Кіріспе
USS Peacock – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әскери шлюпы, 1812 жылғы соғыста және кейін АҚШ зерттеу экспедициясында қызмет еткен. 1841 жылы "Пикок" кемесі Колумбия барында жерге тіреліп, қирады, бірақ адам шығыны болмады.
USS Peacock was a sloop of war in the United States Navy that served in the War of 1812 and later the United States Exploring Expedition. Peacock ran aground and broke apart on the Columbia Bar without loss of life in 1841.
Құрылыс
1813 жылдың 3 наурызында Конгресс шешімімен "Пик" кемесін салуға қаржы бекітілді. Оның қазығы 9 шілдеде Адам мен Ной Браун Нью-Йорк кеме жасаушылығында салынды және 19 қыркүйекте суға түсірілді.
1812 жылғы соғыс
"Пиак" 1812 жылғы соғыста қызмет етіп, 20 жау кемесін басып алды. Кеме шебер-командир Льюис Уоррингтон басшылығымен үш рет теңізге шықты. 1814 жылдың 12 наурызында ол Нью-Йорк портынан шығып, Грузия штатындағы Сент-Мэрис теңіз базасына жабдықтар жеткізді. Сәуірдің соңында "Пиак" Багама аралдарының жанында британдық бригті тұтқынға алды. HMS Epervier Саванна, Джорджияға жіберілді, онда АҚШ Әскери-теңіз күштері оны USS Epervier деп атап, қызметке қабылдады. "Пиак" екінші саяхатын 4 маусымда бастады. Ол Саваннадан шығып, Гранд-Банк аймағына, содан кейін Ирландия мен Испания жағалауларымен жүрді. Саяхат барысында 14 британдық сауда кемесі басып алынды. Сент-Эндрюс пен Гриннок арасында жүзіп бара жатқанда, 14 тамызда "Уиллам" барқы тұтқынға алынып, суға батырылды. 2 қыркүйекте Африка жағалауында "Пиак" "Дак" сауда кемесін басып алып, оның мачтасын қиып, суға жіберді. "Дак" экипажы Канар аралдарында қалды. "Пиак" Батыс Индия арқылы Нью-Йоркке қайтып келді және 1814 жылдың қазан айында жетті. "Пиактың" үшінші саяхаты 1815 жылдың 23 қаңтарында, Гент шарты қол қойылғаннан кейін басталды. Ол "Хорнет" және "Том Боулин" кемелерімен бірге Нью-Йорк портынан шықты. "Пиак" Жақсы Үміт мүйісін айналып, Үнді мұхитына кірді. Маусым айында Голландиялық Шығыс Индияның Сунда бұғазында "Пиак" үш сауда кемесін басып алды: Батавиялық "Брио дель Мар", Калькутталық "Юнион" және "Венера". "Юниондағы" бұрыш және алтын тозаңдары тәркіленді. "Венерадағы" заттар, соның ішінде ақша, опиум және маталар теңізге тасталды. "Пиак" "Брио дель Мар" мен "Юнионды" өртеп, "Венераны" сауда экипаждарын тасымалдау үшін картель кемесіне айналдырды. "Венера" Батавияға жіберілді және 1815 жылдың 11 шілдесінде сонда жетті. Тұтқындаулар қақтығыстың ресми аяқталғаннан кейін болғандықтан, Калькуттаның "Феникс" және "Стар" сақтандыру компаниялары АҚШ үкіметінен өтемақы талап етті. 1820 жылы Конгресс "Юнион" үшін 12 000 фунт стерлинг, ал "Брио дель Мар" үшін 3 000 фунт стерлинг төлеуге келісім берді.
1812 жылғы соғыс соңғы іс-әрекеті
1815 жылғы 30 маусымда «Пиак» Сунда бұғазында соғыстың соңғы теңіз шайқасы кезінде британдық Шығыс Үндістан компаниясына тиесілі 16 зеңбірекке ие HCS Nautilus бригін басып алды. Кемеге Бомбей теңіз корпусының лейтенанты Чарльз Бойс басшылық етіп, Уоррингтонға соғыс аяқталғанын хабарлады. Уоррингтон алдау сезінгенін айтса да, оның офицерлерінің күнделіктері «Наутилус» кездеспесінен бұрын Гент шарты туралы білгенін көрсетеді. Бойс капитуляцияламағандықтан, «Пиак» британдық кемеге атыс ашты. Үш еуропалық және үш ласкар қаза тапты, Бойс ауыр жарақат алды, ал бес ласкар жарақаттанды. Американдықтардың жоғалғандары шамамен төрт-бес адамды құрады. Бойс соғысты аяқтайтын Гент шарты ратификацияланғанын көрсететін құжаттарды ұсынғаннан кейін, Уоррингтон тұтқындарын босатты. Уоррингтон «Наутилус» бортындағы жараланғандардың жағдайы туралы ешқандай сұрақ қоймады. «Пиак» 1815 жылғы 30 қазанда Нью-Йоркке қайтып келді. Бір жыл өткен соң Бостондағы тергеу соты Уоррингтонды барлық айыптан ақтатты. Оқиға туралы есепте Уоррингтон британдық жарақат алғандардың тек ласкарлар екенін мәлімдеді.
