Кіріспе

Зымыранды зондтау құралы, кейіннен дамытылған баллистикалық зымыран.

WAC Corporal – АҚШ-та жасалған алғашқы зымыранды зондтау құралы және гипердыбыстық жылдамдыққа жеткен алғашқы аппарат. Ол "Корпораль" бағдарламасының бір тармағы болды, ол 1944 жылғы маусымда АҚШ Армиясының қару-жарақ корпусы мен Калифорния технология институты (ORDCIT) арасындағы серіктестікпен басталды, соңғы мақсаты әскери баллистикалық зымыранды жасау болатын.

Даму тарихы

Калифорния технология институты 1930 жылдары Гуггенхайм аэронавтикалық зертханасында (GALCIT) ракета инженерлерінің тобын дамытып отырды, оның ішінде Франк Малина, Джек Парсонс және Эдвард Форман. Олар "өлім отряды" деп аталды, себебі зертханадағы олардың көптеген алғашқы тәжірибелері жарылып кетті. Дизайнды Фрэнк Малина мен Гомер Джо Стюарт, Сигнал корпусының сұранысын қанағаттандыру үшін "100,000 фут биіктіктегі ракетаны жасау мүмкіндігін қарастыру" атты зерттемесімен бастады. Соңғы жобалау жұмыстарын белгілі бір салаларда маманданған адамдар тобы жүзеге асырды, бұл теориялық есептеулерден (Америка ракета техникасы үшін салыстырмалы түрде жаңа әдіс) тиімділік алуға бағытталған күшті күш-жігерді қажет етті. Басты жауапты тұлғалар: М. М. Миллс (көтергіш), П. Дж. Микс (дыбыс зымыраны), В. А. Сандбург және В. Б. Барри (іске қосылғыш және WAC мұрны), С. Дж. Голдберг (далалық сынақтар), Х. Дж. Стюарт (сыртқы баллистика) және Г. Эмерсон (фотосуретке түсіру). Жетектеуші жүйе ретінде 38ALDW 1500 Aerojet сұйық отынмен жұмыс істейтін қозғалтқыш таңдалды, ол Әскери-теңіз күштерінің ұшақтары үшін JATO жүйесі ретінде әзірленген. 38ALDW 1500 гиперголикалық отынға сәйкес өзгертілді, окистеуіш ретінде қызыл түтінді азот қышқылы, ал отын ретінде фурфурил спирті қолданылды. WAC Corporal жеткілікті жылдамдық алу үшін, Корпоралдың үш құйрық қанаты пассивті тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін, Tiny Tim жер-әуе шабуыл зымыранынан алынған көтергішті пайдалануға арналған. Теориялық тәсілге басымдық берілгеніне қарамастан, Корпоралдың аэродинамикасын, әсіресе үш қанатты конфигурациясын тәжірибелік жолмен дәлелдеу қажет деп шешілді. Сондықтан 1945 жылдың шілдесінде "Baby WAC" деп аталған, бестен бір бөлігіне дейін кішірейтілген, қатты отынмен жұмыс істейтін модель сынақтан өтті. Төрт Baby WAC ұшырылды. WAC Corporal дизайны инновациялық болды, себебі окистеуіш, отын және қысымды ауа резервуарларын қамтитын негізгі құрылым монокок конструкциясынан жасалған, және ол армияның қалаған төрт қанатына қарағанда үш тұрақтандырушы қанаты бар еді. WAC Corporal атмосфералық зонд ретінде жоспарланғандықтан, ол халық тығыз қоныстанған жерлерге жақын жерде пайдаланылуы мүмкін болды, сондықтан ракетаның өзі үшін парашютпен құтылу жүйесі, сондай-ақ Сигнал корпусының радиозондты жүктемесін құтылу үшін жеке жүйе қарастырылды. WAC Corporal өндірісін Douglas Aircraft Corporation жүзеге асырды, ал маңызды бөліктерін JPL және қозғалтқыштарды Aerojet жеткізді.

