Роборн – Батыс Аустралияның Пильбара аймағындағы қала. Karratha қаласынан 35 км қашықтықта, Yirramagardu (Ieramagadu) аталады. Географиялық орны & қашықтықтары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Робурн – Батыс Австралияның Пилбара аймағындағы қала. Нгарлума тілінде Робурн Йиррамагарду (Иермагаду) деп аталады. Ол Карратадан 35 км, Порт-Хедлендтен 202 км және штаттың астанасы Перттен 1563 км қашықтықта орналасқан. Бинну мен Фицрой Кроссинг арасындағы Солтүстік-Батыс жағалау тас жолындағы жалғыз қала; 2000 км-ден асатын қашықтықта. Ол Каратха қаласының құрамында орналасқан. 19 ғасырдың соңындағы алтын кенін табу кезеңінде гүлденген, бір кезде Дарвин мен Перт арасындағы ең ірі елді мекен болған. Соңғы мәліметтер бойынша Робурн және айналасында 981 адам тұрады.
Roebourne '/r//oʊ//b//ər//n/ is a town in Western Australia's Pilbara region. In the Ngarluma language, Roebourne is called Yirramagardu (Ieramagadu). It is 35 km from Karratha, 202 km from Port Hedland and 1,563 km from Perth, the state's capital. It is the only town on the North West Coastal Highway between Binnu and Fitzroy Crossing; over 2,000km. It is located within the City of Karratha. It prospered during its gold boom of the late 19th century and was once the largest settlement between Darwin and Perth. At the , Roebourne and the surrounding area had a population of 981.
Тарих
Робурн – бұл аумақты он мыңдаған жылдар бойы мекендеген ңгарлума халқының жерінде орналасқан. Инжір – дәстүрлі иелері үшін тағамдық көз. Археологиялық дәлелдерге сәйкес, бұл аймақта адамдар 40 мың жылдан бері қоныстанған. Робурнның аты Батыс Австралияның алғашқы бас геодези Джон Септимус Роудың құрметіне берілген. Пильбара аймағын 1861 жылы Фрэнсис Томас Грегори зерттеген. Ол және оның экспедициялық тобы Николь шығанағының басына жетіп, Робурн болып қалатын жерге қонды, содан кейін қазіргі Миллстрим станциясына дейін ішкі аймаққа саяхаттады. Грегори бұл аймақты мал өсіруге өте қолайлы деп санады. 1863 жылы Робурн аймағына алғашқы британдық қоныс аударушылар, оның ішінде Грегоридің туысы Эмма Уитнелл және оның жас отбасы келді. Уитнеллдер Хардинг өзенінің жағасында, жағалаудан 13 шақырым қашықтықта, жеткілікті таза суға қол жеткізе алатын жерде, Уэлком тауының етегінде орналасты. Олар, сол кездегі көптеген қоныс аударушылар сияқты, жергілікті аборигендерді малшылар, жұмысшылар және қой жуушілер ретінде жұмысқа алды. 1865 жылға қарай аймақтың халқы шамамен 200 адамға жетті, ал Уитнеллдің меншігі жергілікті орталыққа айналды, Джон Уитнелл дүкен ашып, басқа қоныс аударушыларға тасымалдау қызметтерін ұсынды. Шіркеу салынғанға дейін олардың үйінде діни қызметтер өткізілді. Үкіметтік ресми өкіл Роберт Джон Шолл 1865 жылдың қараша айында сәтсіз аяқталған Камден гавані қонысынан (Кури шығанағына жақын) аймақты дамытуға көмектесу үшін келді және қолайлы қалалық жерді іздеп, Уитнеллдердің үйіне жақын лагерь құрды. Ол қаланы өзінің лагерінде орналастыруға шешім қабылдады және 17 тамыз 1866 жылы геодезист Чарльз Уедж 106 учаскеден тұратын жоспар жасағаннан кейін Робурн Солтүстік-Батыстағы алғашқы ресми қала болып жарияланды. Ол аймақтың әкімшілік орталығына айналды, түрлі мемлекеттік ғимараттар, дүкендер, қызметтер мен қонақ үйлер ашылды. Шолл бейбітшілік судьясы, аудандық тіркеуші және судья болды, ол жергілікті аборигендердің жағдайына алаңдады және олардың негізгі құқықтарын қамтамасыз ету үшін Үкіметке ұсыныстар жасады. 1800 жылдардың соңында Робурнда тұрған көптеген еуропалықтар тікелей және жанама түрде Ябурра халқына қарсы Муруджуга аймағында жасалған Ұшқыр көбік қырғынына қатысты. Робурнда әлі де сол оқиғаларға қатысы бар адамдардың есімдерімен аталатын көшелер бар, соның ішінде Шолл көшесі де бар. 1872 жылы қалаға циклон соғып, қирады. Осы уақыттан кейін салынған көптеген ғимараттар мұра ретінде саналады. Мұралық ғимараттардың көпшілігі атақты ЖҚ департаментінің сәулетшісі Джордж Темпл Пулдің еңбегі болды. Ескі Робурн түрмесінің құрылысы 1896 жылы басталды, тастар сол жерде өте қатал жағдайда 1896-1923 жылдар аралығында ұсталған аборигендермен қазылып, төселді. Жаңа Робурн аймақтық түрмесі ашылғанға дейін 1975-1984 жылдар аралығында ол қайтадан қолданылды, бірақ аймақтағы температураның жоғары болуы және камераларда кондиционердің болмауы салдарынан даулы болып қала береді. 