Кіріспе

Көлік арбасын тартқан иттер – мотор спорты

Көлік арбасын тарту – бұл ит спорты немесе шарасы, онда ит (әдетте ірі тұқымды) ауыл шаруашылығы өнімдері, кемпинг жабдықтары, азық-түлік немесе отын сияқты заттармен толтырылған көлік арбасын тартады, кейде адамдарды да тартады. Бұл спорт құрғақ жердегі шана тарту деп те аталады және әлемнің түкпір-түкпірінде таралған, көбінесе қысқы шана тартатын иттерді маусым арасында жарысқа дайындау үшін қолданылады. (Ескерту: "көлік арбасы" термині көбінесе атқа тіркелген жеңіл көлікті білдіреді.)

Қатты жүргізу

Картингтің бір түрі – бұл ит немесе иттер екі дөңгелекті арбаны (салки) тартып, салкиде отырған адаммен бірге жүру. Бұл спорт энергиялы тұқымдарға жаттығу мен тәртіптілік мүмкіндіктерін ұсынады. Көптеген жұмыс істейтін тұқымдар жұмыс немесе міндет берілген кезде көңілдірек болады, ал арба/салки жүргізу – ит пен иесі үшін сыйлы хобби болуы мүмкін. Салки иттің арқасына салмақ түсірмейтіндей етіп жасалған, өйткені оның омыртқасы өте сезімтал. Көп қолданылатын модель – бұл арқалық тұйықтама, ол салкиден иттің қамытына теріс салмақ түсіретін бір ғана тіреуді қамтиды. Арқалық тұйықтама итке оңай қозғалуға мүмкіндік береді, екі жақтағы тіреулерді шектеуден гөрі еркін қозғалыспен. Бұл көбінесе иттің қозғалысына кедергі келтірмейтіндіктен, салкиге бастапқы жаттығуды жеңілдетеді. 15 кг салмақтан жоғары иттер ересек адамды және салкиді ыңғайлы тарта алады. Жалпы ереже бойынша, жалпы жүк (салки мен жүргізуші) тартатын иттің салмағынан үш есе аспауы керек. Мысалы, егер салки мен жүргізушінің салмағы 150 кг болса, онда тартатын иттің салмағы кем дегенде 50 кг болуы керек. Кішкентай иттерді де пайдалануға болады, егер арба бірнеше ит тарта алатын болса және тартатын иттердің жалпы салмағы тартылатын жүктің кем дегенде үштен бір бөлігін құраса.

Құрғақ жерлердегі балықтардың

Құрғақ жердегі жүгіру, күйеулік жүргізуден айырмашылығы бар, себебі арба немесе құрғақ жерге арналған шаралар, итке саналы шанаға тігілгендей бекітіледі. Арбада үш немесе төрт дөңгелек болады, ал жүргізуші арбаның құрылысына қарай отырып не тұрып жүргізеді. Халықаралық саналы ит спорты федерациясы әлемдегі ең ірі құрғақ жердегі жарыстардың бірі – IFSS құрғақ жердегі әлем чемпионатын ұйымдастырады.