Кіріспе

Сичуань провинциясындағы қала

Сичан – Қытайдың Сичуань провинциясының оңтүстігінде орналасқан Ляншань-И автономиялық облысының орталығы. 2012 жылы оның халқы 481 796 адамды құрады.

Тарих

Қионгдулар Қытаймен байланыс орнаған кездегі жергілікті халық болды. Қионгду округінің Хан әулеті тұсында осы аймақта тіркелгені туралы мәліметтер бар. Сун әулеті кезінде жергілікті билеушіге «Қионгду патшасы» (Қионгду Ванг) атағы берілді. Бұл аймақ ортағасырлық Дали патшалығының бір бөлігі болды және 1272–1274 жылдары моңғолдар басып алғаннан кейін Юань әулетінің Юньнаньына қосылды. Ол Jiandu Ningyuan duhufu, qianhufu немесе wanhufu ретінде ұйымдастырылды, бірақ көбінесе Jiandu деп белгілі болды. Марко Поло саяхаттары туралы кітабында Jiandu және оның айналасындағы халықтар монетаның орнына саги есебімен бағаланатын алтын таяқшаларын қолданғанын жазды. Кішкентай ақша төлеу үшін қалыпталған тұздың жарты каттилік бөліктері қолданылды, олардың әрқайсысы бір сальто таза алтынның сексеннен бір бөлігіне тең болды. Цин әулеті тұсында ол ресми түрде Нингюань басқаруы деп аталды, бірақ бұрынғы атауы Цзяньчан деп те айтылды. 19 ғасырда бұл Сичуаньның «ақ балауыз» өндірісінің орталығы болды. Рим католиктігі (Сычуаньдағы католик шіркеуіне қараңыз) 18 ғасырда Париждің шетелдік миссионерлер қоғамы арқылы Нингюаньға әкелінді. Киенчанның апостолдық викариаты 1910 жылы құрылды және 1946 жылы диоцез деңгейіне көтерілді. Епископтық резиденция Сичаңдағы Періштелер соборының жанында орналасқан. Сичаң қаласында 1850 жылы 7,5 балдық жер сілкінісі болды, оның салдарынан 20 мыңнан астам адам қаза тапты.

География

Сичаң Сичуань провинциясының оңтүстігіндегі таулы аймақта жатыр. Қала Панджихуа қалалық деңгейдегі қаласының солтүстік-шығысына жақын орналасқан. Аньнин өзені – аймақтағы басты өзен. Ол Ялонг, Цзиньша және Янцзы өзендеріне құяды. Қала Цюн көлінің жанында орналасқан.

Климат

Сичанның төмен ендігі мен жоғары биіктігінің арқасында, мұссондық әсерге ие ылғалды субтропиктік климаты (Кёппен Cwa) Сичуань алқабына қарағанда жұмсақ және күннөлді, жұмсақ, өте күннөлді және құрғақ қыстары, ал өте жылы, жаңбырлы жаздары болады. Айлық 24 сағаттық орташа температура қаңтар айында басталып шілде айына дейін өзгереді, ал жылдық орташа температурасы жоғары. Жылдық жауын-шашынның 60%-дан астамы маусымнан тамызға дейін жауады. Ай сайынғы мүмкін күн сәулесінің пайызы қыркүйекте 36%-дан қаңтарда 72%-ға дейін өзгереді, сондықтан қала жылына 2367 сағатқа жуық күн сәулесін алады.

Көлік

Сичан теміржол станциясы (西昌站) — Чэнду-Куньмин теміржолының маңызды станциясы. Жылдам экспресс-пойыздар желісінің құрылысы аяқталды, бұл Паньчжихуа, Чэнду және Гуанъюань қалаларына саяхат уақытын едәуір қысқартты. Қалада басқа да бірнеше станциялар бар, оның ішінде Сичан Солтүстік теміржол станциясы және Сичан Оңтүстік теміржол станциясы. Қаланың өзінің әуежайы бар, ол Сичан Циншань әуежайы деп аталады және теміржол желісімен де, тікелей тас жолмен де ғарыш айлағымен байланысты. Сичан G5 Бейжің-Куньмин тас жолында орналасқан.

Ғарыш айлағы

Сичан ғарыш айлағы қаланың солтүстік-батысында шамамен орналасқан және 1984 жылы пайдалануға берілді. Коммуникациялық спутниктер Сичан ғарыш айлағынан орбитаға шығарылатын ең көп кездесетін жүк түрі болып табылады.