Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бангладеш-Индия шекарасындағы анклавтар
Enclaves along the Bangladesh–India border
Үндістан-Бангладеш анклавтары, сондай-ақ Читмахал (читмохол) деп аталады және кейде Паша анклавтары деп аталады, Бангладеш пен Батыс Бенгалия, Трипура, Ассам және Мегалая штаттарының Бангладеш пен Үндістан шекарасындағы анклавтар болды. Бангладештің негізгі бөлігі 102 үнді анклавтарын қамтыды, олар өз кезегінде 21 бангладештік қарсы анклавтарды қамтыды, олардың бірі Дахала Хаграбариді қамтыды – үнді қарсы анклавы, ол әлемдегі үшінші деңгейдегі жалғыз анклав болатын. Үндістан материгінде 71 бангладештік анклав болды, олар өз кезегінде 3 үнді қарсы анклавты қамтыды. 2010 жылы бірлескен халық санауында осы анклавтарда 51 549 адам тұратыны анықталды: Бангладештегі үнді анклавтарында 37 334 адам, ал үнді анклавтарында Бангладеште 14 215 адам. 1974 жылы Үндістан мен Бангладеш премьер-министрлері анклавтарды алмасу және халықаралық шекараны оңайлату мақсатында Жер шекарасы туралы келісімге қол қойды. Екі ел 2015 жылдың 7 мамырында келісімнің жаңартылған нұсқасын қабылдады, сол күні Үндістан Парламенті Үндістан Конституциясына 100-ші түзетуді қабылдады. 2015 жылдың 6 маусымында ратификацияланған осы келісімге сәйкес, Үндістан үнді материгіндегі 51 бангладештік анклавты (жалпы ауданы ) алды, ал Бангладеш бангладеш материгіндегі 111 үнді анклавты (жалпы ауданы ) алды. Анклав тұрғындарына қазіргі тұратын жерінде қалуға немесе өздері таңдаған елге көшуге рұқсат берілді. Анклавтарды алмастыру 2015 жылғы 31 шілде мен 2016 жылғы 30 маусым аралығында кезең-кезеңмен жүзеге асырылуы тиіс болды. Анклавтар 2015 жылғы 31 шілдеде түнгі жарты сағатта алмастырылды, ал анклав тұрғындарын көшіру 2015 жылғы 30 қарашада аяқталды. Жер шекарасы туралы келісімнен кейін Үндістан Бангладешке шамамен аумақты жоғалтты. Аумақ алмасудан кейін, қалған жалғыз анклав – Дахаграм-Ангарпота, Бангладештің анклавы.
The India–Bangladesh enclaves, also known as the Chiṭmahals ( chiṭmôhôl) and sometimes called Pasha enclaves, were the enclaves along the Bangladesh–India border, in Bangladesh and the Indian states of West Bengal, Tripura, Assam and Meghalaya. The main body of Bangladesh contained 102 Indian enclaves, which in turn contained 21 Bangladeshi counter enclaves, one of which contained Dahala Khagrabari, an Indian counter counter enclave, the world's only third order enclave when it existed. The Indian mainland contained 71 Bangladeshi enclaves, which in turn contained 3 Indian counter enclaves. A joint census in 2010 found 51,549 people who were residing in these enclaves: 37,334 in Indian enclaves within Bangladesh and 14,215 in Bangladeshi enclaves within India. The Prime Ministers of India and Bangladesh signed the Land Boundary Agreement in 1974 to exchange enclaves and simplify their international border. A revised version of the agreement was adopted by the two countries on 7 May 2015, when the Parliament of India passed the 100th Amendment to the Constitution of India. Under this agreement, which was ratified on 6 June 2015, India received 51 Bangladeshi enclaves (covering ) in the Indian mainland, while Bangladesh received 111 Indian enclaves (covering ) in the Bangladeshi mainland. The enclave residents were allowed to either continue residing at their present location or move to the country of their choice. The exchange of enclaves was to be implemented in phases between 31 July 2015 and 30 June 2016. The enclaves were exchanged at midnight on 31 July 2015 and the transfer of enclave residents was completed on 30 November 2015. After the Land Boundary Agreement, India lost around to Bangladesh. Since the exchange of territory took place, the only remaining enclave is Dahagram–Angarpota, an exclave of Bangladesh.
