Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1744–45 жылдардағы Пруссия мен Австрия арасындағы соғыс.
1744–45 war between Prussia and Austria
Екінші Силезия соғысы (Zweiter Schlesischer Krieg) – Пруссия мен Австрия арасында 1744 жылдан 1745 жылға дейін созылған соғыс, ол Пруссияның Силезия аймағын (қазіргі оңтүстік-батыс Польшада) бақылауын бекітті. Соғыс негізінен Силезия, Богемия және Жоғарғы Саксонияда жүрді және Австрия мұрагерлігі соғысының бір бөлігі болды. Бұл XVIII ғасырдың ортасында Фридрих Ұлының басқаруымен Пруссия мен Мария Терезияның басқаруымен Австрия арасында болған үш Силезия соғысының екіншісі еді, олардың барлығы да Пруссияның Силезияны бақылауымен аяқталды. Бұл қақтығыс екі жыл бұрын аяқталған Бірінші Силезия соғысының жалғасы саналды. 1742 жылы Берлин шарты Австрия мен Пруссия арасындағы жағдайды реттегеннен кейін, Габсбург монархиясының жағдайы Австрия мұрагерлігі соғысында жақсарды. 1743 жылғы Вормс шарты арқылы Австрия одақтастарын кеңейткен кезде, Пруссия Франкфурт лигасының құрамында Австрияның жауларымен одақтасып, соғысқа қайта қатысты, себебі қайта өркендеген Австрияның Силезияны қайтарып алуына жол бермеуді мақсат етті. Соғыс 1744 жылдың ортасында Габсбург Богемиясына Пруссияның шабуылымен басталды және 1745 жылдың желтоқсанында Дрезден шартымен Пруссияның жеңісімен аяқталды, ол Пруссияның Силезияны бақылауын растады. Силезия үшін күрес он жылдан кейін Австрия мен Пруссияны Үшінші Силезия соғысына тартты. Екінші Силезия соғысы Габсбург монархиясының тағы бір жеңілісін көрсетті және Австрия-Пруссия бәсекелестігіне ықпал етті, ол Германия саясатын бір ғасырдан астам уақыт бойы анықтады.
The Second Silesian War (Zweiter Schlesischer Krieg) was a war between Prussia and Austria that lasted from 1744 to 1745 and confirmed Prussia's control of the region of Silesia (now in south western Poland). The war was fought mainly in Silesia, Bohemia, and Upper Saxony and formed one theatre of the wider War of the Austrian Succession. It was the second of three Silesian Wars fought between Frederick the Great's Prussia and Maria Theresa's Austria in the mid 18th century, all three of which ended in Prussian control of Silesia. The conflict has been viewed as a continuation of the First Silesian War, which had concluded only two years before. After the Treaty of Berlin ended hostilities between Austria and Prussia in 1742, the Habsburg monarchy's fortunes improved greatly in the continuing War of the Austrian Succession. As Austria expanded its alliances with the 1743 Treaty of Worms, Prussia entered a renewed alliance with Austria's enemies in the League of Frankfurt and rejoined the war, hoping to prevent a resurgent Austria from taking back Silesia. The war began with a Prussian invasion of Habsburg Bohemia in mid 1744, and ended in a Prussian victory with the Treaty of Dresden in December 1745, which confirmed Prussian control of Silesia. Continuing conflict over Silesia would draw Austria and Prussia into a Third Silesian War a decade later. The Second Silesian War repeated the defeat of the Habsburg monarchy by a lesser German power and contributed to the Austria–Prussia rivalry that shaped German politics for more than a century.