1937 жылы кейінгі иесі қайта салған Уитнеллдердің үйі Хэмптон көшесінде, Уэлком тауының етегінде орналасқан. 1878 жылы табылған Нуллагиннен алынған алтын және оның айналасындағы мыс және қалайы кен орындары 1880 және 1890 жылдары Робурнның гүлденуіне үлкен үлес қосты. Екеуінің де құлдырауымен Робурн еуропалық халқының көп бөлігін жоғалтып, бұрынғыдай болмай қалды. Осы гүлдену дәуірінен қалған іздер қала маңындағы Ұлттық сенім қорына қарасты ғимараттарда сақталған. 1925 жылы аймақты тағы бір циклон соқты, ол Порт Самсон жағалауын қиратты және Поптың мұрынын өзен төселінен көтерді. Бірнеше ғимараттар да қирады, ал қала тұрғындары дауыл кезінде кірпіштен салынған ғимараттарда паналады. 1960 жылға дейін Робурн жергілікті емес қала болып, аймақтық әкімшілік орталық ретінде жұмыс істеді, аборигендердің қалаға, қаладан және қала ішіндегі қозғалысына қатаң бақылау мен коменданттық сағат салынды. Көптеген аборигендер бірнеше шақырым қашықтықтағы лагерьлер мен резервацияларда тұрды. Алайда, аймақтағы темір кенін игеруге тырысқан тау-кен компаниялары өз жұмысшылары үшін Дампир және Уикхэм сияқты басқа қалаларды салғанда, мал шаруашылығының төмендеуімен және 1960 жылдардың соңында аборигендердің әл-ауқатына қатысты үкіметтік көзқарастың өзгеруімен Робурн көпшілік аборигендер тұратын қалаға айналды, адамдар тығыз лагерьлер мен резервациялардан, сондай-ақ шеткері станциялардан көшіп келді. Кейінгі жылдары Робурн аборигендер мен полиция арасындағы күрестермен әйгілі болды, бұл федералдық есепте құжатталған, ол аборигендердің қамаққа алынуына байланысты мәселелерді қарады, бұл мәселе 1980 жылдардан бері аборигендердің істерінде маңызды орын алды. Есеп көрсеткендей, Робурнда (көптеген аборигендер тұратын 1200 адам) полицияның азаматтарға қатынасы Батыс Австралияның жайлы аймақтарындағы қалаларға қарағанда бес есе көп.
Roebourne is on the traditional lands of the Ngarluma people, who have occupied the area for tens of thousands of years. The fig is a food source for traditional owners. Archaeological evidence indicates human occupation of the area for over 40,000 years. Roebourne's name honours John Septimus Roe, the first Surveyor General of Western Australia. The Pilbara region was explored by Francis Thomas Gregory in 1861. He and his exploration party arrived at the head of Nickol Bay, landing near what was to become Roebourne, and travelling about inland to present day Millstream Station. Gregory regarded the area as highly suitable for pastoral settlement. The first British settlers, including Gregory's cousin Emma Withnell and her young family, arrived in the Roebourne area in 1863. The Withnells established themselves on the banks of the Harding River 13 km from the coast, where they had access to a reasonable fresh water supply, and took up at the foot of Mount Welcome. In common with many settlers at the time, they hired local Aboriginal people to work on their properties as shepherds, labourers and shearers. By 1865, the population of the area had grown to about 200, and the Withnells' property served as a local hub, with John Withnell opening a store and providing cartage services to the other settlers. Prior to the construction of a church in the area, services were held in their home. The government resident, Robert John Sholl, arrived in November 1865 from the failed Camden Harbour settlement (near Kuri Bay) to provide assistance in developing the region and set up camp near the Withnells' home while trying to find a suitable townsite. He eventually decided to locate the town at his camp and, on 17 August 1866, after surveyor Charles Wedge drew a draft plan consisting of 106 lots, Roebourne became the first gazetted town in the North West. It became the region's administrative centre and various government buildings, shops, services and hotels set up business. Sholl was justice of the peace, district registrar and magistrate, and he was concerned with the plight of the local Aboriginal people and made submissions to the Government to ensure they had basic rights. Many European men located in Roebourne in the late 1800s were directly and indirectly perpetrators of the Flying Foam massacre committed on the Murujuga area against the