Соғыстан кейінгі іс-шаралар
1816 жылы 13 маусымда "Пиак" кемесі Альберт Галлатин мен оның серіктерімен бірге Нью-Йорктен Францияға бағыт алды. Ол 2 шілдеде Гавр-де-Грас портына жетті. "Пиак" Жерорта теңізі эскадрильясына қосылып, 1821 жылғы 8 мамырға дейін онда қызмет етті, содан кейін үйге қайтты. 1821 жылғы 10 шілдеде "Пиак" Вашингтон әскери-теңіз базасындағы кемелер тізіміне енгізілді.
Кариб теңізіндегі қарақшылықпен күрес
1822 жылғы 3 маусымда "Пиак" Кариб теңізіндегі қарақшылықты жоюға тапсырылған коммодор Дэвид Портердің Батыс Үндістан эскадрильясының бас кемесі болды. АҚШ-тың Revenue Marine шхунасы USRC Louisiana және британдық шхунамен бірлесе өткізілген экспедицияда 28-30 қыркүйек аралығында Баия Хонда-Кейдегі қарақшылар бекінісі талқандалды. Төрт кеме қолға түсіріліп, екеуі өртеліп, ал қалған екеуі жүлделі экипажбен Нью-Орлеанға жіберілді. Қолға түскен қарақшылар экипажының он сегіз мүшесі сотқа жіберу үшін Нью-Орлеанға аттанды. "Пиак" 1823 жылғы 10 сәуірде "Пилот" шхунасын, ал 16 сәуірде тағы бір шлюпты жаулап алды.
Ауру
1822 жылдың қыркүйегінде "Пиак" кемесінің экипажының арасында "қауісті қызба" жағдайлары тіркелді, бұл нәтижесінде пираттарға қарсы күрес уақытша тоқтатылды. "Пиак" 1822 жылдың 28 қарашасында Вирджиния штатының Норфолк қаласына кірді. "Македония" фрегаты Норфолкке оралудан бұрын 74 экипаж мүшесін осы аурудан жоғалтқан болатын. Д-р Траветттің мәліметінше, симптомдар ауыздан, мұрыннан, көзден және асқазан-ішек жолынан қан кетуді қамтиды. Бұл қанды құсуға себеп болды, содан кейін ауру испан тілінде "vómito negro" – "қара құсу" деп аталды. 1822 жылдың 31 қазанында капитан Стивен Кассин әскери-теңіз министрі Смит Томпсонға хат жазып, "Пиак" кемесіндегі сары қызылшаның пайда болуын растады.
Тынық мұхит эскадрильясы
1824 жылы наурыз айында «Пикок» Тынық мұхиты эскадрильясына қосылды. Ол Оңтүстік Американың батыс жағалауында, тәуелсіздік үшін күресіп жатқан отарлар арасында саяхаттады. 1825 жылы 25 қыркүйекте коммодор Томас ап Кэйтсби Джонс «Пикок» кемесін басқару үшін Лимаға келді. 1826 жылдың басында «Пикок», Исак Халлдың басқаруымен, «АҚШ» кемесімен бірге Оңтүстік Американың Тынық мұхиты жағалауында жүрді. Кемеде аймақтық британдық және голландтық консулдары, американдық консул Уильям Уилрайт және Кальяо қамалында жеңілгеннен кейін Дон Хосе Рамон Родил сияқты маңызды тұлғалар болды. Әскери-теңіз министрі Сэмюэл Л. Саутард Халлға Тынық мұхиты аралдарын зерттеу, жергілікті билеушілермен шарттар жасасу және американдық сауда және кит аулау мүдделерін қорғау жөнінде бұйрықтар жіберді. Оңтүстік Америкадағы жағдай оның қатысуын қажет еткенін сезінген Халл, 1826 жылдың мамыр айының соңында Джонс пен «Пикокты» нұсқауларды орындау үшін жіберді. «Пикок» дипломатиялық келісімдерге қол жеткізу үшін Маркиза аралдарына, содан кейін Таитиге барды. 1826 жылы 11 қазанда Гавайи Корольдігіне жетті. Сол жерде Джонс Корольдікпен достық, сауда және теңіз қатынасы туралы келісімге келді. АҚШ Конгресі бұл келісімді ратификацияламағанына қарамастан, Гавайи үкіметі келісімнің заңды күші бар деп есептеді. «Пикок» 1827 жылы 6 қаңтарда Гонолулудан Мексиканың Сан-Блас қаласына бағыт алды. Мейн және Нью-Брансуик шекарасы бойынша Ұлыбритания мен АҚШ арасында соғыс болуы мүмкін деген қауесет Сан-Блас қаласында «Пикокты» ұстап қалды. Бір айдан кейін Джоэл Р. Пойнсет бұл мәлімдемелердің жалған екенін растады. 9 наурызда «Пикок» Лимаға аттанды. 29 наурызда кемеге кашалот шалып, ауыр зақым келтірді. Дегенмен, «Пикок» 14 мамырда Кальяоға жетіп, онда алты апта жөндеу жұмыстарын жүргізді. Кейін, Торнаның мүйісін айналып өтіп, 11 тамызда Рио-де-Жанейроға барды, ал 1827 жылдың қазан айының соңында Нью-Йорк қаласына жетті.