Бірінші Силезия соғысы
Карл VI, Габсбургтер әулетінің императоры 1740 жылы еркек мұрагерсіз қайтыс болды; оның орнын үлкен қызы басты, ол Австрияның Архгерцогтігінің, сондай-ақ Габсбургтер монархиясының құрамындағы Богемия және Венгрия жерлерінің билеушісі болды, Мария Тереза патшайым атанды. Император Карл VI тірі кезінде осы әйел мұрагерлігі императорлық мемлекеттер тарапынан мойындалған болатын, бірақ ол қайтыс болған соң бірнеше тарап оны дереу дауластырды. Пруссияның жаңа таққа отырған королі Фридрих II осы Австрия мұрагерлік дағдарысын Габсбургтердің Силезия жеріне қатысты династиялық талаптарын іске асыру мүмкіндігі ретінде пайдаланып, 1740 жылдың желтоқсанында шабуыл жасап, Бірінші Силезия соғысын бастарды. Пруссияның алғашқы табыстарынан кейін, басқа державалар да қоршауға алынған Габсбургтер мемлекетіне шабуыл жасауға батыл түсті, бұл қақтығысты Австрия мұрагерлік соғысына дейін кеңейтті. Пруссия, Франция, Испания, Бавария және басқалары Габсбургтердің аумақтарын басып алу және Баварияның императорлық сайлауға қатысуына қолдау көрсету үшін Нимфенбург Лигасы деп аталатын одақ құрды. Одақтастар 1741 жылдың ортасында бірнеше бағытта шабуыл жасап, тез арада Австрияның Тироль, Жоғарғы Австрия және Богемиясын басып алды, тіпті Венаға да қауіп төндірді. Австрия, мемлекеттің бөліну қаупіне тап болғандықтан, қазан айында Пруссиямен құпия келісім жасасып, күштерін басқа жауларына қарсы қайта жөнелтті. Пруссия әскерлері желтоқсан айында қайтадан шабуылға шығып, Моравияны басып алып, 1742 жылдың басында Австрияның Прагаға жасаған жорылын тоқтатты. Баварияның курфюрсті Карл Альберт 1742 жылғы императорлық сайлауда жеңіске жетіп, Киелі Рим империясының императоры болды. 1742 жылдың шілдесінде Пруссия мен Австрия Берлин шарты бойынша бөлек бейбітшілікке келді, оған сәйкес Австрия Силезияның көп бөлігін Пруссияға, ал Пруссия жалғасқан соғыста бейтараптық сақтауға келісім берді. 1742 жылдың соңында Пруссия бейбітшілікті қалпына келтіріп, Силезияны әкімшілік және экономикалық жүйесіне ендіруге тырысқанда, Австрия Бавария мен Францияға қарсы күресіп, 1741 жылғы шығындарын өтеді. 1743 жылдың ортасына қарай Австрия Богемияны қайта бақылауға алды, француздарды Рейн арқылы Эльзасқа ығыстырып, Баварияны басып алып, император Карл VII-ді Франкфуртқа жер аударды. Пруссияның Австрия мұрагерлік соғысынан бөлек бейбітшілікке келуі оның бұрынғы одақтастарын ашуландырды, ал дипломатиялық жағдай Австрияның пайдасына өзгерді.
Charles VI, Holy Roman Emperor of the House of Habsburg died in 1740 without a male heir; he was succeeded by his eldest daughter, who became ruler of the Archduchy of Austria, as well as of the Bohemian and Hungarian lands within the Habsburg monarchy, as Queen Maria Theresa. During Emperor CharlesVI's lifetime, this female succession was generally acknowledged by the imperial states, but when he died it was promptly contested by several parties. The newly crowned King FrederickII of Prussia took this Austrian succession crisis as an opportunity to press his dynasty's territorial claims in the Habsburg crown land of Silesia, invading in December 1740 and beginning the First Silesian War. After early Prussian successes, other powers were emboldened to attack the beleaguered Habsburg realm, widening the conflict into what became the War of the Austrian Succession. Prussia, France, Spain, Bavaria and others formed an alliance known as the League of Nymphenburg to support each other's efforts to seize Habsburg territory and Bavaria's bid for the imperial election. The allies invaded on multiple fronts in mid 1741, soon occupying Austrian Tyrol, Upper Austria and Bohemia, and even threatening Vienna. Faced with a potential war of partition, Austria negotiated a secret armistice with Prussia in October and redeployed its forces to face its other enemies. Prussian forces resumed offensive operations in December, invading Moravia and blocking an Austrian drive toward Prague in early 1742. Elector Charles Albert of Bavaria won the 1742 Imperial election and became Holy Roman Emperor. In July 1742 Prussia and Austria made a separate peace in the Treaty of Berlin, under which Austria ceded the majority of Silesia to Prussia in return for Prussia's neutrality in the continuing war. In late 1742, while Prussia enjoyed the restored peace and worked to assimilate Silesia into its administration and economy, Austria fought on against Bavaria and France, reversing its losses from 1741. By the middle of 1743 Austria had recovered control of Bohemia, driven the French back across the Rhine into Alsace, and occupied Bavaria, exiling Emperor Charles VII to Frankfurt. Prussia's withdrawal from the War of the Austrian Succession under a separate peace embittered its erstwhile allies, and the diplomatic position shifted in Austria's favour.
