Кіріспе
Никол Идромено (; 15 тамыз 1860 – 12 желтоқсан 1939), көбінесе Коле Идромено деп танылатын, албан суретшісі, мүсінші, сәулетші, фотограф, кинооператор, композитор және инженер болған. Ол Албаниядағы реализм мен пейзаж өнерінің алға басушысы ретінде кеңінен танымал. Коле Идромено сол кезде Осман империясының құрамына кірген Шкодер қаласында дүниеге келген. 16 жасында ол алты айға Венецияға көшіп, Accademia di Belle Arti di Venezia академиясында оқуын бастады. Кейін ол Еуропаны аралап, Шкодерге оралып, әртүрлі көркем салаларда жұмыс істеді. Сонымен қатар, ол Албанияның тәуелсіздігіне белсенді түрде атсалысты, нәтижесінде Ульциньге көшіп кетуге мәжбүр болды. Оның маңызды туындыларының бірі – күнделікті өмірдің әлеуметтік жақтарын, дәстүр-салтын және дінді өзгеріссіз бейнелеуге тырысқан суреттер сериясы. Ол сонымен қатар бай түстік гаммасымен және Шкодер мен оның айналасындағы жерлерді бейнелейтін пейзаждармен, этнографиялық элементтерді пайдалануымен ерекшеленді. Идромено отбасы – Парғадан келген чам албандары, кейін Корфуға қоныс аударған. Папа Андреа Идромено Корфуда мұғалім болған, ол Коленің әкесі. Корфуда ол Парға мен Сули тарихын жинақтап, жариялады, сондай-ақ Григор Гирокастритиге Інжіл мен Жаңа өсиетті грек әліпбиімен албан тіліне аударуға көмектесті. Папа Андреаның екі ұлы болды: заңгер Михал және Корфуда дүниеге келген Арсен. Оның әкесі Арсен Идромено 1856 жылы Шкодерге көшіп келді, онда ол ағаш шеберлігімен және жобалаумен айналысты, қаладағы жеке құрылыстарды, мысалы, Ара Махедегі Лукаж отбасының үйлерін, Серректегі Рокаколлве үйлерін, Қызыл Крест ғимаратын, Иллирикум лицейін және Гюджадолдағы жеке үйін салған. Өмірінің көп бөлігін Шкодерде өткізіп, құрылыс мердігері ретінде жұмыс істеді және жергілікті тұрғын Роза Сарачиге үйленді, ол Коленің анасы болды. Туған қаласы Шкодерде отбасының жақын досы Пьетр Маруби Колеге фотография сабақтарын берді және ол он бір жасында акварельмен алғашқы суреттерін салуға кірісті. Марубидің ынтасымен және қолдауымен ол Венецияға көшіп, бірнеше ай Венециядағы Көркемөнер академиясында оқыды. Кейін ол итальян суретшісінің шеберханасында жұмыс істеді. Венециядағы оқуын аяқтағаннан кейін ол Еуропаны аралап, 1878 жылы туған қаласына оралуға шешім қабылдады. Ол архитектура, мүсін, фотография, сурет салу, композиция, декорация және инженерлік салаларында жұмыс істеді.