"Пиак" кемесі (1828)
1827 жылдың қазан айында "Пиак" Нью-Йоркке декоммиссиялау, бөлшектеу және жоспарланған саяхат экспедициясы үшін қайта құру мақсатымен оралды. Оның өлшемдері мен конфигурациясы шамамен сол күйінде қалды, бірақ қарулары онға дейін азайтылды: сегіз ұзын 24 фунттық (10,89 кг) және екі ұзын 9 фунттық (4,08 кг) зеңбірек. Конгресте саяхаттық экспедиция жоспарлары тоқтап қалғанда, "Пиак" 1829 жылдан 1831 жылға дейін Батыс Үндістандағы қалыпты қызметке қайта оралды. Жөндеуден кейін "Пиак" және жаңадан құрылған 10 зеңбірекке ие "Боксер" шлюпы, жаңадан Суматра экспедициясына шыққан "Потомак" фрегатына көмек көрсетуге жіберілді. Екі кемеге дипломатиялық міндеттер де жүктелді. "Боксер" 1832 жылдың ақпан айының ортасында Бостон портынан шықты. Оған Либерияға барып, содан кейін Бразилия империясының жағалауында "Пиак" кемесімен қосылу бұйрық берілді; "Пиак" кемесі 1832 жылдың 8 наурызында командир Дэвид Гейзингер басшылығымен аттанды.
Дипломатиялық өкілдіктер
"Пиак" Фрэнсис Бейлисті және оның отбасын Америка Құрама Штаттарының уәкілдігі лауазымын атқару үшін Ривер-Плейт провинцияларына жеткізді. Бұл 1831 жылы Фолкленд аралдарына USS Лексингтон шабуылынан кейін болды. Келіп жеткенде, британдық "Плантагенет" және "Друид" фрегаттары "Hail, Columbia" әнін орындап, оның туын құттықтады. Сондай-ақ, кемеде президент Эндрю Джексонның "арнайы сенімді агенті" Эдмунд Робертс, капитан кеңсесінің хатшысы ресми мәртебесінде болды. 1832 жылдың 25 маусымында Боксерге Бенгкулуға бару туралы бұйрық қалдырып, "Пиак" соғыстан зардап шеккен Монтевидеодан кетіп қалды. Тристан-да-Куньядан су алғаннан кейін, "Пиак" Жақсы Үміт мүйісін айналды. 9 немесе 10 тамызда, шамамен 38° немесе 39° ендікте, кемеге ерекше биіктігі мен көлемі бар толқын соқты. Ол "Пиакты" оның бортына қарай құлатты, толығымен оң жақтағы тоқпанды басып, оны қиратты және мизень рангоуының алғашқы үш бағанасын су астына көмді. 1832 жылдың 28 тамызында "Пиак" оңтүстік-шығыс желдерін пайдаланып, Бенгкулуға қарай жүзіп кетті. Қаланың голланд тұрғыны Потомак өзінің миссиясын аяқтағанын хабарлады. Дай Намға барар алдында ақпарат жинау туралы бұйрық алған "Пиак" кемесі Кракатау арқылы Манилаға қарай жүзіп кетті. Аралдың шығыс жағында, жағалаудан жүз елу фут қашықтықта, ыстық сулар қайнап, ағып жатты. Хронометрлері пайдасыз болғандықтан, "Пиак" Санда бұғазынан өлі есеппен өтті. Анжерден Манилаға дейін экипаж арасында диарея мен дизентерия тарады; екі аптадан кейін, кемедегі жалпы тазалыққа қарамастан, холера ілесіп келді. "Пиак" жеті экипаж мүшесінен айырылды, ал сауыққандардың көпшілігі кеме сапарының барысында басқа аурулардан қайтыс болды. 