Екінші соғысқа дайындық
1743 жылдың қыркүйегінде Австрия, Ұлыбритания-Гановер және Савойя-Сардиния Вормс шарты бойынша жаңа одақ құрды; Ұлыбритания бұрын Пруссияның Силезияны иеленуін Берлин шартының делдалы ретінде мойындаған еді, бірақ бұл жаңа одақта бұл кепілдік туралы еске салынбады. Сонымен қатар, Бірінші Силезия соғысымен бірге жүрген Ресей-Швеция соғысы 1743 жылдың тамызында аяқталды, бұл Ресейге жалғасып жатқан мұрагерлік соғыста Австрия тарапына қосылуға мүмкіндік берді. Келесі жылы Ресей императрицасы Елизавета Алексей Бестужевті өзінің канцлері етіп тағайындады, ол Ұлыбританияға жақын және Францияға қарсы саясатты қолдады, бұл Австриямен достық және Пруссиямен жаулықты білдірді. Пруссия Ресеймен қарым-қатынасты жақсартуға тырысты және қысқа мерзімге қорғаныс келісіміне қол жеткізді, бірақ Ресей Пруссияның шығыс шебіне күшейтілген қауіп төндірді. Фридрих Ұлыбритания-Гановер, Саксония, Ресей және Австрия арасында Пруссияға қарсы күшті коалиция құрылуы мүмкін деп қорқып жүрді. Ол Бреслау бейбіт шартын Австриямен жасалған тағы бір уақытша келісім деп қарастырды және Мария Терезияның соғыс басқа жерде аяқталған кезде өзіне қолайлы уақытта кек алуына жол бермеуі керек еді. Фридрих Пруссияның Франциямен одағын қайта жаңартып, мүмкіндігінше көптеген неміс князьдерімен Австрияға қарсы коалиция құрып, содан кейін Австрияға қарсы бірінші шабуыл жасау арқылы соғысқа қайта кіруі керек деп шешті. Сондықтан 1743 жылдың соңы мен 1744 жылдың басында Пруссия Франция, Бавария және басқа неміс князьдерімен келіссөздер жүргізді. 1744 жылдың 22 мамырында Пруссия Бавария, Швеция, Гессен-Кассель және Пфальцпен «Франкфурт лигасы» деп аталған одақ құрды, оның жарияланған мақсаты император Карл VII-нің, Богемияны қоса (ол 1742 жылы король деп жарияланған), аумақтарын қайтару және қорғау болды. 5 маусымда Франциямен параллель келісім жасалды, онда Франция Лиганы қолдауға және Австриялық Нидерландыға шабуыл жасауға міндеттенді. Пруссия императордың мүддесін қорғап, Богемияға солтүстіктен шабуыл жасады, бұл үшін император Эльбадан солтүстік-шығысқа қарай Богемияның бөлігін Пруссияға беруге міндеттенді. Осы арада, Лоррейн принці Карл Александр басқаратын Австрияның негізгі күштері Эльзаста француз әскерімен тоқтатылды, онда француз әскері принц Карлдың армиясы екі бағытта тартылғандықтан қарсы шабуыл жасады. Мария Терезия Австрия мұрагерлік соғысының басынан бергі мақсаттарын іске асыруды жалғастырды: біріншіден, ол 1713 жылғы Прагматикалық санкцияны және Габсбург жерлерін басқару құқығын жалпы мойындауға қол жеткізуі керек болды; екіншіден, ол күйеуі Франциск Стефан Лотренді Киелі Рим императоры етіп сайлауды қалады; үшіншіден, ол даулы Габсбург корольдік жерлері Богемия мен Силезияны қайтаруға және бақылауын сақтап қалуға үміттенеді. Шамамен 70 000 сарбаздық басқыншы әскер Богемияға үш бағытта кірді: граф Курт фон Шверин басқарған шығыс колонна Силезиядан Глатц және Гигант таулары арқылы өтті; Анхальт-Дессаулық Леопольд басқарған орталық колонна Саксония арқылы (императордың қауіпсіз өтуді кепілдеген бұйрығымен) өтіп, Лузатия арқылы Лейтмерицке жетті; Фридрихтің өзі басқарған батыс колонна Эльба арқылы Дрезден және Руда таулары арқылы Лейтмерицке жетті. Богемияға кіргеннен кейін үш күш қыркүйек айының басында Прагаға жиналып, Богемия астанасын қоршап алды. Қала бір апта бойы артиллериялық ауыр оққа түсті және 16 қыркүйекте пруссиялықтарға берілді. Австрия дипломаттары Саксонияны Австрия тарапына, бірақ қатаң қорғаныс рөлінде қайтадан соғысқа қатысуға көндірді. Қазан айының басында австриялықтар Богемияның оңтүстік-батысы арқылы