Колумбия социалистік партиясының тарихы

Кіріспе

Колумбиялық саяси партия 2005 жылдың желтоқсанында Тәуелсіз Демократиялық Полюс (PDI) және Демократиялық Альтернатива (AD) саяси одағы ретінде құрылды. Екі партия да сол кездегі президент Альваро Урибе басқарған Колумбияның неолибералды экономикалық бағдарламасына, қауіпсіздікті күшейтуге және әскерилендіруге қарсы шықты. Кейіннен бұл партия Хуан Мануэль Сантостың үкіметіне қарсылық білдірген жалғыз парламенттік партия болды, содан кейін Иван Дуке үкіметіне қарсы оппозицияға қосылды. 2009 жылға қарай PDA саясаткерлерінің көп бөлігі 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басында қарулы күрестен бас тартып, демобилизацияланған бұрынғы партизандар еді. 2012 жылға таман PDA саясаткерлерінің, оның ішінде бұрынғы партизандардың да көп бөлігі PDA-ға қарағанда Жасыл партияға, Прогрессивтік қозғалысқа немесе Патриоттық науқанға жақын болды.

Саяси даму

PDI және AD бастапқыда 2006 жылғы президенттік жарысқа өздерінің алдын-ала үміткерлерін ұсынды. PDI Антонио Наварроны (M19-дың бұрынғы басшысы) ал, AD Карлос Гавирияны ұсынды. 2006 жылдың 12 наурызында өткен іріктеу сайлауында Гавирия ПДА президенттік тікелей кандидаттығын жеңіп алды. 2006 жылғы бір мезгілде өткен заң шығарушы сайлауда партия 166 депутаттың 9-ын және 100 сенатордың 11-ін жеңіп алды. 2006 жылдың 28 мамырындағы президент сайлауында Карлос Гавирия 22,04% дауыспен, 2 613 157 дауыспен екінші орынға ие болды. Бұл Колумбия тарихында солшыл кандидат үшін тіркелген ең жоғары нәтиже болды. ПДА-ның негізгі доктринасы қарулы партизандық саясатты жоққа шығарады: «Біз соғыс пен зорлық-зомбылықты саяси құрал ретінде қолдануға қарсымыз». Кейіннен ПДА ұйымын нығайтып, жергілікті деңгейде қолдауын арттырды. 2007 жылдың қазан айында ПДА кандидаттығымен түскен Самуэль Морено Рохас Колумбияның астанасы Богота қаласының әкімі болып сайланды. 2010 жылғы парламент сайлауында ПДА қолдауы азайды. Ол дауыстардың 7,8%-ын алып, Сенаттағы 100 орынның 8-ін, ал Өкілдер палатасындағы 164 орынның 4-ін жеңіп, парламенттік партиялардың тізімінде алтыншы орынға түсті. Сайлауға дейін ПДА-ның бір тобы бөлініп, Жасыл партияға қосылды. Клара Лопес 2014 жылғы президенттік сайлауда партияның кандидаттығын алып, сайлаудың бірінші турында төртінші орынға ие болды, ол 1 958 414 дауыс жинады, бұл жалпы дауыс берудің 15,23%-ын құрады. 2022 жылғы президенттік және парламенттік сайлауда партия басқа солшыл және орталық-солшыл партиялармен бірігіп, «Колумбия үшін тарихи келісім» (испан тілінде PHxC) альянсын құрды. Альянстың кандидаттары Густаво Петро және ПДА мүшесі Франсия Маркес президенттік сайлаудың екінші турында жеңіске жетіп, Колумбия тарихында президенттік және вице-президенттік лауазымдарына тағайындалған алғашқы солшылдар атанды. Парламент сайлауында PHxC кандидаттары, оның ішінде ПДА мүшелері, Өкілдер палатасы мен Сенат сайлауларында ең көп дауыс жинады. Екі палатада да мандаттар пропорционалдық өкілдік жүйесі бойынша бөлінеді.

The PDI and AD initially had their own pre candidates for the 2006 presidential race. PDI had nominated Antonio Navarro (former leader of M 19) and AD had nominated Carlos Gaviria. In a primary election held on March 12, 2006, Gaviria won the presidential nomination of the PDA. In the simultaneous legislative elections of 2006, the party won 9 out of 166 Deputies and 11 out of 100 senators. At the presidential elections of 28 May 2006, Carlos Gaviria came second with 22.04% of the vote, 2,613,157 votes. This was the highest ever result for a left wing candidate in Colombia's history. PDA's own founding doctrine repudiates armed guerilla politics: "We oppose war and the exercise of violence as means of political action". Later the PDA further consolidated its organization and gained support on a local level. In October 2007, the PDA's candidate, Samuel Moreno Rojas won the mayoral election in Colombia's capital Bogotá. In the 2010 congressional election, PDA's support declined. It won 7.8% of votes and 8 of 100 seats in the Senate, and 5.9% of the vote and 4 of 164 seats in the House of Representatives, demoting it to the sixth rank among parliamentary parties. Before the election, a faction of the PDA had split off and joined the Green Party. Clara Lopez was the party's candidate for the 2014 presidential election; she placed fourth in the first round of the election, receiving 1,958,414 votes, representing 15.23%. For the 2022 presidential and parliamentary election, the party joined forces with other left wing and centre left parties to form the Historic Pact for Colombia (Spanish PHxC) alliance, whose candidates Gustavo Petro and PDA member Francia Márquez, were victorious in the second round of the presidential election, making them the first leftists to assume the Presidency and Vice Presidency in Colombian history. In the parliamentary elections, PHxC candidates, including PDA members, won the most votes in both the Chamber of Representatives and Senatorial elections; in both chambers seats are awarded by proportional representation.

Президент сайлауы

Сайлау жылы Үміткер # дауыс % дауыс Нәтиже Ескерту 2006 Карлос Гавирия Диас 2,609,412 22.04% (2-ші) Жеңіліске ұшырады 2010 Густаво Петро 1,331,267 9.14% (4-ші) Жеңіліске ұшырады 2014 Клара Лопес Обрегон 1,958,414 15.23% (4-ші) Жеңіліске ұшырады 2018 Серхио Фахардо 4,602,916 23.78% (3-ші) Жеңіліске ұшырады 2022 Густаво Петро 11,291,986 50.44% (1-ші) Жеңімпаз «Колумбия үшін тарихи келісім» коалициясымен бірлесе жеңді.