Уиган Пир: Арна мен тарихтың ирониясы

Кіріспе

Wigan Pier – Англияның Ұлы Манчестер графтығында, Лидс және Ливерпуль каналының маңындағы аймақ. Атауының күлкілі немесе ирониялық мәні бар, себебі ол теңіз жағалауындағы ойын-сауық пирсін елестетеді, ал Уиган – ішкі және дәстүрлі өнеркәсіптік қала.

Тарих

Вигандағы бастапқы "пирс" көмір тиеу алаңы болған, мүмкін ағаштан жасалған пандус, онда жақын жердегі көмір шахтасынан вагондар каналға барып тұрған баржаларға түсірілген. Бастапқы ағаш пандус 1929 жылы бұзылған деп есептеледі, ал тіктеп салу механизмінен (көмірді баржаларға құюға арналған) темір металлолом ретінде сатылды. Кейіннен адамдар оны көргісі келген кезде, тіктеп салу орны ең танымал орынға айналды. Ол туралы Джордж Формби-младшийдің «Виган қайық экспресі» әнінде айтылған. Жергілікті журналист Джек Уинстанли жазған «Виган пирсінің балладасы» 1980 жылдары Джордж Формби-младший стилінде жазылған әзіл-қалжың ән. Оны The Houghton Weavers орындаған және олар оны үнемі концерттерде шырқаған. Оның мәтіні Уиганның Блэкпул сияқты теңіз жағалауындағы курорттар стилінде пирсі бар екенін ұдайы айтады және оны іздеуге шақырады. Сондай-ақ, Елизавета II патшайымның мифтік сапарға баруы, жергілікті өндірістегі тәттілер – Uncle Joe's Mint Balls көмегімен балық аулау және Джордж Формби ағаның мифтік өмірдің бастауы ретінде еске алынады. 1937 жылы Уиган Джордж Оруэллдің «Виган пирсіне жол» кітабының аталымында фигуративті түрде пайда болды, ол Англияның жұмысшы табының тұрмыс жағдайларын кеңінен қарастырды. Бір сыншыға жауап ретінде Оруэлл: «Оған [Оруэллге] Уиган өте ұнады – адамдары, емес пейзажы. Шындығында, ол тек бір кемшілігін тапты, ол – атақты Виган пирсі, оны көруге жүрегі тілек еткен. Алайда! Виган пирсі бұзылып, тіпті ол тұрған жері де нақты емес». Кейбіреулер Оруэллдік байланысты қуаттап, жылдар бойы аймаққа шамалы туристік ағын әкелгенін айтады. «Оруэллдің барлық кемшіліктерімізді көрсеткеніне қуантуға болады, бірақ оныңсыз Уиган осы деңгейде танымал болмас еді», – деді «Виган пирсінің тәжірибесі» директоры Кароль Тайлдсли. «Соңында Джордж Оруэлл – күшті маркетинг құралы екенін дәлелдеді». Басқалары бұл байланысты көңіл көншітпейді, оны Уиганның Оруэлл жазған кезден бері жақсармағаны туралы еңбектейтін ой деп санайды. «Виган пирсіне жол» кітабындағы канал көрінісі аймақты былай сипаттайды: «Мен Уиганның қорқынышты маңындағы бір қысқы түстен есімде. Барлық жерде шлак үйінділерінің ай тәрізді ландшафты жатты, ал солтүстікке қарай, шлак таулары арасындағы өткелдер арқылы, сіз фабрика мұржаларынан шыққан түтін бұлттарын көре аласыз. Каналдың жағасы күл-тозаң мен мұздан тұратын қоспа болды, оған сансыз аяқ киімдердің іздері салынған, ал алыстағы шлак үйінділеріне дейін «жарықтар» – ежелгі шахталардың шұңқырына сіңген тоқылған сулар созылып жатты. Өте суық болды. «Жарықтар» шикі умбра түсімен мұзбен жабылған, баржашылар қаптармен көздеріне дейін оранған, шлюздер мұздан жасалған сақалдармен жабылған. Бұл жерден өсімдіктердің жойылғандай көрінді, тек түтін, балшық, мұз, саз, күл және лас су ғана бар еді». Бүгінде шлак үйінділері алынып тасталды немесе ағаштармен көркейтілді, зауыттар жабылды немесе тұрғын үйлерге айналдырылды, ал канал тек демалыс қайықтарына және балық аулауға қолданылады.

