Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Тэподонг-1 – Солтүстік Кореяда жасалған үш сатылы технологиялық үлгі, орташа қашықтықтағы баллистикалық зымыранды жасауға жасалған қадам. Бұл зымыран бастапқыда Scud зымыранының негізінде құрастырылған және 1998 жылы бір рет ғарышқа ұшыру аппараты ретінде сынақтан өтті. Ғарышқа ұшыру аппараты ретінде ол кейде Paektusan 1 деп аталды.
Taepodong 1 was a three stage technology demonstrator developed by North Korea, a development step toward an intermediate range ballistic missile. The missile was derived originally from the Scud rocket and was tested once in 1998 as a space launch vehicle. As a space launch vehicle, it was sometimes called the Paektusan 1.
Тарих
1998 жылдың 31 тамызында Солтүстік Корея бұл зымыранды Мусуданри түбегіндегі ұшыру алаңынан алғашқы спутнигі – Квангмионгсонг-1 спутнигін ұшыру үшін пайдаланғанын мәлімдеді. Алайда, спутник орбитаға шыға алмады; тәуелсіз бақылаушылар қосымша үшінші сатының жаналмағаны немесе жұмыс істемегені мүмкін деп болжайды. Бұл Солтүстік Корея мемлекеттік БАҚ-ының ресми мәлімдемелеріне қайшы келеді, онда спутник ұшырылғаннан кейін шамамен 5 минуттан соң орбитаға шыққандығы айтылған. Бұл жалғыз ұшыру кезінде негізгі екі сатылы күштеуіш 1646 км қашықтыққа ешқандай мәнді мәселелерсіз ұшты. Зымыран шығысқа қарай ұшырылып, Жапонияның үстінен 200 км-ден жоғары биіктікте өтті. Екінші саты Жапониядан шамамен 60 км жерге, ал үшінші саты Жапониядан 600 км жерге Тынық мұхитына құлады. Ұшыру құралының ұшырудан кейінгі талдауына сәйкес, үшінші сатыдан қалған сынықтар ұшыру алаңынан 4000 километрге дейін түсті. Кейбір сарапшылар Тайподонг-1 зымыранының үш сатылы ғарыш күштеуіш нұсқасы өте аз жүкпен 5900 километрге дейін ұшуға қабілетті деп санайды. 2003 жылы АҚШ Қорғаныс барлау агенттігі Конгреске: "Бізде Пхеньянның Солтүстік Кореяда Тайпо Донг-1 (TD 1) зымыранын жер-жерге атуға арналған зымыра ретінде орналастыруға ниетті екенін көрсететін ешқандай ақпарат жоқ. Біз бұл құрылғының көп сатылы зымыран технологияларын сынау үшін пайдаланылғанын есептейміз" деп хабарлады. 2009 жылы АҚШ Ұлттық әуе және ғарыш барлау орталығы Тайподонг-1 зымыранының технологиялық үлгі екенін, ұзақ қашықтықтағы зымырандарды әзірлеуге жасалған қадам екенін бағалады. Тайподонг-2 немесе Унха-2 зымыраны Тайподонг-1 технологиялық үлгісінің жалғасы болды, алғашқы (сәтті болмаған) сынақ ұшырылымы 2006 жылы жасалды.
On August 31, 1998, North Korea announced that they had used this rocket to launch their first satellite Kwangmyŏngsŏng 1 from a pad on the Musudan ri peninsula. However, the satellite failed to achieve orbit; outside observers conjecture that the additional third stage either failed to fire or malfunctioned. This is contrary to official statements of the North Korean state media, which stated that the satellite achieved orbit about 5 minutes after launch. On this single launch, the main two stage booster flew for 1,646 km without any significant problems. The rocket was launched eastward, passing over Japan at an altitude of over 200 km. The second stage came down into the Pacific Ocean about 60 km past Japan, and the third stage about 600 km beyond Japan. According to post launch analysis of the launch vehicle, debris from the third stage fell as far as 4,000 kilometers from the launch pad. Some analysts believe that a three stage space booster variant of the Taepodong 1 could be capable of travelling as far as 5,900 kilometers with a very small payload. In 2003 the US Defense Intelligence Agency reported to the Congress: "We have no information to suggest Pyongyang intends to deploy the Taepo Dong 1 (TD 1) as a surface to surface missile in North Korea. We believe instead that the vehicle was a test bed for multi stage missile technologies." In 2009 the US National Air and Space Intelligence Center assessed that the Taepodong 1 was a technology demonstrator, a development step toward longer range missile development. The Taepodong 2, or Unha 2, was the successor to the Taepodong 1 technology demonstrator, with a first (unsuccessful) test launch in 2006.