Nikoll Idromeno (; 15 August 186012 December 1939), better known as Kolë Idromeno, was an Albanian painter, sculptor, architect, photographer, cinematographer, composer and engineer during the Albanian Renaissance in the nineteenth century. He is widely regarded as a precursor of both realism and landscape art in Albania. Kolë Idromeno was born in Shkodër, which was at that time part of the Ottoman Empire. At age 16, he moved to Venice for six months and began his studies at the Accademia di Belle Arti di Venezia. Subsequently, he travelled throughout Europe and moved back to Shkodër and worked essentially in a variety of artistic fields. In addition, he made himself strongly committed for the Independence of Albania whereby he was forced to emigrate to Ulcinj. Among his important works are a series of paintings where he tried to depict the social aspects of everyday life, customs and religion exactly as it appears. He was also distinguished for its rich use of colours and decorative shades with certain ethnographic elements and landscapes depicting places in or near Shkodër. The Idromeno family were Cham Albanians who came from Parga, they went to settle in Corfu later on. Pope Andrea Idromeno was a teacher in Corfu, he was the grandfather of Kolë. In Corfu he compiled and published the history of Parga and Souli, and also helped Grigor Gjirokastriti in translating the Gospel and the New Testament into the Albanian language with the Greek alphabet. Pope Andrea had two sons, Mihal who was a lawyer and Arsen, who was born in Corfu. His father, Arsen Idromeno, in 1856 moved to Shkodër, where he practiced his trade as a carpenter and joiner, as well as a self taught designer and implementer of private constructions in the city, such as the houses of the Lukaj family in Arra Madhe, Rokacollve in Serreq, the building of the Red Cross , the Illyricum lyceum and own house in Gjujadol. He resided most of his lifetime in Shkodër, where he worked as a building contractor and married the local resident Roza Saraçi, the mother of Kolë. In his hometown Shkodër, Pjetër Marubi, a close friend of the family, gave Kolë lessons on photography and started at the age of eleven to paint his first paintings with watercolors. With the compulsion and support of Marubi, he moved to Venice and stayed for some months at the Accademia di Belle Arti di Venezia, the academy of fine arts. Afterwards, he worked in the studio of an Italian painter. After his studies in Venice, he started to travel around Europe and decided to move back to his hometown in 1878. There, he engaged himself in a number of different activities, working as in the fields of architecture, sculpture, photography, painting, composing, scenic design and engineering.
Жұмыс
Коле Идромено елдегі реализмнің негізін қалаушы және 19 ғасырда басталған албандық Ренессанстың ең маңызды суретшісі болып саналады. Ол Албанияның Микеланджелосы деп аталады. Идромено өте белсенді фотостудия ашқан және 1912 жылы елде қозғалыс суреттерін (кинофильмдерді) көрсеткен алғашқы суретші болды. Сонымен қатар, ол Париждегі Люмьер ағайындарымен хат алмасып жүрді. 1923 жылы Идромено Шкодердегі алғашқы өнер көрмесін ұйымдастырды және 1931 жылы Тиранадағы алғашқы ұлттық өнер көрмесіне қатысты. 1896 жылға дейін Идромено көбінесе діни тақырыптағы суреттер салған. Кейіннен ол тарихи оқиғалар мен күнделікті тұрмысты, мысалы, мерекелер мен "Дасма Шкодране" сияқты ұлттық киімдерді бейнелейтін алғашқы албандық секулярлық және реалистік суреттерді жасай бастады. Ол түрлі ландшафттарды, "Оборри и Штепиес Шкодране" суретін салды және қазіргі албан өнерінің алғашқы ландшафт суретшісі атанды. Оның ең танымал туындысы – "Мотра Тоне" ("Біздің қарындасымыз"), онда оның қарындасы бейнеленген. Бұл туынды кейде "Албандық Мона Лиза" деп аталады. Оның туындылары халықаралық көрмелерде көрсетілді, мысалы, Будапешт (Австрия-Венгрия, 1900) және Нью-Йорк (АҚШ, 1939). Оның ең жақсы, бірақ көпшілікке онша таныс емес туындыларының бірі – 1890 жылы салынған Гьергь Кастриоти Скендербеудің портреті. Бұл картина Шехадж отбасының өнер коллекциясында сақталады. Осы картина Шехадж отбасының өнер коллекциясы негізінде жарық көрген "51 албан суретшісі" (51 Piktorë Shqiptarë) кітабының маңызды бөлігі болды. Сәулетші ретінде Идромено Шкодердегі көптеген танымал нысандарды жобалаған. Олардың ішінде Кафья-э-Маде, Әулие Степан соборы, Широке шіркеуі, қаланың алғашқы электр станциясы, Радован ғимараты, Префектура ғимараты, Парруце мешіті және Шкодердің солтүстік тарихи ауданындағы басты бульвар бойындағы виллалардың көпшілігі бар.