Тэмора Пирстің «Shatterglass» романы – «The Circle Opens» сериясының төртінші кітабы. Тариос қаласындағы қатаң топтық жүйе, қайта туу және Khapik аймағы туралы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2003 жылы Тамора Пирс жазған «Сынық шыны» романы – «Шеңбер ашылады» сериясының төртінші кітабы. Оқиға «Сыртқы сиқыр шеңбері» сериясынан кейін төрт жыл өткен соң басталады.
2003 novel by Tamora Pierce
Shatterglass, a novel by Tamora Pierce, is the fourth book in The Circle Opens series. It takes place four years after the Circle of Magic series.
Орнату
"Шаттерглас" оқиғасы Тариос қаласында өтеді. Бұл әлемдегі ең көне қалалардың бірі, қатаң таптық жүйеге негіделген иерархиясы бар. Адамдардың реинкарнацияға сенуі олардың таптық мәртебесін анықтайды, яғни қазіргі өмірін жақсы өткізгендер келесі өмірінде жоғарырақ мәртебеге ие болады. Тариос өз таптық жүйесін қатаң сақтайды, бірақ қаланың табысының көп бөлігі ойын-сауықпен айналысатын Хапик аймағынан түседі. Алайда, осы аймақтағы жұмысшылар төменгі тап саналады. Тариан қоғамы қаланың рухани және физикалық тазалығын сақтауға баса назар береді, себебі Тариостағы кез келген өлім лас саналады. Бұл сенім Курхал империясының құлауы мен қалаға қанды обаның келген кезінде пайда болған. Тариандықтардың арасында пратмун деп аталатын жекелеген топ бар, олар төменгі тапқа жатады және өлгендерді тазалаумен және олармен айналысумен шұғылданады.
Shatterglass is set in the city of Tharios. It is one of the oldest cities in the World with a strict class system hierarchy, based on their beliefs in reincarnation deciding class status, with those whom live well in their current lives improving their status in their next life. Tharios adheres strictly to their class system, despite a large portion of the cities' profit being produced by Khapik, an area dedicated towards entertainment, where the workers are looked down upon as a lesser class. Much of Tharian society centers around keeping the city clean, spiritually and physically, as all death in Tharios is believed to be unclean. This belief originated in the breakup of the Kurchal Empire and the devastation of the city by the blood plague. The Tharians have a separate class of people called the prathmun who are the lower class citizens dedicated to cleaning and handling the dead.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Трисана (Трис) Чендлер қауіпті күші бар әйнек сиқыршы Кетхлан (Кет) Уордермен кездеседі: найзағай. Алғашқы кездесуде ол әлі білмейтін, ішкі күшін пайдаланып, шыныдан тірі аждаха жаратып алады. Трис аждаханы Кеттің қиратуынан құтқарып, оған Чайм деп ат қояды. Кейін ол Кеттің бір жылдай бұрын найзағайға шалдыққанын, осының салдарынан денесі сал болып қалғанын және найзағайдан қатты қорқатынын біледі. Ол қайтадан жүруді үйренгенмен, сөйлеуі аздап баяулаған, ал әйнек пішіруде бұрынғы шеберлігінен айырылған. Жиырма жастағы, Трис сияқты жанкешті Кет, оның ешқандай үйретуін қабылдамайды. Ол үнемі онымен дауласып, найзағай күштері туралы білуден бас тартады, қайтадан сал болу қаупінен қорқады. Трис оған медитация арқылы күштерін бақылауға көмектеседі, шыдамдылық танытады. Соңында Кет Тристің сезімдеріне сенуді үйреніп, оны өзінің ұстазы ретінде мойындауға мәжбүр болады. Осы уақытта қалада құпия қылмыстар орын алып жатыр. Барлық құрбандар – Яскедасилер, қалада әдепсіздігі үшін қараланатын әйел әртістер. Бірақ өлтірілген Яскедасидің бірі қаланың орталық шөмелегінде табылып, баршаның назарын аударады. Қалада өлімнен ирационалды түрде қорқу – танатофобия кең таралған. Әрбір өлімнен кейін, қаланың дін қызметкерлері дәстүрлі тазару рәсімін орындап, осы орынды тазартады. Бұл рәсім діни ғана емес, сонымен қатар сиқырлы күшке ие, ол кісі өлтірушінің барлық іздерін жойып, жергілікті тұрғындар "Жібек" деп атаған қылмыскерді ұстауды мүмкін емес етеді. Кеттің "Жібекті" іздеу үшін, оның өзі ғана жасай алатын әйнек шарларды пайдалануы сұралады. Бұл шарлар өткен қылмыстардың көрінісін сақтайды, сондықтан бастапқыда ол күдікке ілігеді. Кет пен Трис, бірінші жергілікті билік органдарымен, содан кейін осы шарларды жасау барысында бір-бірімен күреседі. Кеттің досы Яли "Жібек" қолынан қаза тапқанда, жарысқа жаңа мән беріледі.