1833 жылдың 2 қарашасынан бастап Макаоға бару кезінде холераның жаңа жағдайлары тіркелмеді. Ламма аралынан немесе Ваншан архипелагынан екі лига қашықтықта, кеме пилотты алды. Олардың қызметі үшін ақысы он үш доллар және бір бөтелке ром болды. Алты апта Гуанчжоу маңында өтті. Қысқы солтүстік-шығыс муссоны басталғанда және Боксердің белгісі көрінбегенде, "Пиак" Жемшін өзенінің сағасындағы Ней Линдинг аралынан жүзіп кетті. "Пиакқа" Дай Наммен сауданы кеңейту мүмкіндіктерін зерттеуге бұйрық берілді. Дананг шығанағы Хуэ астанасына кірудің ең қолайлы жолы деп есептелді. Күтілген солтүстік-шығыс емес, солтүстік-батыстан соққан кері жел және күшті оңтүстік ағыс, оның әр бұрылысында жерді жоғалтуына себеп болды. 1833 жылдың 6 қаңтарында кеме Фу Ен провинциясының Вунг Лам портына кірді. Байланыс қателігі салдарынан "Пиак" Хуэге баруға рұқсат ала алмады. 8 ақпанда "Пиак" Сиам шығанағына қарай жол тартты. Ол 18-ші күні Менам өзенінің сағасынан 15 миль (24 км) қашықтықта, жиі айды байқау және төрт хронометр арқылы анықталған жерге тікелей ішкі ағысқа орналасты. 1833 жылдың 20 наурызында Робертс патша Рама III-нің өкілі болған министрмен Сиам-американдық достық және сауда шартын жасасты. "Пиак" 5 сәуірде Сингапурге бағыт алды, онда ол 1-11 мамыр аралығында болды. Мохаға бару кезінде, "Пиак" 1833 жылдың 29 тамызында Қызыл теңізде "Наутилус" кемесімен кездесті. Бұл 1812 жылғы соғыс аяқталғаннан кейін "Пиактың" шабуыл жасаған бригі еді. "Наутилус" Меккеден қайтып келе жатқан зыяратшылармен толы төрт бригке сүйемелдеп, Суратқа қарай жүзіп бара жатқан. Бұрынғы кездескендей, "Пиак" "Наутилусқа" шабуыл жасамады. 1833 жылдың 13 қыркүйегінде Маскатка келген Робертс Сұлтан Саид бен Сұлтанмен келісім жасады. "Пиак" 7 қазан күні Португалияның Мозамбик еліне бағыт алды. Робертс өзінің жазбаларына әр күнді егжей-тегжейлі жазбады, бірақ жазғандарының "бірінші деңгейдегі хронометрлердің немесе айды мұқият бақылаудың абсолютті қажеттілігін көрсету үшін қызмет еткенін және мүмкін болған кезде оны ешқашан тоқтатуға болмайтынын" айтты. 1834 жылдың 17 қаңтарында "Пиак" Робертсті Рио-де-Жанейроға қайтарды, ал 1 наурызда ол Лексингтонға отырып, Бостонға оралды.
АҚШ зерттеу экспедициясы
1838 жылы "Пик" кемесі АҚШ зерттеу экспедициясына қосылды. Ол 1839 жылдың шілдесінде Каллаоға барып, Джеймс Д. Соулзды аспаз ретінде жұмысқа алды. Содан кейін "Пик" Туамот, Таити және Самоа аралдарына сапарлады. 1840 жылдың 16 қаңтарында "Пик" кемесінің Генри Элд пен Уильям Рейнольдс Антарктида тауларын көрді. Бұл оқиға кеме журналына тіркелмеген. АҚШ зерттеу экспедициясы дамып келе жатқан Сидней портына барды, оның әртүрлі әлеуметтік ортасын тарихшы Уильям Р. Стэнтон былай сипаттады:
1840 жылдың 10 қаңтарында "Пик" Порт-Джексоннан шыққаннан кейін Маккуари аралына қысқа ғана тоқтады. Қауіпті мұз тауларымен кездескеннен кейін кеме 21 ақпанда жөндеуге Сиднейге қайтып келді.