The original "pier" at Wigan was a coal loading staithe, probably a wooden jetty, where wagons from a nearby colliery were unloaded into waiting barges on the canal. The original wooden pier is believed to have been demolished in 1929, with the iron from the tippler (a mechanism for tipping coal into the barges) being sold as scrap. The tippler became the favoured location when people subsequently wanted to see it. There are references to it in songs such as George Formby Junior's On the Wigan Boat Express. The Ballad of Wigan Pier, written by local journalist Jack Winstanley, is a comic song written in the 1980s in the style of George Formby Junior. It was recorded by The Houghton Weavers and was regularly performed by them. Its lyrics perpetuate the idea of Wigan having a pier in the style of seaside resorts like Blackpool, and encourage you to look for it. References also include a mythical visit by Her Majesty Queen Elizabeth II, fishing for tripe using locally produced sweets Uncle Joe's Mint Balls and refer also to George Formby Senior as the origin of its mythical existence. In 1937, Wigan was featured in the title of George Orwell's The Road to Wigan Pier, which dealt in large part with the living conditions of England's working poor. In response to a critic, Orwell insisted "He [Orwell] liked Wigan very much—the people, not the scenery. Indeed, he has only one fault to find with it, and that is in respect of the celebrated Wigan Pier, which he had set his heart on seeing. Alas! Wigan Pier had been demolished, and even the spot where it used to stand is no longer certain." Some have embraced the Orwellian link, as it has provided the area with a modest tourist base over the years. "It seems funny to celebrate Orwell for highlighting all our bad points, but Wigan wouldn't be anywhere near as famous without him," said the Wigan Pier Experience's manager, Carole Tyldesley. "In the end George Orwell has proved to be a strong marketing tool." Others regard this connection as disappointing, considering it an insinuation that Wigan is no better now than it was at the time of Orwell's writing. The canal scene from The Road to Wigan Pier describes the area as such: "I remember a winter afternoon in the dreadful environs of Wigan. All round was the lunar landscape of slag heaps, and to the north, through the passes, as it were, between the mountains of slag, you could see the factory chimneys sending out their plumes of smoke. The canal path was a mixture of cinders and frozen mud, criss crossed by the imprints of innumerable clogs, and all round, as far as the slag heaps in the distance, stretched the 'flashes'—pools of stagnant water that had seeped into the hollows caused by the subsidence of ancient pits. It was horribly cold. The 'flashes' were covered with ice the colour of raw umber, the bargemen were muffled to the eyes in sacks, the lock gates wore beards of ice. It seemed a world from which vegetation had been banished; nothing existed except smoke, shale, ice, mud, ashes, and foul water." Today, the slag heaps have been removed or landscaped with trees, the factories are closed or converted to housing, and the canal is only used for recreational boating and fishing.