Yaburrara people. There are streets in Roebourne that are still named after those connected with the atrocities, including Sholl Street. In 1872, the town was destroyed by a cyclone. Many of the buildings from shortly after this time are heritage listed. A number of the heritage buildings were the work of the eminent Public Works Department architect George Temple Poole. The Old Roebourne Gaol commenced construction in 1896, the stones being quarried and laid by Aboriginal prisoners who were detained there in extremely harsh conditions between 1896 and 1923. It was used again between 1975 and 1984 before the opening of a new Roebourne Regional Prison, which remains controversial as temperatures in the area can reach and cells have no air conditioning. The site of the Withnells' house, which was rebuilt in 1937 by a later owner, is on Hampton Street at the foot of Mount Welcome. Gold from Nullagine, discovered in 1878, and surrounding copper and tin mines contributed to Roebourne's prosperity in the 1880s and 1890s. With the decline of both, Roebourne lost the majority of its European population and became a shadow of its former self. Remnants from that era of prosperity are various National Trust buildings around the town. The area was struck by another cyclone in 1925 that destroyed the Port Samson jetty and lifted the Pope's Nose bridge from the river bed. Several buildings were also destroyed with the town's residents seeking refuge in public brick buildings during the storm. Until the 1960s, Roebourne was a non Indigenous town operating as a regional administrative centre, with strict controls and curfews placed on movement of Aboriginal people to, from and within the town. Most Aboriginal people were confined to camps and reserves a few kilometres away. However, as mining companies seeking to exploit the iron ore in the region constructed other company towns such as Dampier and Wickham for their workers, and as pastoralism declined, and with changing attitudes to Aboriginal welfare at governmental level in the late 1960s, Roebourne became a majority Aboriginal town as people moved out of the crowded camps and reserves, and from the outlying stations. In later years, Roebourne became notorious for the struggles between Aboriginal people and police that were documented in a federal report dealing with Aboriginal deaths in custody, which were documented as a major issue in Aboriginal affairs from the 1980s onwards. The report showed that Roebourne (with a largely Aboriginal population of 1,200) had ratios of police to citizens that were five times that of towns in more settled parts of Western Australia.
Қазіргі күн
Қазіргі уақытта Робурн транзиттік көлік және туризмге қызмет көрсетеді, әсіресе ішкі аймақтағы көптеген ұлттық саябақтарға қақпа ретінде. Қаланың білім беру қажеттіліктерін 1905 жылы салынған Робурн мектебі қанағаттандырады, ол шамамен 250 абориген оқушысына арналған 1-12 сыныпты мектеп. Робурнда сондай-ақ TAFE кампусы, кітапхана және телеорталық, сонымен қатар шағын аурухана бар. Көптеген басқа да қызметтер 40 км қашықтықтағы Карратадан ұсынылады. Бұл аймақ Нгарлума халқының мекені, бірақ қалада бұрынғы шалғайдағы станциялардан келген көптеген Йинджибарнди және Баниджима халқы да тұрады. Ганалили орталығы – аборигендерге тиесілі мәдени орын. Бұл 1983 жылы полиция қызметкерлерінің он алты жасар Йинджибарнди ұлы Жон Пэтті ұрып өлтірген оқиғасымен танымал Виктория қонақ үйінің қайта құрылған нысаны.
Currently Roebourne serves the passing highway traffic and tourism, especially as the gateway to many national parks in the interior. The town's education needs are met by the Roebourne School (built in 1905), a K 12 school serving about 250 Aboriginal students. Roebourne also contains a TAFE campus, library and telecentre, as well as a small hospital. Many other services are provided from Karratha, 40 km away. The area is home to the Ngarluma people, but many Yindjibarndi and Banyjima people previously from outlying stations also live in the town. The Ganalili Centre is an Aboriginal owned cultural space. It is a reclamation of the Victoria Hotel, infamous for a 1983 incident where police officers assaulted and killed John Pat, a sixteen year old Yindjibarndi boy.
