Құдайгөй мен сардардың тартысы: 13 ғасыр Франциясының саяси диалогы
A Dispute Between a Priest and a Knight
1296-1303 ж. Францияда жазылған "Құжыра мен рыцарь арасындағы пікірсайыс" – король мен шіркеу қарым-қатынасын зерттейтін анонимді трактат. Филип IV пен VIII Бонифаций арасындағы тартысқа арналған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Disputatio inter clericum et militem (Бір дін қызметкері мен бір рыцарь арасындағы дау) – 1296 және 1303 жылдар аралығында Францияда жазылған диалог. Автор аты аталмаған, бірақ оны Париж университетінің магистрі, Париждік Жон жазған болуы мүмкін. Трактатта шіркеу мен патша арасындағы қарым-қатынас дін қызметкері мен рыцарь арасындағы ойдан шығарылған әңгіме арқылы зерттеледі. Бұл еңбек 1302 жылы Папа Бонифаций VIII мен король Филип IV арасындағы қарым-қатынастың шиеленісіп, Папаның «Unam sanctam» бұйрығымен аяқталған кезеңде жазылған. Бұл, көбінесе, насихаттық сипаттағы туынды. Филиптің және оның кеңесшілерінің «Disputatio» (халыққа түсінікті тілмен жазылған) еңбегіндегі ашулы реакциясын Франция мен Англиядағы билеушілердің күшінің артуымен байланысты қарастыруға болады. Олар дін қызметкерлерінен соғыс шығындарын қаржыландыру үшін салық жинауға тырысты. Бонифацийдің қатаң жауабы 1296 жылғы «Clericis laicos» бұйрығы болды, ол осы дауды бастады. Диалог екі бұйрық арасындағы кезеңде шіркеу билігінің шегін анықтау бойынша жүрген пікірсайыстың аясында қарастырылуы мүмкін. Алайда, бұл еңбек өз заманында кеңінен танылмады және 1378 жылға дейін жарияланбады. Джон Тревизаның (1342–1402) жасаған аудармасы Англияда папалық билікке қарсылығы үшін танымал болды және 16 ғасырда да осындай себептермен сұранысқа ие болды. Оқиғада рыцарь мен дін қызметкері кең аудиторияға жеткізу үшін қарапайым және жылдам әңгіме алмасады. Рыцарьдың мақсаты – қажеттісінен артық ақшасы бар бай дін қызметкерлері артық табысын мемлекеттік істермен айналысатын билеушілерге беруі керек екенін дәлелдеу. Мемлекеттік билеушілердің міндеті – шіркеуді сыртқы қауіп-қатерлерден қорғау, ал шіркеу өздерін қорғау үшін ақсүйектерге ақы төлеуі тиіс. Корольдік аймақта патшалардың барлық мәселелерде жоғары билігі бар және шіркеу патшаның қорғану мақсатында шіркеуден салық алу құқығын мойындауы керек. Егер ол бас тартса, патша шіркеу мүлкін тәркілеуге құқылы. «Disputatio» шіркеуді қатаң сынады және 14 ғасырдағы папалық үстемдік принципіне қарсы ұлттық тәуелсіздік идеясын қолдаған патшалықшылдық пікірлерді болжады. Сонымен қатар, Жон Париж «Патшалық және Папалық билік туралы» атты, мемлекеттердің тәуелсіздігін көрсететін, егемендік концепциясының ерте көрінісі болған туынды жазды.
Disputatio inter clericum et militem (A Dispute Between a Priest and a Knight) is a dialogue, written in France between 1296 and 1303. Although anonymous, it could have been written by John of Paris, master of the University of Paris. The treatise examines the relationship between Church and King through a fictional dialogue between a Priest and a Knight. It was written during the period of the acrimonious dispute between King Philip IV and Pope Boniface VIII, which culminated in the Papal bull Unam sanctam of 1302. It is essentially propaganda. The furious reaction of Philip and his ministry expressed in the Disputatio (written in simple language for a popular audience) can be understood within the context of a conflict between the increasing power of secular rulers in France and England, who were attempting to tax the clergy to support warfare. Boniface's stringent reaction was the fierce bull Clericis laicos of 1296, which set off the dispute. The dialogue can be fitted into the context of the debate over the extent of church powers that was raging in the time delimited by the two bulls. However, the work remained unknown in its own time and was not published until 1378. A translation by John Trevisa (1342 1402) was popular in England because of its antipapalism, and it continued to be popular in the 16th century for similar reasons. In the story the knight and priest exchange rapid fire and simple dialogue designed to reach a broad audience. The knight's intention is to prove that soft living wealthy clerics, who have more money than needed, should hand the extra income over to secular leaders, whose job it is to deal in more earthly affairs. Specifically it is the job of secular leaders to protect the Church from outside threats, and the Church must pay the nobles for their own protection. Within the realm of the kingdom, kings have ultimate authority over all matters and the Church must obey the right of the king to tax the Church for the purpose of protection. If it refuses, the king may seize Church property. Disputatio was a sharp criticism of the church and foreshadowed further 14th century arguments that pitted royalist national sovereignty against the principles of papal supremacy. John of Paris also wrote a related work entitled "On Royal and Papal Power" about the autonomous nature of kingdoms, an early expression of the concept of sovereignty.