Нәтижесі мен мұрасы

WAC Corporal өзінің жобаланған рөлінде тікелей бәсекелестікке түсті, V-2 1946 жылғы сәуірде General Electric компаниясының Hermes бағдарламасында қолжетімді болған, әлдеқайда үлкен жүк көтеру мүмкіндіктерін ұсынды. Ол сондай-ақ 1947 жылдың соңында сынақтан өткен және 1948 жылдың көктемінде толыққанды жұмыс істеуге кіріскен Aerobee зымыранымен де бәсекелесті. Тағы бір бәсекелесі – Neptune зымыраны, кейін Viking деп аталды. V-2 128 мильге (206 км), Aerobee шамамен 70 мильге (113 км) дейін, ал Viking 100 мильге (161 км) дейін көтеріле алатын. Бұл үш зымыранның барлығы да Corporal-дың жүк көтеру қабілетінен асып түсті. Фунтқа шаққандағы биіктік құны бойынша да Corporal бәсекеге төтеп бере алмады: әр WAC Corporal B-нің құны 320 доллар/фунт болды, ал V-2-нің құрастырылған бөліктерінен жасалғаны шамамен 30 000 долларға (14 доллар/фунт), ал Aerobee 18 500 долларға (123 доллар/фунт) бағаланды. WAC Corporal тез арада сынақ зымыраны ретінде ауыстырылса да, оның қалдырған мұрасы ұзаққа созылды. Оның 38ALDW 1500 қозғалтқышы Nike Ajax-тың A21AL 2600 және Aerobee-дің 45AL 2600 қозғалтқыштарының тікелей алдын бағыты болды және AJ10 сериясына дамытылды, оның ішінде әлемдегі алғашқы мақсатты спутниктік ұшыру құралының екінші сатысындағы AJ10 37 қозғалтқышы да бар. AJ10 сериясының басқа да мүшелеріне әртүрлі ұшыру құралдарындағы Able жоғарғы сатысын қамтамасыз еткен AJ10 101, Apollo ғарыш кемесіндегі AJ10 137 қызмет көрсету жүйесі және ғарыш кеңістігінде маневр жасау жүйесі ретінде жұмыс істеген AJ10 190 кіреді. WAC Corporal зымырандары Ұлттық Әуе және Ғарыш мұражайында және White Sands зымырандық полигонының мұражайында қойылған.

Атауы

WAC Corporal-дегі "WAC" аббревиатурасының пайда болуына қатысты бірнеше әртүрлі түсіндірмелер бар. White Sands тарихшыларының кейбіреуі (Кеннеди, ДеВоркин, Экклз) оның "Бақылаусыз қалыптасу" дегенді білдіретінін айтады. "Бампер 8: Каньявралдағы алғашқы ұшырылған күннің 50 жылдығы, топтық ауызша тарих" еңбегінде Уильям Пикеринг оны "Әйелдер армиясы корпусы" деп түсіндірген. WAC деген атаудың алғашқы жарияланған хабарлары "Әйелдер армиясы корпусы" аббревиатурасының шығу тегін қолдайтын Aviation Week журналындағы бірқатар мақалалар болып табылады. 1946 жылғы 18 наурыздағы санында Aviation Week журналы "[қ]ызықты қауіпсіздік кодымен, 'WAC Corporal' жобасы 1944 жылы басталды" деп жазды. Aviation Week журналының 1946 жылғы 1 маусымдағы санында WAC Corporal "үшбұрышты 100 футтық ұшыру мұнарасынан ұшырылады, содан кейін өздігінен жол табады" делінген, сондай-ақ "[б]ұл сипаттамалар 'WAC' деген әйел есімін беру себептерін көрсетеді, ал 'Корпорал' деген атау армияның кейбір ракеталарына берілген әскери шендерден алынған" деген пікір білдірілген.