Фиджи
30 наурызда "Пикок" Австралия портынан Фиджиге бет бұрды. Фиджи архипелагына жеткен соң, лейтенант Чарльз Уилкстің бұйрығымен "Пикок" Вити Леву аралының Рева қаласына барды. Командир Уильям Л. Хадсон биліктегі Роко Туи Дрекети Ро Банувтің інісі Ро Вейдови деген адамды қолға түсіруге тырысты. Ро Вейдови 1836 жылы Оно аралында американдық Чарльз Даггеттің экипажының өліміне қатысқан деген айып тағылды. 21 мамырда Ро Банув отбасымен және сүйіктілерімен бірге "Пикок" кемесіне шақырылды. Уильям Рейнольдстың сөзіне сүйенсек, Фиджиліктерге арналған әдейі салтанатты шара ұйымдастырылды, Саулес осы алдаудың бір бөлігі болды:
Фиджиліктерге олардың келуінің нағыз мақсаты – оларды кепілге алу екені хабарланды. Капитан Хадсон "оларға ешқандай зиян келтірмейтінін, бірақ Вендовиді әкелгенше оларды ұстап тұруға ниеттенгенін" түсіндірді. Ро Вейдови келесі күні өз еркімен тапсырды. Америкалық офицерлер оны өлім жазасына кеспеуге уәде берді, бірақ Ро Вейдовиді АҚШ-тың шығыс жағалауына алып кетуді талап етті. Ұсынысқа келісіп, Вейдови 1842 жылы Нью-Йоркке оралғанға дейін АҚШ-тың зерттеу экспедициясымен бірге болды, онда ол аурудан көз жұмды.
Гавайи
АҚШ-тың зерттеу экспедициясы Фиджиден 1840 жылдың тамызында шықты. Гавайиге жол жүріп, "Пиак" кемесіндегі ұн, кофе, шай және қанттың қоры таусылды. Кеме экипажына "құрт жеген нан, әр адамға күн сайын бір фунт жамс және махагонияға ұқсайтын сатыры бар ет" берілді. Оахуға 30 қыркүйекте жетті. Жаңадан жабдықталғаннан кейін "Пиак" Самоаға қайта оралды, себебі Уилкс бұрынғы зерттеудің толық еместігін анықтады.
Кирибати
"Павка" кемесі Самоадан шығып, қазіргі Кирибатиге барды. Ол 1841 жылғы 17 қаңтарда Феникс аралдарының Манра аралына соқты. Әртүрлі атолдарды бірнеше рет тексеруден кейін, 3 сәуірде "Павка" Утироаға жетті. Аралға барғаннан кейін бір экипаж мүшесі жоғалып кетті. Драммонд аралы шайқасында экипаждың көп бөлігі Кирибати азаматтарын өлтірді. "Павка" содан кейін Маршалл аралдары арқылы Оахуға бет алды. Кеме 14 маусымда Гавай портына жетіп, кең ауқымды жөндеу жұмыстарынан өтті.
Колумбия бардағы кеме апаты
2 желтоқсанда "Пикок" Тынық мұхитының солтүстік-батысына аттанды. Ол 1841 жылғы 17 шілдеде Колумбия өзенінің аузына жетті. Келесі күні түстен кейін Хадсон "Пикокқа" Колумбия тілкесін кесіп өтуге бұйрық берді. Айынышты жағдай, "Пикок" көп ұзамай сайға тіреліп, ағынның күшімен қиын жағдайға түсті. Түн бойы кемені апаттан құтқаруға тырысқан экипаж, келесі күні таңертең құтқарылды. "Пикок" көп ұзамай қирады. Көптеген ғылыми деректер алынып қойылғанмен, Тициан Пил көптеген жазбаларын жоғалтты. Қиын жағдайдағы "Пикок" экипажына Гудзон шығанағы компаниясынан Джеймс Бирни мен Джон Маклауглин, ал Clatsop миссиясынан Джозеф Х. Фрост пен Генри В. Коне көмек көрсетті. Тері саудагерлері мен миссионерлер азық-түлік, киім-кешек, төсек-орын, қырғыш және басқа да қажетті заттар жіберді. "Пикок" экипажы Форт-Асторияның алғашқы орналасқан жеріне жақын жерде орналасты. Колумбия өзенін зерттеу жұмыстары басталғанмен, ол экипаждың аз бөлігін ғана қамтыды. Хадсон экипаждың канакаларын Форт-Ванкувердегі егістік жерлерді жинауға көмектесуге бұйырды. Соңында "Орегон" кемесі "Пикок" кемесінің орнына алынды.