Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пәкістанның Пәнджаб провинциясындағы қала
City in Punjab, Pakistan
Мянвали (Пенджаби/) қаласы – Мянвали тегілінің орталығы және Пәкістанның Пәнджаб провинциясындағы Мянвали ауданының әкімшілік орталығы. Пәкістанның 81-ші ірі қаласы болып табылады және пенджаби, паштун және сарайки этностарының алуан түрлі халқымен белгілі.
Mianwali (Punjabi/) city in Mianwali Tehsil, is the capital city of Mianwali District in Punjab, Pakistan. The 81st largest city of Pakistan, it is known for its diverse population of Punjabi, Pashtun and Saraiki ethnicities.
Тарих
Мианвали ауданы ежелгі Инд өркениеті кезінде орманды және ауыл шаруашылығымен айналысатын аймақ болған. Кейіннен бұл жерде Ведалық өркениет пайда болды. 997 жылы Махмуд Газнави сұлтан әкесі Сабуктегин құрған Газнави әулетінің империясын иеленді. 1005 жылы ол Кабул шахиларын жеңіп, одан кейін Пәкістанның Пәнджаб аймағын бағындырды. Дели сұлтандығы және кейін Моғол империясы бұл аймақты басқарды. Орталық Азиядан келген түрлі мұсылман династияларының басып алуларынан кейін Пәнджаб аймағының халқы басым көпшілігі мұсылман болып қалыптасты. Британдық биліктен бұрын бұл аймақ Кабул және Пәнджаб Греко-Бактрия империясының бір бөлігі болды. Екінші англо-сик соғысынан кейін британдықтар Пәнджабты аннексиялағанға дейін бұл аймақ Сик империясының құрамында болды. Британдық билік кезінде Үндістан империясы провинцияларға, бөлімдерге және аудандарға бөлінді. Пәкістан тәуелсіздік алғаннан кейін, бөлімдер 2000 жылға дейін үкіметтің үшінші деңгейі болып қала берді. Британдықтар Мианвали қаласын Банну ауданының, ал кейіннен Пәнджаб провинциясының Дера Исмаил Хан бөлімінің тегіс басқару орталығы етіп белгіледі. 1901 жылғы Үндістан халық санағына сәйкес, Мианвали қаласының халқы 3591 адамды құрады.
Mianwali District was an agricultural region with forests during the Indus Valley Civilization. Then later Vedic Civilization took place. In 997 CE, Sultan Mahmud Ghaznavi took over the Ghaznavid dynasty empire established by his father, Sultan Sebuktegin. In 1005 he conquered the Shahis in Kabul, followed by the conquests of Punjab region. The Delhi Sultanate and later Mughal Empire ruled the region. The population of the Punjab region became majority Muslim, following the conquests by various Muslim dynasties from Central Asia. Before the British rule, the area formed an integral portion of the Graeco Bactrian Empire of Kabul and the Punjab. Immediately preceding the annexation of the Punjab by the British after the Second Anglo Sikh War, this area was part of the Sikh Empire. During British rule, the Indian empire was subdivided into provinces, divisions and districts; afterward, the independence of Pakistan divisions remained the third tier of government until 2000. The British had made the town of Mianwali as tehsil headquarters of Bannu District then part of Dera Ismail Khan Division of Punjab province. The population of Mianwali, according to the 1901 census of India, was 3,591.
География
Мианвали қаласы Пәнджабтың солтүстік-батыс аймағында орналасқан. Қала оңтүстік-батысында Шашма көліне және солтүстік-шығысында Намал көліне жақын орналасқан. Шашма көлінде 184 МВт қуаттылығы бар электр станциясы бар Шашма тоғаны орналасқан. Шашма көлі сонымен қатар Пакистанның екі ядролық электр станциясының бірі – Шашма ядролық электр станциясына да үй иесі. Қаланың жанында Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде салынған, қазір М.М. Алам базасы Мианвали деп аталатын әуежай орналасқан. Бұл елдегі маңызды операциялық және оқу-жаттығу әуе базаларының бірі. ПАФ-тың 1-ші жауынгерлік конверсиялық бөлімшесі осы жерде орналасқан. Қала маңындағы атақты орындар:
The city of Mianwali is located in North west region of the Punjab. The city is located near to the Chashma lake to south west and Namal Lake to its north east. The Chasma lake is home to the Chasma Barrage, that houses a 184 MW power station. The Chasma lake also houses one of the two nuclear power facilities in Pakistan – the Chashma Nuclear Power Plant. The city has an airport built near the old World War II aerodrome and known as M. M. Alam Base Mianwali. It is one of the major operational and training air bases of the country. The No. 1 Fighter Conversion Unit of the PAF is stationed here. Notable locations in the vicinity of the city include:
Шазма ядролық электр станциясы
Чашма атом электр станциясы (ЧАЭС, CHASNUPP) – Пәкістанның Пәнджаб провинциясындағы Мианвали ауданындағы Чашма елді мекенінің жанында орналасқан ірі коммерциялық атом электр станциясы. "Чашма" ядролық электр кешені ресми аталатын бұл станцияда төрт ядролық реактор бар, ал біреуі Қытаймен бірлесіп жобалануда. Халықаралық атом энергиясы агенттігі (МАГАТЭ) және АҚШ Энергетика департаменті қолдауымен 2000 жылы салынған Чашма АЭС-і, Қытай Ұлттық Ядролық Корпорациясы электр станциясының желіге қосылуын қадағалағанда, елдің бірыңғай электр жүйесіне қосылып жұмысын бастады. 2004 жылы Қытай Ұлттық Ядролық Корпорациясына бірінші реактордың негізінде екінші энергоблок құрылысын жүктеу туралы келісімшарт берілді, ал 2011 жылы тағы екі реакторға келісімшарт жасалды.
