Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бетио – Кирибати астанасы Оңтүстік Тараваның ең ірі қалашығы және елдің негізгі порты. Бұл елді мекен атоллдың оңтүстік-батысындағы жеке аралда орналасқан. Бетио пошта бөлімі 1957 жылдың 5 сәуірінде ашылып, 1964 жылы жабылды. 1967 жылы «Гамбург Зюд» компаниясы Теңіздік оқу орталығын құрды. Гилберт және Эллис аралдарының губернаторы Джон Хилари Смит 1972 жылы Бетио қалалық кеңесін құрды. 1970 жылдардан бері арал Кирибатидегі экономикалық белсенділіктің маңызды орталығына айналды, ал 1980 жылдардың басында Баирикиге дамба салынды, нәтижесінде аралмен адамдар байланысы күшейді. Дамбаның салынуынан ағыстардың өзгеруіне байланысты Бетионың солтүстік-шығысында орналасқан Бикеман аралы 1990 жылдардың басынан бері суға батқан.
Betio is the largest township of Kiribati's capital city, South Tarawa, and the country's main port. The settlement is located on a separate islet at the extreme southwest of the atoll. Betio Post Office opened on 5 April 1957 and closed in 1964. In 1967, the Marine Training Centre was created by Hamburg Süd. John Hilary Smith, governor of the Gilbert and Ellice Islands created the Betio Town Council in 1972. Since the 1970s, the islet has become a major centre of economic activity in Kiribati, and a causeway to Bairiki was constructed in the early 1980s, leading to an increase in human contact with the island. Due to changing currents resulting from the construction of the causeway, Bikeman Island, northeast of Betio, has been submerged since the early 1990s.
Тынық мұхит соғысы
Бұл аралда Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тарава шайқасы болған. Жапондықтардың басып кіруі және одан кейінгі 1943 жылғы американдық шабуылдың іздері әлі де сақталған. Шайқастан кейін ұшу-қону жолағы Хокинс алаңы деп аталды. Қазір ол жолақ жоқ, бірақ оның орнында құрма пальмаларының өсуінің тоқтауы оның әсерін көрсетеді. Көптеген бетонаралар мен әскери техниканың қалдықтары қалды. АҚШ әскері келгенге дейін жапондық күштер Жаңа Зеландияның әскери және азаматтық жағалау күзетшілерін басып өлтірген. Бұл жазалау шарасы американдық әуе шабуылына жауап ретінде жасалған. Осы оқиғадан бұрын аралдағы теңізшілер мен мемлекеттік қызметкерлер кішкентай ашық қайықпен, сонымен бірге құтқару шлюпін сүйреп қашып кеткен. Жапондық сауда кемесі «Саиду Марудың» жартылай суға батқан корпусы, көбінесе «Ниманоа» деп жаңылысқан, кейін жапондықтар Тараваны қайта басып алғанда АҚШ күштеріне қарсы пулеметтік бекет ретінде пайдаланған. «RCS Nimanoa» ағаштан жасалған кеш болса, «Saidu Maru» болаттан жасалған кеме, оның бір бөлігі Ред-Бич рифінде әлі көрініп тұр. Екінші дүниежүзілік соғыстан қалған жарылмаған артиллериялық оқ-дәрілер, минометтік снарядтар, зениттік оқ-дәрілер мен тірі пулемет оқтары аралдың және оны қоршаған рифтің барлық жерінде, сондай-ақ жүздеген американдық және жапондық әскерлердің қалдықтары арасында шашырап жатыр. 2019 жылдың наурыз айында 30 американдық сарбаз бен теңізшінің дене қалдықтары табылды.
The island was the scene of the Battle of Tarawa during World War II. Relics of the Japanese invasion, and the subsequent American assault on the islet in 1943, remain there. After the battle the airstrip was renamed Hawkins Field. The airstrip no longer exists, but its effect can be seen in the stunted growth of palms along its length. Many bunkers remain, as well as the remains of military equipment. It was also the scene of a massacre by beheading of New Zealand military and civilian coastwatchers by Japanese forces prior to the US landings. The massacre was in retaliation to an American air raid. Before the massacre, seamen and civil servants who were housed on the island escaped in a small, open launch, towing a lifeboat. The partly submerged hulk of the Saidu Maru, a Japanese merchant ship often mistaken for the Nimanoa, would later be used as a machine gun post by the Japanese against the US forces that re took Tarawa. The RCS Nimanoa was a wooden hulled ketch, whereas Saidu Maru was a steel hulled vessel, part of which is still visible on the reef off Red Beach. Unexploded artillery shells, mortar rounds, anti aircraft shells and live machine gun bullets left over from the Second World War are littered throughout the island and surrounding reef, as well as the remains of several hundred U. S. and Japanese soldiers. The remains of 30 U. S. soldiers and Marines were discovered in March 2019.