Қылыш тәрізді папоротник (Nephrolepis exaltata) – Америкаға тән, ұзын, кең жапырақтары бар, өсімдіктерге әдемі көрініс беретін түр. Папоротник туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нефролепис экзальтата, қылыш тәрізді папоротник. Ол Америкаға тән.
Species of fern
Nephrolepis exaltata, known as the sword fern It is native to the Americas.
Сипаттама
Нефролепис экзальтатаның жапырақтары ұзын және кең, екі жағындағы кішкентай "жапырақшалары" (орталық қабырғаның екі жағындағы алма-кезек қаптамалары) бар, әрбір жапырақшасы ұзын. Жапырақшалар көбінесе үшбұрышты (дельтоидты), суретте көрініп тұрғанындай. Бұл күрделі жапырақтарда да тамырлардың желілі құрылымы байқалады. Шеттері сәл тік тісті болып көрінеді. Өсімдік топырақта да, эпифит ретінде де өсе алады, пішіні сызықтықтан сүйірге дейін, бездік болады. Рахис бір түсті бүршіктерді (өскіндерді) көтереді. Жапырақшалар толық, зақымдалмаған, ұзын және еніне дейін сопақша-сүйір пішіндес. Олар бір-бірінен кем қашықтықта орналасқан. Спорангийлер дөңгелек пішіндес. Споралар бүршікті және қырлы. Нефролепис экзальтата жер астында жіңішке және түйіршікті тамырсабақты (ризоманы) құрайды. Бұл түрдің жапырақтары тік өседі, бірақ Nephrolepis exaltata 'Bostoniensis' (Бостон папоротнигі) және 'Teddy Junior' сәндік иілген жапырақтарына ие. Бұл мутация 1894 жылы Филадельфиядан Бостонға тасымалданған N. exaltata партиясында табылды. Бостон папоротнигі терминінің пайда болуы туралы басқа ұсыныстарды Дэвид Фейрчайлд жазған, ол бұл терминнің Флоридадағы пионер-бақшашы Джон Соардан келгенін, ол өсімдіктерді Бостондағы досына жібергенін айтқан.
The fronds of Nephrolepis exaltata are long and broad, with alternate pinnae (the small "leaflets" on either side of the midrib), each pinna being long. The pinnae are generally deltoid, as seen in the adjacent picture. The pinnate vein pattern is also visible on these highly compound leaves. The edges appear slightly serrate. The plant can grow both terrestrially and as an epiphyte, linear to lanceolate and glandular. The rachis bears monochrome sprout soups. The leaflets are entire, undestroyed and oblong lanceolate up to long and up to wide. They stand at a distance of less than The sori are rounded. The spores are warty and wrinkled. Nephrolepis exaltata forms an underground rhizome that is slim and tuberous. The species has erect fronds, but Nephrolepis exaltata 'Bostoniensis' (Boston fern) and 'Teddy Junior' have gracefully arching fronds. This mutation was discovered in a shipment of N. exaltata to Boston from Philadelphia in 1894. Other proposals for the origin of the term Boston fern were documented by David Fairchild, who stated that the term came from Florida pioneer nurseryman John Soar, who sent the plants to his friend in Boston.
Ауқым
Папоротник ылғалды ормандар мен батпақтарда кең таралған, әсіресе Оңтүстік Американың солтүстігінде, Мексикада, Орталық Америкада, Флоридада, Батыс Ұндістанда, Полинезияда және Африкада. N. exaltata ылғалды, көлеңкелі жерлерде гүлдеп өседі және көбінесе батпақтар мен су тасқынында кездеседі. Ол сабал пальметтосында эпифит ретінде өседі.
The fern is common in humid forests and swamps, especially in northern South America, Mexico, Central America, Florida, the West Indies, Polynesia and Africa. N. exaltata thrives in moist, shady locations and is found frequently in swamps and floodplains. It grows epiphytically on the Sabal palmetto.
Өсіру және пайдалану
Нефролепис экзальтата – үйде өсірілетін өте танымал өсімдік, көбінесе ілініп қоятын тоқыма себеттерде немесе осы сияқты жағдайларда өсіріледі. Бұл өсімдік USDA өсімдіктердің төзімділік аймақтары 9–11-де өсетін көп жылдық өсімдік. Көктемде қырау кезінде толығымен құрғап қалған сияқты көрінсе де, қайтадан жаңарып өседі. Жалпы, бостон папоротнигі қоректік заттарға бай, ылғалды, бірақ суы мол емес топырақта жақсы өседі. Көбінесе өсірілетін папоротниктердің ішінде бостон папоротнигі құрғақшылыққа ең төзімдісі болып табылады. Папоротник ылғалды ортаға бейімделген, сондықтан үй өсімдігі ретінде өсіргенде, ауаның салыстырмалы ылғалдылығы шамамен 80%-дан төмен түскенде оны бүрку қажет. Өсімдік сыртта жартылай көлеңкеде немесе толық көлеңкеде өсуді ұнатады, бірақ үй ішінде көлеңкеде өспейді және жарқын, таратылған жарыққа жақсырақ жауап береді. Өсімдік әдетте тамырланған тамырсарылардың бөлінуі арқылы көбейтіледі, себебі атауы бар сорттар шынайы споралар өндірмейді. Ол үй жануарлары үшін қауіпсіз, себебі оның улы емес екені белгілі.
Nephrolepis exaltata is a very popular house plant, often grown in hanging baskets or similar conditions. It is a perennial plant hardy in USDA plant hardiness zones 9–11. Although the fern may appear totally dead during periods of frost, it will re emerge in the spring. In general, the Boston fern thrives in damp, but not soggy, soil that is rich in nutrients. Of the common cultivated ferns, the Boston fern is the most tolerant to drought. The fern is acclimated to humid conditions, so when grown as a house plant, it is necessary to mist the plant when relative humidity falls below around 80%. Although the plant prefers partial shade or full shade outdoors, it doesn't grow in shade when indoors and responds best to bright filtered light. The plant is usually propagated by division of the rooted runners, as named cultivars will not produce true spores. It is safe for pets as it is known to be non toxic.
Инвазивті түрлер
Нефролепис кордифолия (Tuberous sword fern) туысқан түрі жиі осы семсер жарғағымен шатастырылады және қалың монокультуралар құрайтын, күрделі экзотикалық инвазивті өсімдік болып табылады. Nephrolepis exaltata Оңтүстік Африкада инвазивті шетелдік өсімдік ретінде жіктеледі. Кейбір провинцияларда оны заң бойынша жою міндетті. Ал басқаларында импорттау, иелену, өсіру, көбейту, жылжыту, сату, сатып алу немесе сыйлық ретінде алу үшін рұқсат қажет.
A related species, Nephrolepis cordifolia (Tuberous sword fern), is frequently confused with this sword fern, and is a serious exotic invasive plant, forming dense monocultures. Nephrolepis exaltata is classified as an invasive alien plant in South Africa. In some provinces it must be eradicated by law. In others, a permit is required to import, possess, grow, breed, move, sell, buy or accept one as a gift.