Кіріспе

Католик шіркеуінің басшысы 1334-1342 жылдар аралығында. Папа Бенедикт XII (Бенедикт XII, ; 1285 – 25 сәуір 1342), туған аты Жак Фурнье, кардинал және инквизитор, кейіннен 30 желтоқсан 1334 жылдан өліміне дейін, сәуір 1342 жылға дейін католик шіркеуінің басшысы болды. Ол Авиньонның үшінші папасы болды, монастырлық ордендерді реформалады және туысқандыққа қарсы күресті. Астанасын Римге немесе Болоньяға көшіре алмағандықтан, Бенедикт Авиньонда үлкен сарай салды. Ол Папа Иоанн XXII-нің бақытты көріс туралы дауын "Бенедикт Деус" бұйрығымен шешті, онда жандар соңғы соттан бұрын "бақытты көрістің толықтығына" жете алатыны айтылды. Император Людовик IV-пен келіспеушіліктерді шешу үшін көптеген дипломатиялық әрекеттер жасағанына қарамастан, Бенедикт Киелі Рим империясын қайтадан папалық билікке бағындыра алмады. Ол 25 сәуір 1342 жылы қайтыс болды және Авиньонда жерленді.

Ерте өмір

Жак Фурнье 1285 жылы Фуа графтығының Савердун қаласында дүниеге келген. Ол цистерциандық орденге қосылып, Париж университетінің Бернардиндер колледжінде білім алған. 1311 жылы ол Фонтфройд аббаттығының иесі болып тағайындалды және интеллектуалдық қабілетімен және ұйымдастырушылық шеберлігімен тез танылды. 1317 жылы Жак Памир епископы болды. Осы жерде ол катарларға қарсы қатаң шаралар қолданды және Бернард Гуиге бірнеше тергеулерде көмектесті. Фурньенің тергеуі нәтижесінде 1321 жылы Гвилем Белибаст тұтқындалды, ол бағанаға байланып өртеліп жіберілді. Филипп V-тің арашалаушыларға қарсы жарлығымен ынталандырылған Жак сондай-ақ арашалаушылардың суды улау қастандығын тергеді және Памир арашалаушылар үйінің директоры Гийом Агассені айыптауды мойындауға мәжбүр етті. Оның Ариеж аймағындағы Монтейлюдағы катарларға қарсы күш-жігері Фурнье тізілімінде мұқият жазылған, ол оны Римге алып барып, Ватикан кітапханасына тапсырды. Оның транскрипциясын Жан Дюверной өңдеді және Эммануэль Ле Рой Ладюридің «Montaillou, village occitan» атты новаторлық микротарихымен құжатталды. 1326 жылы оңтүстіктегі соңғы – деп есептелген – катарлардың тамырымен жойылғаннан кейін Жак Ариеж аймағындағы Мирепои епископы болып тағайындалды, ал бір жылдан кейін, 1327 жылы кардинал болды. Кардинал дәрежесіне көтерілгеннен кейін Жак цистерциандық капюшонін кие берді, бұл оған «ақ кардинал» деген лақап атты әкелді. Ол жиі Папа Иоанн XXII-ге доктриналық мәселелер бойынша, соның ішінде сиқырдың еретикалық табиғаты туралы кеңес берді. Жакқа Папа Питер Джон Оливи, Мейстер Экхарт, Уильям Окхэм және Михаил Чезенаның еңбектерін қарау тапсырылды.

Сайлау

Конклав 1334 жылғы 13 желтоқсанда ашылды және сайлау оңай болып өтуі мүмкін сияқты көрінді. Екі үшін бір бөлігі Порто епископы, кардинал Жан Раймон де Коммингсті, егер ол паптық орнын Римге қайтаруға келіспесе, алдын ала серт беруге дайын болды. Коммингс сайлау үшін ешқандай уәде беруден бас тартты. Сондықтан конклав Жак Фурньенің кандидатурасын ұсынды, тіпті бұл қауесет ретінде қабылданды. Оның саясатта тәжірибесі болмағандықтан, көп дауыс жинай алмайды деп есептелді. Жак сайланғаннан кейін конклав таңғалысты, ал Жак: "Сендер білімсізді сайладыңдар" деді. Жак Фурнье 1335 жылғы 8 қаңтарда Бенедикт XII есімін алып, папа болды.

Папалық

Бенедикт понтификатының басынан-ақ, шіркеу қызметкерлерінің ашкөздігі мен туыстық жеңілдіктері, сондай-ақ игіліктер берудегі теріс ахуалдарды шектеу мақсатында Курияны және әлемдік дін қызметкерлерін реформалауға ұмтылды. Дегенмен, оның негізгі реформалық күш-жігері діни ордендерге бағытталды. 1335-1336 жылдары Бенедикт оның понтификатының маңызды табысы саналатын өзгерістерді жүзеге асырды.