The Chashma Nuclear Power Plant (or CHASNUPP), is a large commercial nuclear power plant located in the vicinities of Chashma colony in Mianwali District Punjab in Pakistan. Officially known as Chashma Nuclear Power Complex, the nuclear power plant is generating energy for industrial usage with four nuclear reactors with one being in planning phase in cooperation with the China. Supported by the International Atomic Energy Agency (IAEA) and Department of Energy of the United States. It was established in 2000, the Chashma Nuclear Power Plant became operational, when it joined the nation's grid system with China National Nuclear Corporation overseeing the grid connections of the power plant. In 2004, the China National Nuclear Corporation was awarded contract for building a second unit based on the first reactor, followed by contracting for two more reactors in 2011.
М.М. Алам Пәкістан Әуе күштерінің базасы
PAF базасы М. М. Алам (IATA: MWD, ICAO: OPMI) – Пәкістанның Пенджаб провинциясындағы Мианвали қаласында орналасқан Пәкістан Әуе күштерінің әуе базасы. База Мұхаммед Махмуд Аламның құрметіне аталған. Ол негізінен Пәкістан Әуе күштері үшін истребительге көшу базасы ретінде қызмет етеді. Бастапқыда Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі әуежай болған Мианвали, 1965 жылғы Үнді-Пәкістан соғысы кезінде ПАФ базасы Мушафтың (кейіннен ПАФ базасы Саргода) серік әуе базасына жаңартылып, баламалы қалпына келтіру алаңы ретінде пайдалану үшін шешім қабылданды. Әуе базасы 1974 жылдың тамызында тұрақты түрде жұмыс істейтін әуе базасы деңгейіне көтерілді, алайда құрылыс жұмыстары тағы үш жылдан кейін ғана аяқталды.
PAF Base M. M. Alam (IATA: MWD, ICAO: OPMI) is a Pakistan Air Force airbase located at Mianwali, in the Punjab province of Pakistan. The base is named after Muhammad Mahmood Alam. It primarily serves as the Fighter converter base for the Pakistan Air Force. Originally a World War II airstrip, it was decided that Mianwali would be upgraded into a satellite airbase for PAF Base Mushaf (then PAF Base Sargodha) during the 1965 Indo Pak War to act as an alternate recovery airfield. The airbase was again upgraded to a permanent operational airbase in August 1974, although construction of facilities was not completed for another three years.
Намал институты
Намал институты – Мянвали қаласынан шамамен 20 минуттық жерде орналасқан жеке университет. Институт Намал көліне жақын, Талаганг-Мянвали тас жолының 30 шақырымында орналасқан. Алғашқыда ол Ұлыбританияның Брэдфорд университетінің филиалы ретінде құрылған. Кейін 2019 жылы Намал колледжі DAI (Degree Awarding Institute) статусын алды және осылайша Намал институты болды. Кішкентай кампусты білім беру қаласына айналдыру жоспарлануда, құрылыс жұмыстары қазірдің өзінде жүріп жатыр.
The Namal Institute is a private university about 20 min drive from the city of Mianwali. The institute is located on 30 km, Talagang Mianwali Road near Namal Lake. Initially it was established as an affiliate college of the University of Bradford, UK. Later in 2019, Namal College acquired a DAI (Degree Awarding Institute) status and thus became Namal Institute. There are further plans to turn the small campus into an education city, construction is already underway.
Демография
Мианвали қаласының қалалық халқы 118 883 адамды құрайды, бұл Мианвали ауданының жалпы халқының шамамен 20,82% -ына тең. Қалған 79,18% ауылдық халық аудан бойынша Моза деп аталатын кішкентай ауылдарға таралып орналасқан. Орташа шаңырақта 7,1 адам тұрады, яғни әр үйдің құрамында орта есеппен 7 адам бар. Бұл Пәкістанның солтүстік-батыс аймақтарында кең таралған бірлескен отбасылық дәстүрге сай келеді. Мианвалидегі сауаттылық деңгейі шамамен 42,8% -ды құрайды, бұл Пәнджабтың басқа қалаларымен салыстырғанда айтарлықтай төмен. Еркек және әйелдер арақатынасын қарастырсақ, халықтың 63,8% -ын еркектер, ал қалған 22,2% -ын әйелдер құрайды. Бұл көрсеткіш толыққанды дұрыс болмауы мүмкін, себебі парда дәстүрі жат адамдармен араласуға тыйым салады. Сондықтан халық санау тобы әр шаңырақтағы әйелдердің нақты санын анықтауға мүмкін болмаған.
Mianwali city has an urban population of 118,883, accounting for only about 20.82% of Mianwali District's population. The rest of 79.18% of the rural population is spread around the district in small villages called Moza's. The average household size comes about to 7.1, that means on average 7 people live in one house. This is in line with Joint family culture prominent in North West regions of Pakistan. Mianwali has a literacy ratio of about 42.8%, considerably less than other urban cities in Punjab. As for male to female ratio, Male inhabitants count for 63.8% of population and female inhabitants account for the remaining 22.2%. This number may somewhat be inaccurate, as Parda culture doesn't allow audience with non Mahrams. So census teams might have not been able to accurately access the number of females in each house.
Тіл
Қалада кеңінен қолданылатын тілдердің ішінде пәнджәби, пашто және урду тілдері бар.
The main languages spoken in the city include Punjabi, Pashto and Urdu.