Кіріспе

Екі жақты фронтопариетальды полимикрогирия – кортикальды даму ақаулығын тудыратын аутосомалық рецессивті мұрагерлікпен берілетін генетикалық ауру. Ми қабығында беттік ауданын арттыру үшін гирлер деп аталатын жиырылыстар болады, ал полимикрогириясы бар пациенттерде олардың саны артып, әдеттегіден кіші болады. Полимикрогирия – мидың бетіндегі қалыпты гиральды үлгінің, көптеген кішкентай, біріккен гирлермен алмастырылатын, олардың арасында беткей ойыстар мен бұзылған қабықша қабаттануы бар мидың даму ақаулығы. Жүріп жатқан зерттеулер нәтижесінде, GPR56 геніндегі мутация, адгезиялық G протеинімен байланысқан рецепторлар (GPCR) отбасының мүшесі, екі жақты фронтопариетальды полимикрогирияға (BFPP) себеп болады. Бұл мутациялар протеиннің әртүрлі аймақтарында орналасқан, ал мутация орны мен фенотиптік ауырлық арасындағы байланыс туралы ешқандай мәлімет жоқ. Сондай-ақ, GPR56 қабықша үлгісін қалыптастыруда маңызды рөл атқарады.

Қатысқан жағдайлар

БФПП – мидың қабықшалық даму ақауына ұқсас, тасқа тізбелгендей құрылым. Нейрондардың қалыптан тыс миграциясы мен орналасуына байланысты ми қабығының даму бұзылыстары, көбінесе қабықшалық ауруларға алып келеді, оның ішінде тасқа тізбелгендей лиссенцефалия да бар. Тасқа тізбелгендей лиссенцефалия әдетте үш түрлі туа біткен бұлшықет дистрофиясы синдромында кездеседі: Фукуяма туа біткен бұлшықет дистрофиясы, Уокер-Уорбург синдромы және бұлшықет-көз-ми ауруы. Тасқа тізбелгендей лиссенцефалияда мидың беткі қабатында дөңгелек контур пайда болады, себебі мидың қалыпты беткі шекарасынан тысқары жылжыған нейрондар мен глиальды жасушалардың жиынтығы болады. Кейде осы жасушалардың дұрыс емес орналасуы радиологиялық диагноздың қате болуына себеп болуы мүмкін. Дегенмен, осы тасқа тізбелгендей лиссенцефалия синдромдарындағы басқа да аномалиялар, соның ішінде көз аномалиялары, туа біткен бұлшықет дистрофиясы, қарыншалық кеңею және мишақ дисплазиясы, көбінесе осы ауруларды полимикрогириядан ажыратады. Лиссенцефалия ("тегіс ми") – пахигирияның ең ауыр түрі. Лиссенцефалияда қабықша бетінде шұңқырлар жоқ немесе өте аз болады, нәтижесінде мидың бүкіл беті тегіс және кең көрінеді. Лиссенцефалияны радиологиялық тұрғыдан полимикрогириямен шатастыруға болады, әсіресе төмен ажыратымдылықтағы суреттеуде, бірақ ақ және сұр зат арасындағы тегіс шекара және қабықтың айқын қалыңдауы лиссенцефалияны ерекшелейді. GPR56 мутациясы сонымен қатар Леннокс-Гасто синдромының электроклиникалық белгілерімен байланысты ауыр энцефалопатияны тудыруы мүмкін. Леннокс-Гасто синдромы криптогендік немесе симптоматикалық болуы мүмкін, бірақ симптоматикалық түрлері әртүрлі себептермен және қабықтың қалыптан тыс дамуымен байланысты. GPR56 мутацияларынан туындаған БФПП – Леннокс-Гасто синдромын тудыратын қабықтың даму ақауларының көрінісі. Полимикрогирия көбінесе пахигириямен шатастырылады, сондықтан оны пахигириядан ажырату қажет, ол мидың ерекше бұзылысы болып табылады, онда беткі бүктелулер тым кең және сирек кездеседі. Пахигирия және полимикрогирия КТ сияқты төмен ажыратымдылықтағы нейросуреттеуде ұқсас көрінуі мүмкін, себебі қабықтың қалыңдығы артқандай көрінеді және екі жағдайда да гирлер кең және тегіс болып көрінеді. Сондықтан дұрыс диагноз қою үшін МРТ сияқты жоғары ажыратымдылықтағы нейросуреттеу қажет. Дегенмен, GPR56 мидың дамуын қалай реттейтінінің молекулалық және жасушалық механизмдері әлі толыққанды зерттелмеген. Бұл типтегі рецепторлар эмбрионалды даму, орталық нерв жүйесі (ОНЖ), иммундық жүйе және ісік пайда болуы сияқты биологиялық процестерде маңызды рөл атқарады.