Прагаға қарай жылжыды, ал сакс әскері солтүстік-батыстан оларға қолдау көрсету үшін келді. Австриялықтардың жылдам жақындап келе жатқанын және күткеннен де күшті екенін білген Фридрих оңтүстік-шығыс Богемиядан өз күштерін кері тартып, қарсыластарына қарсы тұруға кірісті. Фридрих шешуші шайқасқа мәжбүрлеуге бірнеше рет тырысты, бірақ австриялық қолбасшы Отто Фердинанд фон Траун пруссиялықтардың барлық шабуылынан қашып, басқыншылардың жабдықтау желілерін үнемі шабуылдады, ал пруссиялықтардың азық-түлігі жауласқан провинцияда азайды. Қараша айының басында пруссиялықтар Прагаға және Эльбаға шегінуге мәжбүр болды, ал бірнеше апталық маневрден кейін 19 қарашада австриялық-сакс әскері Эльбаны кесіп өтті.
In September 1743 Austria, Britain–Hanover, and Savoy–Sardinia concluded a new alliance under the Treaty of Worms; Britain had previously recognised Prussia's acquisition of Silesia as the mediator of the Treaty of Berlin, but this new alliance made no mention of that guarantee. Meanwhile, the Russo Swedish War that had paralleled the First Silesian War ended in August 1743, freeing Russia to potentially take Austria's side in the ongoing succession war. The following year, Empress Elizabeth of Russia appointed as her chancellor Alexey Bestuzhev, a proponent of a pro British and anti French policy that entailed friendship to Austria and enmity to Prussia. Prussia sought warmer relations with Russia and briefly won a minor defensive agreement, but Russia posed a growing threat to Prussia's eastern frontier. Frederick was apprehensive that an irresistible anti Prussian coalition might soon develop between Britain–Hanover, Saxony, Russia and Austria. He viewed the Peace of Breslau as little more than another armistice with Austria, and he needed to prevent Maria Theresa from taking revenge at her convenience when the war elsewhere was concluded. Frederick decided that Prussia must restore its French alliance, build an anti Austrian coalition with as many other German princes as possible, and then re enter the war by striking first against Austria. So, in late 1743 and early 1744 Prussia conducted negotiations with France, Bavaria and other German princes to build a coalition to support the Emperor. On 22 May 1744 Prussia formed an alliance with Bavaria, Sweden, Hesse–Kassel and the Electoral Palatinate known as the League of Frankfurt, whose announced aim was to recover and defend the territories of Emperor Charles VII, including Bohemia (where he had been proclaimed king in 1742). A parallel treaty with France was concluded on 5 June, under which France committed to support the League and attack the Austrian Netherlands. Prussia would champion the Emperor's cause by invading Bohemia from the north, a service for which the Emperor committed to cede the portions of Bohemia northeast of the Elbe to Prussia. Meanwhile, the main Austrian force under Prince Charles Alexander of Lorraine would be occupied by the French in Alsace, where the French would counterattack on the opposite front as Prince Charles's army was pulled in two directions. Maria Theresa pursued the same goals she had from the beginning of the War of the Austrian Succession: first, she needed to compel a general recognition of the Pragmatic Sanction of 1713 and her right to rule the Habsburg lands; second, she wanted to achieve the election of her husband, Francis Stephen of Lorraine, as Holy Roman Emperor; third, she hoped to recover and preserve control of the contested Habsburg crown lands of Bohemia and Silesia. The invading army of around 70,000 men entered