Нгарлума Йинджибарнди қоры
"Нгарлума Йинджибарнди Фонд Лтд" (NYFL) – "Вудсайд" компаниясының "Солтүстік-Батыс шельф" жобасы іске асырылатын аймақтың дәстүрлі иесінің ресми өкілдігі болып табылады. 2022 жылы National Indigenous Times газеті NYFL-дың қауым ақсақалдары мен басшыларымен бірлесіп Робурн қаласын жаңарып, оған мақтаныш сезімін қайтаруда екенін хабарлады. NYFL бағдарламаларына Ieramagadu Store Maya (сондай-ақ "Foundation Food" деп те аталады) кіреді, ол Ежелгі Робурн жалпы дүкенінде орналасқан әлеуметтік кәсіпорын кафесі. Бұл кафеде жергілікті аборигендер оқытудан өтеді және жұмыс дағдыларын арттырады. Сондай-ақ, NYFL Жұмыспен қамту және оқыту бағдарламасы (ішінде Warrgamugardi Yirdiyabura бар) жергілікті халықты кәсіби жұмыспен қамту деңгейін көтеруге бағытталған. NYFL бас директоры – Шон Пол Стивенс, төрағасы – Майкл Вудли, ал төраға орынбасары – Джозефин Самсон. 2022 жылы NYFL Робурн қауымы үшін NYFL Жұмыспен қамту және оқыту бағдарламасы, оның ішінде Warrgamugardi Yirdiyabura бағдарламасы арқылы жұмыс және оқыту саласында рекордтық нәтижелерге қол жеткізді. National Indigenous Times газетінің мәліметінше, Робурндағы NYFL бағдарламасы Батыс Пилбарадағы ең табысты аборигендер басқаратын жұмыспен қамту бағдарламасы ретінде танылған. Бұл бағдарлама Робурнда тұратын немесе оған тығыз байланысы бар аборигендерге қолдау көрсететін ерекше модельді ұсынады. 2021 жылдан бері NYFL Робурн қаласындағы Солтүстік-Батыс жағалау тас жолында, сондай-ақ Роу Стритте орналасқан Ежелгі Робурн жалпы дүкенінде коммерциялық емес "әлеуметтік супермаркет" жеміс береді. Дүкен "Ieramugadu Store" деп аталады, сонымен қатар "Foundation Food" деп те танылады. Дүкенге жергілікті тұрғындар мен туристерді қоса, кез келген адам кіре алады. Дүкен Робурн және Чедита, Нгурравана, Мингуллатарндо және Веймул елді мекендеріне қызмет көрсетеді.
The Ngarluma Yindjibarndi Foundation Ltd (NYFL), which is the traditional owner representative organisation for the area on which the Woodside operated North West Shelf project operates, is headquartered in Roebourne. In 2022, the National Indigenous Times reported that NYFL, alongside elders and community leaders, have been transforming the town of Roebourne and returning a sense of pride. NYFL programs include Ieramagadu Store Maya (also known as Foundation Food), located at the Old Roebourne General Store, a social enterprise café where local Aboriginal people undertake training and employment upskilling, and the NYFL Employment and Training program (which includes Warrgamugardi Yirdiyabura), aimed at increasing vocational employment for local people. The chief executive officer of NYFL is Sean Paul Stephens, the chairman is Michael Woodley and deputy chair is Josephine Samson. In 2022, NYFL achieved record employment and training results for Roebourne community through the NYFL Employment and Training program, which includes the Warrgamugardi Yirdiyabura Program. According to the National Indigenous Times, the Roebourne based NYFL program is recognised as the most successful Aboriginal run employment program in the West Pilbara, running a unique model supporting Aboriginal people who live in, or have a strong connection to, Roebourne. Since 2021, NYFL has operated a not for profit "social supermarket" at the Old Roebourne General Store located on the North West Coastal Highway, also known as Roe Street, in Roebourne town. The store is known as the Ieramugadu Store, and is also known as Foundation Food. The store is open to anyone, including local community members and tourists. The store serves Roebourne and outlying communities of Cheeditha, Ngurrawaana, Mingullatharndo and Weymul.
Қоршаған орта және климат
Хардинг өзені Робурн қаласынан өтеді. Өзен Үнді мұхитына дейін ағып, туристік мақсаттағы Коссак жеріне жетіп саяды. Коссак қалашығын NYFL басқарады. Хардинг тоғаны салынғанға дейін Хардинг өзені одан да көп ағып жатты. Бүгінде өзен бірнеше су тобырларынан тұрады, оның ішінде Робурн қалашығында да бар. Қаладағы ең жоғары температура 2022 жылдың 13 қаңтарында тіркелді, сол күні Батыс Австралиядағы үш қаланың бірі осы көрсеткішті басып өтті.
The Harding River runs through the town of Roebourne. The river runs to the Indian Ocean at the tourism site of Cossack. The Cossack townsite is managed by the NYFL. The Harding River flowed to a much greater extent prior to the construction of the Harding Dam. Today, the river is a series of waterholes, including at the Roebourne townsite. The highest temperature ever measured in the town was on 13 January 2022, it being one of three towns in Western Australia to exceed that day.