Император Людовик IV

Бенедикт сайланғаннан кейін император Людовик IV-тен елшілер келіп, кешірім сұрап, қақтығысты тоқтатуды өтінді. Луидің елшілері императорды кешірудің себебін сұраған Бенедикт, Луиге қолдау білдірген ниеттерін жариялады. Алайда, 1335 жылдың соңына қарай Францияның Филипп VI патшасы мен Людовик IV-тің саяси амалдары Бенедиктті келіссөздерді кейінге шегеруге мәжбүр етті. Киелі Рим империясына наложен тыйым салдарынан жағдай нашарлады; Майнц архиепискобының көтерілісі (1329–1332), Госпитальерлер, Тевтон ордені мен Францискан монахтары арасындағы келіспеушіліктер, ал дін қызметкерлері көбінесе оған бағынбады. Бенедикт неміс епископтары мен Империяның мәжілісі Людовикке келісім табуға шақырғаннан кейін, Луидің елшілерін тағы да қабылдады. Бірақ келісімге қол жеткізілмеді. Осыған жауап ретінде 1338 жылдың 16 шілдесінде Рейн қаласында Империя мәжілісі императорға Папаның келісімінсіз Империядағы барлық құқықтар мен мүліктерге билік беру туралы жаңа декларация қабылдады, сондай-ақ Иоанн XXII-нің Людовикке қарсы барлық бұйрықтары "Құдайға қарсы жасалған қылмыс" және заңсыз деп жарияланды. Осыған қарамастан, Бенедикт өзінің капелланы Арно де Вердальді Луиге шарапат етуге жіберді және император мен сайлаушы князьдер жақын арада елшілік келетініне сендірді. Бірақ Луиден елшілер келген жоқ, ал Бенедикттің Киелі Рим империясын Папаның бақылауына қайтаруға жасаған әрекеті нәтижесіз аяқталды.

Болония

Бенедикт папалық билікті 1335 жылдың 1 қазанына дейін Болоньяға көшіруді жоспарлаған. Ол тіпті 1335 жылдың тамызында Жан Пуассонды Римдегі Әулие Петр, Әулие Павел базиликалары мен папа сарайының жөндеу жұмыстарын қадағалауға жалдаған. Бұл жұмысқа бірнеше мың флорин жұмсалды. Валери Тейс Римдегі құрылыс Бенедикттің Авиньонда тұрақты орналасу ниетін жасырудың бір тәсілі болуы мүмкін дейді. Осының салдарынан 1335 жылы ол Авиньонда Папалар сарайының құрылысын бастады, ол Папа Климент VI тұсында аяқталды.

Теологиялық баяндама

Бенедикт уақытының көп бөлігін дінтану мәселелерімен айналысып өткізді. Ол Иоанн XXII-нің көптеген идеяларын қабылдамады. Осыған байланысты ол 1336 жылы «Benedictus Deus» атты апостолдық конституцияны жариялады. Бұл догма шіркеудің сенімін анықтады: өлгендердің жандары соңғы сотқа дейін ес-түссіз күйде қалудың орнына, өлімнен кейін бірден мәңгілік сыйға ие болады. Таза ұғымға қарсы күрес жүргізген деген пікірлер де бар, бірақ бұл нақты айту қиын.

Франция патшасы Филипп VI

1336 жылдың 15 қаңтарында Бенедикт Филипп VI-дан Батыс Жерорта теңізінде бейбітшілік орнатуға көмектесуді сұрады, онда крест жорылы Арагон мен Генуя, Неаполь мен Сицилия арасындағы жанжалдардың кесірінен тоқтап қалған еді. Екі айдан кейін Папа христиан әлемінің ішкі дау-дамаздардан тым әлсірегенін айтып, крест жорылын тоқтату туралы хат жазды. 18 желтоқсанда Бенедикт алты жылдық оныншы кресттік алымды жойды. Францияда дүниеге келгенімен, Бенедикт Францияға немесе оның королі Филипп VI-ға ешқандай патриотизм сезімі болмады. Оның паптығының басынан бастап, оның Филипппен қарым-қатынасы мұздай болды. Филипптің Шотландияға жорық жасау жоспары туралы білгеннен кейін, Бенедикт Англия королі Эдуард III-нің жеңіске жететінін айқын білдірді. 1340 жылы Бенедикттің маршалы ағылшын елшілерін ұстап алып, француздарға тапсырды. Папалық санкцияларды қолданып, Бенедикт олардың босатылуын қамтамасыз етті және маршалды дарға асты.

Италияның араласуы

1339 жылы Бенедикт папаның мұрағатын Ассизиден Авиньонға көшірді. Ол өзінің алдыңғысынан айырмашылығы, Италия ісіне араласудан бас тартып, Миланды қоса алғанда, гибеллин қалалары үшін көптеген шарттарды белгіледі, бейбітшілік орнату үшін тыйым салу мен қауымнан шығару жазаларын алып тастады. Италияда папалық билікті қалыптастыру мақсатында Бенедикт Аццоне Висконтимен келіссөздер жүргізді. Аццо Бавариялық Людовиктен бас тартуға дайын болды, бірақ Пьяченца, Лоди және Крема секілді Ломбардия қалаларында папаның үстемдігін мойындаудан бас тартты. Ол осы бас тартуы үшін ешқашан кешірілмеді және қауымнан шығарылған күйінде қайтыс болды. Бірақ, Лючино Висконти Аццоның өлімінен кейін 1339 жылы Бенедикттің Милан үшін папалық викарі және Пьяченца мен Креманың билеушісі болып тағайындалды.

Өлім

Бенедикт 1342 жылдың 25 сәуірінде қайтыс болды және Авиньондағы Нотр-Дам-де-Домс соборында жерленді.