Bohemia in three columns: the eastern column, led by Count Kurt von Schwerin, advanced from Silesia through Glatz and across the Giant Mountains; the central column, led by Leopold of Anhalt Dessau, marched through Saxony (with an order from the Emperor guaranteeing safe conduct), passing through Lusatia and advancing to Leitmeritz; the western column, led by Frederick himself, advanced up the Elbe through Dresden and across the Ore Mountains to Leitmeritz. After entering Bohemia, all three forces converged on Prague by the beginning of September, surrounding and besieging the Bohemian capital. The city underwent a week of heavy artillery bombardment, eventually surrendering to the Prussians on 16 September. Austrian diplomats also persuaded Saxony to re enter the conflict on Austria's side, though in a strictly defensive role. By early October the Austrians were advancing through southwestern Bohemia toward Prague, while a Saxon army marched from the northwest to support them. Learning of the Austrians' rapid approach and unexpected strength, Frederick began pulling his forces back from south eastern Bohemia to face the oncoming foes. Frederick tried repeatedly to force a decisive engagement, but Austrian commander Otto Ferdinand von Traun manoeuvred away from all Prussian advances while continually harassing the invaders' supply lines, and the Prussians' supplies ran low in the hostile province. By early November the Prussians were forced to retreat to Prague and the Elbe, and after some weeks of manoeuvre an Austrian–Saxon force crossed the Elbe on 19 November.
1745 жылдың басында: Бавария жеңіліске ұшырады
1745 жылдың 8 қаңтарында Австрия Варшава шарты арқылы дипломатиялық беделін одан әрі нығайтты. Бұл шарт Австрия, Ұлыбритания–Ганновер, Саксония және Голландия Республикасы арасында жаңа "Төрттік одақ" құруға негіз салды. Одақтың мақсаты Франкфурт лигасына қарсы тұру және Габсбург монархиясының дәстүрлі шекараларын қайта орнату еді. Польша–Саксонияның сайлаушы князі Фредерик Август II британдықтар мен голландтардан ақшалай көмек алып, осы мақсатқа 30 000 әскерді жұмылдырды. Бұл ашық қорғаныс одағынан кейін 18 мамырда Лейпцигте Австрия мен Саксония арасындағы құпия шабуыл келісімі жасалды, ол Пруссияның аумағын бөлісуді көздеді. Осы уақытта Австрия әскерлері Бавариядан Пруссияның Богемияға басып кіруіне жауап ретінде қайтарылып алынғанда, император Карл VII Мюнхендегі астанасын қайта бақылауға алды. Бірақ ол 20 қаңтарда сол жерге көшіп келгеннен кейін көп ұзамай қайтыс болды, Фредерик альянсының мағынасын жойды және қорғанысын Шығыс Нейсе өзенінің аңғарындағы Франкенштейн қаласының маңына шоғырландырды. Сонымен қатар, Ангальт-Дессау князі Леопольд I Саксонияның басып кіруіне жол бермеу үшін Бранденбургтегі кішігірім күштерге басшылық етуге тағайындалды. Мамыр айының соңында австриялық-саксондық әскерлер алып таулар арқылы өтіп, Силезиядағы Хоэнфридберг ауылының маңына орналасты, мұнда Фредерик 4 маусым күні таңертең күтпеген шабуыл жасады. Ұлыбританияның Австрияның Пруссияға қарсы соғысын қаржыландыруға дайындығы жаңа якобит көтерілісінің басталуымен күрт төмендеді. 26 тамызда Ұлыбритания мен Пруссия Ганновер келісіміне келді, онда екі тарап та бір-бірінің неміс иеліктерін (Пруссияның Силезиясын қоса) мойындады, ал Пруссия Богемия мен Саксонияда аумақтық пайда табуға тырыспауға міндеттенді, егер бейбіт келісімге қол жеткізілсе. Австрия тарапынан Мария Тереза жыл бойы неміс князьдерімен келіссөздер жүргізіп, Бавария императоры қайтыс болғаннан кейін күйеуін қасиетті Рим императоры етіп тағайындауға тырысты.