Trisana (Tris) Chandler meets Kethlun (Keth) Warder, a glass mage with a dangerous power: lightning. During their first meeting, he was unconsciously using his unknown ambient powers and accidentally created a living dragon out of glass. Tris saves the dragon from being smashed by Keth, and names it Chime. She later finds out that he had been struck by lightning less than a year ago, and this left him paralyzed and with a great fear of lightning. He learned to walk again, but his speech is a little slow, and he lost his ease at glass blowing. A twenty year old man just as stubborn as Tris, Keth won't accept Tris or any of her teachings. He argues with her constantly, and refuses to learn about his lightning abilities, fearing a relapse into paralysis. Tris is surprisingly patient with him as she guides him through meditation and control over his powers. Eventually, Keth learns to trust Tris' instincts, and grudgingly accepts her as his teacher. Meanwhile, mysterious murders are taking place. All the murdered women are Yaskedasi, female entertainers who are looked down upon in the town for their immodesty. But when one of the murdered Yaskedasi turns up in the town's central fountain, everyone starts to take notice. The town has a culture of thanatophobia, an irrational fear of death. Each time a person dies, the place must be cleansed by the town's priests when they perform the traditional cleansing ceremony. This ceremony is not only religious, but magical as well, effectively erasing all traces of the murderer, making it impossible for the authorities to track the killer, nicknamed the 'Ghost' by locals. Keth has been asked to attempt to find the Ghost by way of glass balls that only he can make. These balls hold scenes of past crimes in them, causing him to be a suspect at first. Keth and Tris struggle, first against the local authorities, then against each other in the creation of these globes. When Keth's friend Yali is killed by the Ghost, the race takes on new meaning.
Кейіпкерлер
Триссана Чандлер (Трис) – Трис – шебер ауа райы сиқырымен қаруланған. Оның күшінің ерекше ауқымы мен қуаты оны бөлектеп тұрады, ол тек қана өз орнын табуға ұмтылады. Оның дұрыс пен бұрыс туралы қатаң сезімі осы кітапта зор сынаққа ұшырайды, ол серийлі кісі өлтірушіні (оның келесі құрбаны болуға тиіс болған) заңға тапсыру немесе өзі өлтіру арасында таңдау жасауға мәжбүр болады. Кетхлун Уордер (Кет) – Кет – өзінің буынындағы ең талантты шыны өнерпаздарының бірі, сондай-ақ Нейморнесс Императорлық Шыны өнерпазының немересі және күдікті мұрагері. Оны молния шағып, шыны жасау қабілетін жоғалтуына себеп болды, бұл оны ақырында Тариосқа саяхаттауға итермеледі. Сиқырмен айналысатын туыстарының арасында өскеніне қарамастан, Кеттің молния мен шыны сиқыры оның табиғатының тұрақтылығына байланысты ешқашан мойындалмады. Никларен Голдей (Нико) – Нико – Трисстің ұстазы, оны алғаш қабылдаған адам. Трис енді өз сиқырымен қаруланғандықтан, Нико оның кеңесшісі және ең жақын достарының бірі. Ол – белгілі ғалым, болашақты болжау сиқыры саласында маман. Яли – Яли – Кеттің ең жақын достарының бірі және оның сүйіктісіне айналып келе жатқан бойжеткен. Ол – яскедаси, сондықтан «әдепті» қоғам тарапынан кемсітіледі, бірақ Кет оның нағыз жанына үңіледі. Оның қазасы Кеттің өмірлік басымдықтарын қайта қарастыруына себеп болды. Номасдина Дема – жас, жоғары дәрежелі полиция сиқырымен қаруланған. Дәстүрлі әдістер нәтиже бермегеннен кейін, ол өлтірілген Яскедаси ісін тергеуге тағайындалды. Ол өзінің көзқарастарын жеңіп, Кет пен Триспен бірлесіп, «Жігітті» қолға түсіруі керек. Глаки – өлтірілген әйелдердің бірінің төрт жасар қызы. Яли, оның күтімін өз мойнына алғаннан кейін де қаза тапқанда, Трис Глакиді өзіне қабылдайды. Глакиде академиялық сиқыр бар.