Қолданыстағы ғимараттар

Теңіз айлағы тар жол трамвайының соңында, көмір шахтасынан келген жолмен жалғасқан. Вагонды каналдың жиегіне дейін жеткізіп, тіктеуге арналған құрылғы арқылы тіктетіп, жүгін тікелей күтіп тұрған баржаларға түсіретін. Алғашқы ағаш айлақ 1929 жылы бұзылған деп есептеледі, ал тіктеу құрылғысынан алынған темір металл сынықтары ретінде сатылды. Аймақтың мұрасына деген құрметтің артуына байланысты, бастапқы орналасқан жерінен бірнеше жүз метр қашықтықта екі қисайған рельстен тұратын көшірме тіктеу құрылғысы орнатылды. Виктория дәуірінің өмірін көрсететін мұражайға айналған (көбінесе Виган Пирсі деп жаңылысқан), және «Біздің бұрынғы өміріміз» мұражайына үй иесі болған, жабық жүк тиеу аландары бар қойма, «Виган Пирс тәжірибесі» мұражай және көрме орталығының бөлігі болды. Көрмеде Виктория дәуіріндегі мектеп сыныбы, көмір шахтасындағы апат, Екінші бур соғысы және (соңғы қабатта) Үміт көшесінен әкелініп, сауда орталықтарының құрылысшылары қайта жаңарған толыққанды паб көрсетілді. «Виган Пирс» театр компаниясы осы көрмелерді пайдаланып, қазіргі ұрпаққа «Біздің бұрынғы өміріміздің» әрқашан да бақытты болмайтынын еске салды. Атракцион 2007 жылдың 20 желтоқсанында жабылды. Гибсон қоймасы – 1777 жылы салынған Виктория дәуірінің мақта қоймасы, 1984 жылы «Виган Пирсіндегі Оруэлл» деп қайта жаңартылды. No1 Виган Пирсі, 1980 жылдардың басында қайта жаңартылғанда, архитекторы Майкл Страуд Черчвард болған Civic Trust Award сыйлығын жеңіп алды. Тренчерфилд Милл – бұрынғы мақта фабрикасы, 2009 жылы сәнді пәтерлерге айналдырылып, Виган Пирсінің қарсы бетінде орналасқан. Жаңа жобада сақталған үлкен, жұмыс істейтін бу машинасы әлі де онда бар. Канал арқылы бірнеше көпір салынған. #51 көпір – жылжымалы көпір, ол каналдың бір жағынан екінші жағына сүйреу жолын ауыстырады, әдетте, баржаны тартқан жылқының оңай өтуіне және сүйреу арқанын ажыратпай өтуіне мүмкіндік береді. #50 көпір – Жеті Жұлдыз көпірі, қазір бұзылған Жеті Жұлдыз мейрамханасына іргелес орналасқан, атауы «Жұрт» шоқжұлдызынан алынған. Элизабет Хаус, мекенжайы – Пир, Виган, «Британияны таза ұстайық» экологиялық қайырымдылық қорына орналасқан. Wigan Pier Nightspot – 1980 жылдардың соңынан бастап, 2011 жылдың желтоқсанында жабылғанға дейін, Каналдың оңтүстік жағалауындағы өте танымал түнгі клуб болды. Клуб демалыс күндері негізінен Scouse House/Bounce жанрында музыка ойнатты. Сондай-ақ 1990 жылдары, әр сәрсенбіде альтернативті музыка кештері (көбінесе «Инди» деп аталады) өткізілді, ал жаз айларында клуб барлық музыка кештерінде жүздеген клиенттерді тартты.

The pier was at the end of a narrow gauge tramway from a colliery. The wagons would be brought right to the edge of the canal to be tippled so that their contents went straight into the waiting barges. The original wooden pier is believed to have been demolished in 1929, with the iron from the tippler being sold as scrap. Because of the more recent pride in the area's heritage, a replica tippler, consisting of two curved rails, has been erected although several hundred metres from the original location. A warehouse with covered loading bays, converted into a museum of Victorian life (often mistakenly thought to be Wigan Pier), and the home to The Way We Were museum, was part of the Wigan Pier Experience museum and exhibition centre. The exhibition featured a Victorian school room, a colliery disaster, the Second Boer War and (on the top floor) a complete pub transported from Hope Street and reconstructed by shopping centre developers. The Wigan Pier Theatre Company used these displays to remind present generations of "The Way We Were"—not always a happy life. The attraction closed on 20 December 2007. Gibson's Warehouse is a Victorian cotton warehouse, originally built in 1777, re built in 1984 as The Orwell at Wigan Pier, is situated on the canalside. Number 1 Wigan Pier, won a Civic Trust Award—the architect being Michael Stroud Churchward when it refurbished in the early part of the 1980s. Trencherfield Mill is a former cotton mill, located across the road from Wigan Pier converted into luxury apartments in 2009. It still contains the massive working steam engine which was kept in the new development. There are several bridges across the canal. Bridge #51 Pottery Changeline is a roving bridge, one which swaps the tow path from one side of the canal to the other, usually in such a way as to allow the horse pulling the barge to pass easily and without disconnecting its tow rope. Bridge #50 Seven Stars Bridge is adjacent to the Seven Stars public house (now demolished), taking its name from The Plough constellation. Elizabeth House, whose address is The Pier, Wigan, houses Keep Britain Tidy, an environmental charity. Wigan Pier Nightspot was a very popular night club on the southern bank of the Canal, from the late 80's until it closed in December 2011. The club played music predominantly of the Scouse House/Bounce genre at weekends. Also through the 1990's, an Alternative music night (Often referred to as 'Indie' night) was held on Wednesdays, and during summer months the club attracted hundreds of customers at all music nights.

Болашақ

Атақты Уиган пиерінің толық қайта жаңартылуын көздейтін жоспарлау өтініші, жаңа тұрғын үйлер, шеберлер тағамдарының залы және іс-шаралар өткізу орындары үшін мақұлданды.