетшісі Джеймс Смит жобалаған.
He was born in Edinburgh on 11 June 1743. He was the eighth son of Gavin Hamilton, a bookseller and publisher. His grandfather, William Hamilton, was Professor of Divinity and had also been a Principal of Edinburgh University. His paternal uncle was the Very Rev Prof Robert Hamilton (1707–87), and he was the cousin of James Hamilton (1749 1835). Having completed his education at the High School, Edinburgh, and the University of Edinburgh, where he was distinguished in mathematics, Robert was induced to enter a banking house in order to acquire a practical knowledge of business, but his ambition was really academic. In 1769 he gave up business pursuits and accepted the rectorship of Perth Academy. In 1779 he was presented to the chair of natural philosophy at the University of Aberdeen. For many years, however, by private arrangement with his colleague Professor Patrick Copland, Hamilton taught the class of mathematics. In 1816 he was presented to the latter chair. He retired in 1817 and was succeeded by Prof John Cruickshank. In his later years he lived at 82 Broad Street in Aberdeen. He died in 1829. He is buried in the churchyard of the Kirk of St Nicholas on Union Street in Aberdeen. His huge monument (the largest in the churchyard) lies close to the main entrance on Union Street. The grave was designed by the Aberdeen architect James Smith.
Шығармалары
Гамильтонның ең маңызды еңбегі – 1813 жылы жарық көрген «Ұлттық қарыз туралы эссесі», және бұл, сөзсіз, Питтің батып бара жатқан қор саясатындағы экономикалық жаңылыстарды бірінші болып ашқан туынды болды. Ол әлі де құнды. 1830 жылы жарық көрген «Қоғамның дамуы» атты өлімнен кейін жарияланған жинағы да зор қабілетке ие, және ол экономикалық принциптерді әлеуметтік өмірдің дамуындағы олардың пайда болуы мен орнын қарастыру арқылы өте тиімді талдайды. Кейбір практикалық сипаттағы шағын еңбектері («Тауар таныстыру», 1777; «Соғыс және бейбітшілік туралы эссе», 1790) қазір ұмытылып кеткен.
Hamilton's most important work is the Essay on the National Debt, which appeared in 1813 and was undoubtedly the first to expose the economic fallacies involved in Pitt's policy of a sinking fund. It is still of value. A posthumous volume published in 1830, The Progress of Society, is also of great ability, and is a very effective treatment of economical principles by tracing their origin and position in the development of social life. Some minor works of a practical character (Introduction to Merchandise, 1777; Essay on War and Peace, 1790) are now forgotten.
Отбасы
Ол екі рет үйленді: біріншісі Ладэттен шыққан Энн Митчеллге, ал ол 1778 жылы қайтыс болғаннан кейін Джейн Морисонға (1825 жылы қайтыс болды). Оның әйелінің інісі – өте құрметті профессор Роберт Гамильтон ФРСЕ, Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясының екі мәрте төрағасы.
He married twice: firstly to Ann Mitchell of Ladath, and, following her death in 1778, to Jane Morison (d.1825). His uncle was the Very Rev Prof Robert Hamilton FRSE, twice Moderator of the General Assembly of the Church of Scotland.
Тану
Абердиндегі Гамильтон алаңы оның құрметіне аталған.
Hamilton Place in Aberdeen is named in his honour.