Кіріспе

Гонарс – Италияның солтүстік-шығысындағы Фриули, Фриули Венеция Джулия аймағындағы Удине аймақтық децентрализациялық бірлігіндегі қала және коммуна (муниципалитет). Ол Пальманова қаласының жанында орналасқан.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1942 жылғы 23 ақпанда фашистік режим қалада, негізінен қазіргі Словения мен Хорватиядан келген тұтқындар үшін концлагерь құрды. Бірінші көлікпен 5 343 интернированный (олардың 1643-і балалар) екі күннен кейін Любляна провинциясынан, сондай-ақ Раб лагерінен және Тревизо маңындағы Мониго лагерінен келді. Лагерь 1943 жылғы 8 қыркүйекте, Италия капитуляциясынан кейін бірден таратылды. Оның барлық іздерін жоюға бар күш салынды. Лагерь ғимараттары қиратылды, материалдары жақын маңдағы балабақша салуға пайдаланылды, ал жер жайылымға айналдырылды. Тек 1973 жылы қалалық зиратта мүсінші Миодраг Живкович салған ескерткіш орнатылды. Оның екі жер асты криптасына 453 словен және хорват құрбандарының қалдықтары қойылды. Лагерде аштықтан және азаптаудан кем дегенде 50 адам қаза болды деп есептеледі. Ескерткіштен басқа лагерьдің қалдықтары жоқ, тіпті көптеген жергілікті тұрғындар оның бар екенін білмейді. Лагерьде инженер Алеш Стройник, жазушы Витомил Зупан, ақындар Алойз Градник және Франс Балантич, тарихшылар Бого Графенауэр және Василиј Мелик, мүсінші Якоб Савиншек, драматург және эссеист Бојан Штих, журналист Эрнест Петрин, саясаткерлер Антон Вратуша, Борис Крайгер және Франс Бучар сияқты адамдар тұтқындалды.