Кіріспе

Short 330 (сонымен қатар SD3 30) – Short Brothers компаниясы өндірген шағын турбовинтті көлік ұшағы. Ол 30 адамға дейін отырғыза алады және 1976 жылы пайдалануға берілген кезде салыстырмалы түрде арзан бағасымен және төмен техникалық қызмет көрсету шығындарымен ерекшеленді. 330-шы модель SC.7 Skyvan негізінде жасалған. C 23 Sherpa – 330-дың әскери модификациясы. 141 данасы өндірілгеннен кейін 1992 жылы ұшақ өндірісі тоқтатылды. Short 360 – Short 330-дың жетілдірілген нұсқасы.

Даму

Short 330 ұшағы Short Brothers компаниясының Белфаст қаласындағы Short-тың бұрынғы Short Skyvan STOL көлігінен дамытылды. 330 ұшағының қанаттары мен фюзеляжы Skyvan-нан ұзын болды, бірақ Skyvan-ның төртбұрышты фюзеляжының пішіні сақталды, бұл оған 30 жолаушыға дейін тасымалдауға және қысқа ұшу-қону жолағында жақсы қасиеттерін сақтауға мүмкіндік берді. 330-ның алғашқы прототипі 1974 жылғы 22 тамызда ұшты. Short 330 ұшағының ерекшелігі – барлық отыны жолаушылар кабинасының төбесінен тікелей орналасқан резервуарларда сақталады. Short компаниясы авиалайнерлерді өндіруге басымдық бергенімен, екі жүк тасымалдау нұсқасы да жасалды. Олардың біріншісі – Short 330 UTT (Utility Tactical Transport – көмекші тактикалық көлік деген мағынаны білдіреді) әскери көлік нұсқасы, нығайтылған кабина еденімен және парашют есіктерімен жабдықталған. Ол аз санда сатылды, негізінен Таиландқа, ол төрт данасын сатып алды. Short Sherpa – толық ені бар артқы жүк есігі/рампасы бар жүк ұшағы. Бұл нұсқа алғаш рет 1982 жылғы 23 желтоқсанда ұшты, соның арқасында Beechcraft Model 99 және de Havilland Canada DHC 6 Twin Otter сияқты кішкентай үлгілер алмастырылды. Short 330 1976 жылы Time Air (канадтық әуе компаниясы) компаниясының қызметіне кірді. Сыртқы түрі біршама ірі болғанымен (бір аймақтық әуе компаниясы оны лақаптап "Шед" деп атады), ол көп ұзамай арзан және сенімді 30 орындық авиалайнер екенін дәлелдеді. 330 қысыммен жұмыс істейтін бәсекелестерінен сәл баяу болды, бірақ ол ыңғайлы, тыныш және берік авиалайнер ретінде танылды. Pratt & Whitney PT6A 45R-дің тыныш жұмыс істеуі тиімді редукторлық қоробкаға байланысты болды. 1998 жылғы мәліметтер бойынша, шамамен 35 ұшақ әлі де пайдалануда. 330-ның дизайны жетілдіріліп, көп өзгерістер енгізілді, нәтижесінде Short 360 пайда болды.

Нұсқалар

330 100 – Pratt & Whitney Canada PT6A 45A және 45B турбовинтті қозғалтқыштарымен жабдықталған бастапқы өндіріс үлгісі. 330 200 шағын жақсартулармен және күштірек PT6A 45R қозғалтқышымен толықталды.

Көрмеге қойылған ұшақтар

G BDBS msn SH3001 (өндірістік прототип) Солтүстік Ирландияның Лисберн қаласындағы Maze Long Kesh әуежайындағы Ulster Aviation Society's Heritage Collection ұшақтар коллекциясында қойылған. G OGIL msn SH3068 Ұлыбританияның Сандерленд қаласындағы Солтүстік-Шығыс құрлық, теңіз және әуе мұражайында көрсетілуде.