On 8 January 1745 Austria further strengthened its diplomatic position with the Treaty of Warsaw, which established a new "Quadruple Alliance" between Austria, Britain–Hanover, Saxony, and the Dutch Republic, aimed at opposing the League of Frankfurt and restoring the traditional borders of the Habsburg Monarchy. Prince Elector Frederick AugustusII of Poland–Saxony now committed 30,000 troops to the cause in return for cash subsidies from the British and Dutch. This publicly defensive alliance was soon followed by a secret offensive agreement between Austria and Saxony, signed on 18 May in Leipzig, which envisioned a territorial partition of Prussia. Meanwhile, as Austrian forces withdrew from Bavaria to respond to the Prussian invasion of Bohemia, Emperor Charles VII recovered control of his capital at Munich, only to die shortly after relocating there on 20 January, destroying the rationale behind Frederick's alliance. concentrating his defences around the town of Frankenstein in the valley of the Eastern Neisse. Meanwhile, Leopold I, Prince of Anhalt Dessau was put in command of a smaller force in Brandenburg to prevent a Saxon invasion. At the end of May, the Austrian–Saxon force crossed through the Giant Mountains and camped around the Silesian village of Hohenfriedberg, where Frederick staged a surprise attack on the morning of 4 June. Britain's willingness to subsidise Austria's war against Prussia was greatly reduced by the outbreak of a new Jacobite uprising, and on 26 August Britain and Prussia agreed to the Convention of Hanover, in which both sides recognised each other's German possessions (including Prussian Silesia), and Prussia committed not to seek territorial gains in Bohemia or Saxony in any eventual peace agreement. On the Austrian side, Maria Theresa negotiated through the middle of the year with the German prince electors to make her husband Holy Roman Emperor, now that the Bavarian emperor had died.
1745 жылдың соңы: Хеннерсдорф пен Кесселсдорф шайқастары
Пруссия мен Ұлыбритания Австрияның Хоэнфрайдберг пен Сурдағы жеңілістері Австрияны келісімге келіп, Францияға қарсы күш-жігерін шоғырландыруға ықпал етеді деп үміттенеді, бірақ Мария Тереза күресуді жалғастыруға бекінді. 29 тамызда Австрия мен Саксония Пруссия аумағын басып алуға бағытталған, күшті шабуылға ұмтылған одақ туралы келісімге келді, ал қарашаның басында Бранденбургке қарай бірнеше бағыттан жаңа шабуыл бастады. Принц Карлдың австриялық әскері Богемиядан Лузатияға қарай солтүстікке қарай жорық жасады, ал Фредерик Август Рутовский басқарған саксон әскерінің негізгі күштері Батыс Саксониядан шабуылға дайындалды, Берлинге қол жеткізіп, соғысты бірден аяқтауды көздеді. 8 қарашада Фридрих бұл әрекеттер туралы хабардар болды және Леопольд I-ге Бранденбургтің батысындағы әскерлерін дайындауға бұйрық берді, ал Фридрих өзі Карлдың ілгерілеуіне қарсы күштер жинау үшін Төменгі Силезияға аттанды. Пруссия әскерлері Принц Карлдың Лузатия арқылы жасаған жорығымен бірге, австриялықтар Бранденбург шекарасына жақындағанша үнсіз түрде ілесіп отырды. 23 қарашада Фридрих Карлдың Католич Хеннерсдорфтағы лагеріне күтпеген шабуыл жасады. Хеннерсдорф шайқасы одақтас әскердің саксондық бөлімдерінің талқан жеңіліске ұшырауымен аяқталды, ал үлкен австриялық күш шатасып, шашырап кетті. Карл мен оның қалдықтары Лузатияны пруссиялықтардың бақылауында қалдырып, Орталық Саксония мен Богемияға кері шегінуге мәжбүр болды. Темдеуде, Леопольд I әскері 29 қарашада Батыс Саксонияға минимал қарсылықпен кірді, келесі күні Лейпцигке жетіп, қаланы басып алды. Одан әрі, оның әскері Фридрихтің күштерімен бірігіп, желтоқсан айының басында Дрезденге қарай жорық жасады. Фридрихтің әскері Саксония астанасы мен Принц Карлдың австриялықтарының арасында кедергі жасауға тырысты, ал Леопольд әскері Рутовскийдің саксондарына тікелей шабуыл жасады, олар Кесселсдорф ауылының жанында бекініп орналасқан еді.
