Кіріспе

Киелі кітапта есімдері жиі кездесетін Ятир (ивритше יַתִּר, Ятир деп айтылады) – еврей Киелі кітабында бірнеше рет аталған Яһудеядағы қала. IV ғасырда христиан қаласы болған кезде Иитира деп аталған. Қазіргі Израильде орналасқан Хеброн төбелерінің оңтүстігіндегі Хорват Ятир/Хирбет Аттир археологиялық ескерткішімен сабақтастырылған.

Еврей Киелі кітап

Ешуа 15:48-де Ятир Яһуда тауларында орналасқан деп жазылған. Ешуа мен Елазар бұл ауылды Һарон дінінің коханимдеріне бөлді, (Ешуа 21:14) бойынша; Ятир туралы Еврей Киелі кітабында (Христиандық Ескі өсиетте) былай жазылған: «Олар Һаронның ұрпақтарына, адам өлтірушіге тығу қаласы Хебронды және оның айналасын, Либнаны және оның айналасын, Ятирді және оның айналасын, сондай-ақ Ештемоа мен оның айналасын берді» (Ешуа кітабы). Шамамен 400 жыл өткен соң, Патшалар кітабында Дәуіт патшаның амалектіктермен болған шайқасынан алған олжаның бір бөлігін Ятирдің қарттарымен бөліскені айтылады (1 Самуил 30:27).

Ономастикон

Біздің заманымыздың 4-ші ғасырының басында грек ғалымы Евсевий өзінің "Ономастикон" кітабында бұл елді мекенді екі рет атаған: "Ietheira қазір Дароманың ішкі аймағында, Малаатханың жанында орналасқан өте үлкен ауыл", – деп, кейіннен былай жазған: "Бұл қазір Дароманың ішкі аймағында, Малатаханың жанында, Елеутерополистен шамамен жиырма шақырым қашықтықта орналасқан, толығымен христиан Ietheira ауылы".

Мадаба картасы

Қала VII ғасырдағы Мадаба картасында бейнеленген. Феликс Мари Абель бұл жерде римдік және византиялық қалдықтар, оның ішінде шіркеу бар екенін атап өтті; сондай-ақ, ол бұл жердің төңірегін билеп тұрғанын жазды. 1995-1999 жылдар аралығында бұл жерде бірнеше қазба жұмыстары жүргізілді. Қазбалар көрсеткендей, бұл жерде Халколит дәуірінде, ерте қола дәуірінде, темір дәуірінде (б.з.д. 7 ғасырдан бастап), парсы дәуірінде, эллинистік дәуірінде және мамлюк дәуіріне дейін адамдар қоныстанған. Бұл жерде екі византиялық шіркеу қазылып шығарылды. Елді мекен Бар-Кохба көтерілісінің соңында қиратылған болуы мүмкін.