Кіріспе

Балалардың көшіп-қону схемасы

Home Children – 1869 жылы Энни Макферсон құрған балалардың көшіп-қону схемасы. Оның аясында 100 000-нан астам бала Ұлыбританиядан Австралияға, Канадаға, Жаңа Зеландияға және Оңтүстік Африкаға жіберілді. Бағдарламаның жұмысы 1930 жылдары тоқтатылды, бірақ 1970 жылдары ғана толық тоқтатылды. Кейінгі зерттеулер, 1980 жылдары басталып, көшірілген балалардың бастан өткерген зұлымдықтары мен қиындықтарын әшкереледі. 2009 жылы Австралия бұл схемаға қатысқаны үшін кешірім сұрады. 2010 жылдың ақпан айында Ұлыбритания Премьер-Министрі Гордон Браун зардап шеккен балалардың отбасыларынан ресми түрде кешірім сұрады. Канаданың иммиграция министрі Джейсон Кенни 2009 жылы Канада балалардың көшіп келуінен кешірім сұрамайтынын, "осы қайғылы кезеңді" басқа жолдармен тануды жөн көретінін мәлімдеді. XVIII ғасырда шетелдегі отарларда жұмыс күші жетіспеушілігі балаларды Америкаға жұмысқа тасымалдауға себеп болды, соның салдарынан көптеген балалар, олардың көпшілігі Шотландиядан, көшіп кетуге мәжбүр болды. Бұл практика 1757 жылы Абердин саудагерлері мен қазынашыларына саудаға қатысқандары үшін азаматтық іс қозғалғаннан кейін ашыққа шықты және тоқтатылды.

Ашылу және кешірім сұрау

1987 жылы британдық әлеуметтік жұмыскер Маргарет Хамфрис балалардың елден тысқары қоныс аудару схемасын ашыққа шығарып, ата-аналар мен балаларын қайта қосу мақсатында Балалар көшіп-қонысшылар қорының құрылуына әкелді. Аталған схеманың толық мәліметтері 1998 жылы Ұлыбританиядағы парламенттік тыңдалымдар кезінде ғана жария болды, онда көптеген балалар Австралия, Жаңа Зеландия және басқа елдердегі діни мектептерде жүйелі түрде зорлық-зомбылыққа ұшырағаны анықталды. 1994 жылы Хамфрис өзінің зерттеулері туралы "Бос бесіктер" атты кітап жариялады. 2010 жылы Хамфрис жүргізген жұмыс, саяси кедергілер, оған жасалған қауіп-қорқыныштар, сондай-ақ үкімет және діни лауазымдардағы адамдардың мыңдаған балаларға жасаған қылмыстары мен зорлық-зомбылығын баяндайтын бұл кітап "Апельсиндер мен күн сәулесі" фильміне негіз болды.

Австралия

Австралияда бала көшіп келгендер – көмекші балалар көшіп келтіру бағдарламалары арқылы Австралияға көшіп келген 7000 бала. Олар «ұмытылған австралиялықтар» деп аталатын үлкен топтың бір бөлігін құрайды – Австралия Сенаты 1990-шы жылдардың басына дейін жетімдер үйлерінде, балалар үйлерінде, мекемелерде немесе Австралияда асырап алу отбасында тәрбиеленген шамамен 500 000 баланы сипаттау үшін қолданған термин. «Қамқорлықтан шыққандардың Австралия желісі» ұйымының ұсынысы бойынша, Сенаттың Әлеуметтік мәселелер комитеті 2001 жылдың тамызында «Жоғалған тазалық: деректерді түзеу» атты балалар көші-қоны жөніндегі баяндамасын жариялады, ал 2004 жылдың тамызында оны «Ұмытылған австралиялықтар» баяндамасымен толықтырды. Екі баяндама да бірқатар ұсыныстармен аяқталды, олардың бірі – ұлттық кешірім сұрауға шақыру болды. Бірақ, Австралияның премьер-министрі Кевин Радд 2009 жылдың 16 қарашасында кешірім сұрады. Австралия үкіметі кешірім қалай жеткізілуі керек екені жөнінде кеңес алу үшін шамамен 400 британдық бала көшіп келгендермен байланысқа түсті. Австралияның Рим-католик шіркеуі 2001 жылы діни мекемелерде зорлау, қамшылау және құл еңбекке тарту сияқты зорлық-зомбылыққа ұшыраған британдық және мальттық бала көшіп келгендерден ашық түрде кешірім сұрады. Канаданың генерал-губернаторы 2010 жылды «Британдық үйдегі бала жылы» деп жариялады және 2010 жылдың 1 қыркүйегінде Канада почтасы Канадаға жіберілгендерді құрметтеу үшін ескерткіш марка шығарды.

Ұлыбритания

Премьер-министр Гордон Браун 2010 жылдың 23 ақпанында "ұятты" балаларды қайта орналастыру бағдарламасы үшін өтініш айтты. Ол бұл "дұрыс емес" бағдарламадан зардап шеккен отбасыларға өтемақы төлеу үшін 6 миллион фунт стерлингтік қор құрылатынын жариялады. 2020 жылы Принс Трасттың Ұлыбританиядан Австралияға Fairbridge қоғамы арқылы бала кезінде жіберілген адамдарға сексуалдық және физикалық зорлық-зомбылық үшін өтемақы талап етуге мүмкіндік беру үшін қаржы жұмсап жатқаны хабарланды. Австралияда мекемелерде бала кезінде сексуалдық зорлыққа ұшырағандарға арналған ұлттық өтемақы жүйесі болғанымен, Fairbridge қоғамы жібергендерге ол қолданылмады, себебі Қоғам қазірде жоқ. Бұрын Принс Траст "өзін қорғауға тырысып", Fairbridge қоғамының бала мигранттарының бастан өткерген зорлық-зомбылық туралы білмейтінін жоққа шығарғаны үшін сынға ұшыраған еді.

Бүгін

2011 жылы «Үйдегі балалар» Канадасы канадалықтардың оннан бірі үйдегі баланың ұрпағы екенін мәлімдеді. Ұлыбритания үкіметінің Отбасыны қайта құру қоры мыңнан астам бала эмигранттарының отбасыларымен қайта қосылуы үшін саяхатты ұйымдастырды немесе төледі. Оны Балалар эмигранттары тресті басқарады және Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамқорлау министрлігі қаржыландырады.