Prussia and Britain hoped the Austrian defeats at Hohenfreidberg and Soor would persuade Austria to come to terms and concentrate its efforts against France, but Maria Theresa was resolved to fight on. On 29 August Austria and Saxony had agreed on a more offensive alliance aimed at seizing Prussian territory, and in early November they began a new offensive from multiple directions toward Brandenburg. Prince Charles's Austrian army marched north from Bohemia toward Lusatia, while the main Saxon army under Frederick Augustus Rutowsky prepared to attack from western Saxony, hoping together to seize Berlin and end the war outright. On 8 November Frederick was informed of these movements and ordered LeopoldI to prepare his troops in western Brandenburg, while Frederick himself departed for Lower Silesia to gather forces to meet Charles's advance. Prussian forces quietly paralleled Prince Charles's march through Lusatia, until the Austrians had come nearly to the Brandenburg border. There, on 23 November Frederick launched a successful surprise attack on Charles's camp at Katholisch Hennersdorf; this Battle of Hennersdorf ended with the Saxon elements of the allied army destroyed and the larger Austrian force confused and scattered. Charles and his remnants were forced to retreat back into central Saxony and Bohemia, leaving Lusatia under Prussian control. Meanwhile, LeopoldI's army advanced into western Saxony on 29 November against minimal resistance, progressing as far as Leipzig by the next day and occupying that city. From there, his army and Frederick's converged toward Dresden in early December. Frederick's force attempted to come between the Saxon capital and Prince Charles's Austrians, while Leopold's army advanced directly upon Rutowsky's Saxons, who were entrenched beside the village of Kesselsdorf.
Дрезден шарты
Австрия және Саксония делегаттары мен британдық делдалдар Дрезденде пруссиялықтарға қосылды, онда олар тез арада бейбіт келісімге келді. Келісім нәтижесінде Мария Тереза Пруссияның Силезия мен Глац үстінен бақылауын мойындады, ал Фридрих Франциск I-ді Киелі Рим императоры ретінде мойындап, Прагматикалық санкцияға келісті, сондай-ақ Австрия мұрагерлік соғысының қалған бөлігінде бейтарап болуға міндеттенді. Австрия одағына қатысқан Саксония Пруссияға 1 миллион риксдоллар көлемінде өтемақы төлеуге мәжбүр болды. Аймақтың шекарасы осылайша Пруссияның басты мақсаты болған соғысқа дейінгі жағдайға (status quo ante bellum) сәйкес бекітілді. Силезияны басып алу Пруссия мен Австрияны ұзаққа созылатын және бекем жауға айналдырды, бұл келесі ғасырда неміс саясатына үстемдік ететін Австрия-Пруссия бәсекелестігінің бастауы болды. Пруссияның өркендеуіне қызғанған және Пруссияның Силезиясының геостратегиялық орнынан қорқыныш білген Саксония да өзінің сыртқы саясатын Пруссияға қарсы бұрды. Фридрихтің Австрия мұрагерлік соғысындағы одақтастарынан бірнеше рет жалғызды түрде бас тартуы француз корольдік сарайының оған деген сенімсіздігін күшейтті, ал оның келесі "сатуы" (1756 жылғы Вестминстер конвенциясы бойынша Ұлыбританиямен қорғаныс одағы) 1750-ші жылдардағы дипломатиялық революцияда Францияның Австрияға жақындауына ықпал етті.