Trisana Chandler (Tris) – Tris is an accomplished weather mage. Held apart by her spectacular range and strength of power, she only wants to fit in. Her strong sense of right and wrong is sorely put to the test in this book, when she is faced with the choice of turning a serial killer (of whom she was the next intended victim) in to the law, or killing him herself. Kethlun Warder (Keth) – Keth was one of the best glassmakers of his generation, a nephew and rumoured heir to the Namorness Imperial Glassmaker. He was struck by lightning, which contributed to the initial loss of his glass making ability, which eventually led him to travel to Tharios. Despite being raised with mage relatives, Keth's Lightning and Glass magic was never recognized due to its ambient nature. Niklaren Goldeye (Niko) – Niko was Tris's teacher, the first person ever to accept her. Now that Tris is a mage in her own right, Niko is her mentor and one of her closest friends. He is a well known scholar, specializing in scrying magic. Yali – Yali is one of Keth's best friends, and growing into his sweetheart. She is a yaskedasi and therefore looked down upon by 'proper' society, but Keth sees the real her. Her murder causes Keth to rethink his priorities. Nomasdina Dema – Dema is a young, upperclass police mage. He was put on the case of the murdered Yaskedasi after traditional methods failed. He must overcome his prejudices and work with Keth and Tris to bring in the Ghost. Glaki – The four year old daughter of one of the women murdered. When Yali, who had taken over caring for her, is also murdered, Tris takes Glaki in. Glaki has academic magic.
Қабылдау
Мектеп кітапханасы журналында Бет Л. Мейстер былай деп жазады: "Бұл қарқынды, оқиғаға толы повесть жеке тұрып қана қоймайды, сонымен қатар Пирс жанкүйерлері үшін сүйікті туындыға айналатыны сөзсіз". Анита Л. Буркамның "Horn Book" журналына берген шолуында: "Пирс көптеген сюжеттік элементтерді бірге ұстауға тырысып, кітаптың басым бөлігінде көптеген нәрсемен айналысады; соңына қарай бірнешеуі түсіп қалса да, оның әжуалы, қарапайым мінезі бар кейіпкерлерінің, шынайы сиқыр әсерлерінің және тартымды құпияларының жанкүйерлеріне бұл ұнамайды". "Кітап тізімі" журналында Шелл Розенфельд былай деп жазады: "Кетхлун мен Деманың оқиғалары сюжетке тереңдік қосады, сонымен қатар оқиғаның астында үлкен күдік пен әлеуметтік мәселелер жатыр (қала әдемі сыртқы келбетін сақтау үшін төменгі таптардың адам құқықтарын назарға алмайды)". Kirkus Reviews пікірінше, "ритм тым баяу және қайталанатын, сондықтан күдік тудыру қиын", бірақ "тартымды, жан-жақты кейіпкерлер" бұл кемшілікті толтыруға көмектеседі.
In a review for School Library Journal, Beth L. Meister states, "This fast moving, action filled story can stand alone, and is sure to be a hit with Pierce's many fans." A review by Anita L. Burkam for Horn Book Magazine includes, "With a large number of plot elements, Pierce has quite a few balls to keep in the air for most of the book; that a few drop before the end won't bother fans of her cheeky, down to earth characters, earnest magical effects, and low key mysteries." According to a review by Shelle Rosenfeld in Booklist, "Kethlun and Dema's stories add depth to the plot, and there's plenty of suspense, as well as a social commentary simmering beneath the surface of the story (the human rights of the lower classes are being ignored by the city in an effort to maintain its beautiful facade)." According to Kirkus Reviews, "the pace is too leisurely and repetitive to create much suspense" but the "appealing, well rounded characters" help compensate for this.