Кіріспе

Анжерлік Евсевий (Бруно) (1 қыркүйек 1081 жылы қайтыс болды) – Францияның Анжер қаласының епископы. Ол алғаш рет 1049 жылы Реймс синодында Анжер епископы ретінде тарихи деректерде кездеседі және ұзақ уақыт бойы Беренгардың Иеміздің соңғы тоқпаны туралы іліміне жақтас болды. Сондықтан оны Беренгардың өзі де, оның қарсыластары – Лиеждік Теодуин, Трондық Дюран және Мурмутьерлік Гумберт та жоғары бағалады. Бірақ ол қарсылықтың күшті екенін сезген соң, келісімге ұмтылды; демек, 1054 жылы Беренгарға өзіне ұсынылған формулаға ант беруді кеңес берді. Дегенмен, Беренгар көп жылдардан кейін де оны достасап санайтын болды және одан белгілі Гальфрид Мартиниді үндеуді немесе пікірсайыс ұйымдастыруды сұрады. Евсевий жауабында бүкіл дау-жанжалға өкініш білдірген ғана емес, сонымен қатар Киелі кітаптың сөздеріне сәйкес, нан мен шарап қасиет етілгеннен кейін Иеміздің денесі мен қанына айналатынын (транссубстанциацияны қараңыз) айтты; егер бұл қалай мүмкін болуы мүмкін деп сұраса, жауабы – бұл табиғат заңдылықтарына сәйкес емес, Құдайдың шексіз күшімен болдырғандықтан; әйтеуір, қарапайым христианды ренжітпеуге сақ болу керек. Бұл хат – егер Беренгар өз көзқарасын сақтап қалса, одан бас тарту. Евсевийдің пікірін өзгерткеніне Анжу графына деген құрмет себеп болған деген болжамды қолдау үшін, ол Беренгарды соттың қастандығынан қорғамағаны және ұзақ уақыт бойы осы қатыгез ханзаданың жағында болғаны айтуға болады. Сондай-ақ, Евсевийге сол кездегі діни сананың Беренгарға қарсылығы күшейгені де әсер еткен болуы мүмкін. Бірақ біздің біліміміз тым фрагментті, сондықтан нақты шешім шығару қиын.