Austrian and Saxon delegates and British mediators joined the Prussians in Dresden, where they quickly negotiated a peace treaty. Under the resulting agreement, Maria Theresa acknowledged Prussia's control of Silesia and Glatz, and Frederick retroactively recognised FrancisI as Holy Roman Emperor and agreed to the Pragmatic Sanction, while also committing to neutrality for the remainder of the War of the Austrian Succession. For its part in the Austrian alliance, Saxony was compelled to pay one million rixdollars in reparations to Prussia. The region's border were thus confirmed at the status quo ante bellum, which had been Prussia's principal goal. The seizure of Silesia made Prussia and Austria into lasting and determined enemies, beginning the Austria–Prussia rivalry that would come to dominate German politics over the next century. Saxony, envious of Prussia's ascendancy and threatened by Prussian Silesia's geostrategic position, also turned its foreign policy firmly against Prussia. Frederick's repeated unilateral withdrawal from his alliances in the War of the Austrian Succession deepened the French royal court's distrust of him, and his next perceived "betrayal" (a defensive alliance with Britain under the 1756 Convention of Westminster) accelerated France's eventual realignment toward Austria in the Diplomatic Revolution of the 1750s.
Австрия
Екінші Силезия соғысы Австрия үшін көңілін қалдырды, оның қарулы күштері Пруссияның кішкентай армияларына қарсы күтпегендей тиімсіз болды. Дрезден шарты Габсбург монархиясының ең бай провинциясын жоғалтуды бекітті, ал кіші неміс князінен жеңілу Габсбургтің беделін күрт төмендетті. Дегенмен, Орталық Еуропадағы Габсбургтердің қалған мүліктері сақталды, және Мария Тереза күйеуінің Киелі Рим императоры болып сайлануына Пруссияның кейіннен қолдауын алды. Австрия жеңіліске ұшырағанына қарамастан, Пруссияны қарсыласы держава ретінде мойындауға келмейтін, және Силезияны жоғалтуды қабылдамады. 1748 жылы Экс-ла-Шапель шарты Австрия мұрагерлік соғысын аяқтағанда, Мария Терезаның үкіметі бейбіт келісімге қол қоюдан бас тартты, себебі ол Пруссияның басып алған провинциядағы тәуелсіздігіне кепілдік берді. Оның орнына ол Австрия армиясын толық реформалауды және дипломатиялық саясатын қайта қарауды бастады, олардың барлығы Силезияны қайтару және Пруссияны екінші дәрежелі держава деңгейіне түсіру мақсатында болды. Бұл саясат ақырында Австрия, Франция және Ресей арасындағы Пруссияға қарсы кең одас құрылуына әкелді, одан кейін 1756 жылы Үшінші Силезия соғысы және Жеті жылдық соғыс басталды. Пруссиямен күрес келесі жарты ғасыр бойында Габсбург монархиясын жаңғыртуға бағытталған кең ауқымды күш-жігердің басты қозғаушы күшіне айналды.
The Second Silesian War was a disappointment for Austria, whose armed forces proved surprisingly ineffective against smaller Prussian armies. The Treaty of Dresden formalised the loss of the Habsburg monarchy's wealthiest province, and defeat by a lesser German prince significantly dented Habsburg prestige. The rest of the Habsburg patrimony in Central Europe was preserved intact, however, and Maria Theresa did win Prussia's retroactive support for her husband's election as Holy Roman Emperor. Despite its defeat, Austria was reluctant to recognise Prussia as a rival power and refused to accept the loss of Silesia. When the Treaty of Aix la Chapelle finally ended the wider War of the Austrian Succession in 1748, Maria Theresa's government refused to sign the peace agreement because it guaranteed Prussian sovereignty in the conquered province. Instead, she began a general reform of Austria's military and a review of its diplomatic policy, all aimed at one day recovering Silesia and relegating Prussia to the status of a lesser power. This policy eventually led to the formation of a broad anti Prussian alliance between Austria, France and Russia, followed by the outbreak of the Third Silesian War and the wider Seven Years' War in 1756. The struggle with Prussia would become the driving factor behind wide ranging efforts to modernise the Habsburg monarchy over the next half century.