Тарих
Халық арасында тараған аңыз бойынша, бұл анклавтар ғасырлар бұрын екі аймақтық патша – Коч-Бихар раджасы мен Рангпур махараджасы арасындағы карта немесе шахмат ойындарында салым ретінде пайдаланылған. 1947 жылы Үндістанның бөлінуінен кейін Рангпур Шығыс Пәкістанға қосылды. Куч-Бехар мемлекеті, эксклавы мен «ішкі» территорияларымен бірге, тәуелді мемлекет болды, оның раджасы Үндістанға немесе Пәкістанға қосылуға құқылы еді. Куч-Бехар ауданы 1949 жылы Үндістанмен біріктірілді. Көптеген анклавтарды «анклавтан босату» ниеті 1958 жылғы Жавахарлал Неру мен Фироз Хан Нун арасындағы келісімде көрінді, бұл келісім Үндістан мен Пәкістан арасындағы территорияны жоғалту немесе пайда табу есебінсіз алмасуды қарастырды. Алайда, бұл мәселе Үндістанның Жоғарғы Сотында қаралып, Жоғарғы Сот жерді беру үшін конституциялық түзету қажет деп шешті, сондықтан келісімді іске асыруды жеңілдету үшін тоғызыншы түзету енгізілді. Бірақ оңтүстік Берубари анклавын беруге қарсылықтар туындағандықтан түзету қабылданбады. Үндістанның Пәкістанмен қарым-қатынасы нашарлағандықтан мәселе шешілмей қалды. 1971 жылы Бангладеш азаттық соғысынан кейін Шығыс Пәкістан Бангладеш ретінде тәуелсіздік алғаннан кейін келіссөздер қайта басталды.
According to a popular legend, the enclaves were used as stakes in card or chess games centuries ago between two regional kings, the Raja of Koch Bihar and the Maharaja of Rangpur. After the partition of India in 1947, Rangpur was joined to East Pakistan. Cooch Behar State, with its exclaves and holes, was a native state, whose Raja had the option of joining either India or Pakistan. Cooch Behar district was merged in 1949 with India. The desire to "de enclave" most of the enclaves was manifested in a 1958 agreement between Jawaharlal Nehru and Feroz Khan Noon, the respective Prime Ministers, for an exchange between India and Pakistan without considering loss or gain of territory. But the matter then worked into a Supreme Court case in India, and the Supreme Court ruled that a constitutional amendment was required to transfer the land, so the ninth amendment was introduced to facilitate the implementation of the agreement. The amendment could not be passed because of objections to the transfer of the southern Berubari enclave. Because of India's deteriorated relations with Pakistan, the issue remained unsolved. Negotiations restarted after East Pakistan became independent as Bangladesh in 1971 following the Bangladesh Liberation War.
Келісім
1974 жылғы 16 мамырда Индира Ганди мен Шейх Мүжибур Рахман арасында анклавтарды алмасу және даулы жерлерді беру туралы келісімге қол қойылды. Келісімге сәйкес, Үндістан Берубари одағының №12 анклавын, ал Бангладеш Дахаграм-Ангорпота эксклавтарын сақтап қалды, Үндістан оларға «Тин Бигха дәлізі» арқылы қол жеткізу мүмкіндігін берді. Бангладеш 1974 жылы келісімді жылдам ратификациялады, бірақ Үндістан оны ратификациялай алмады. Сонымен қатар, Батыс Бенгалиядағы Дайхата-56, Трипурадағы Мухури өзенінің Белония және Ассамдағы Латитила-Думабари аудандарының шекарасы да белгісіз қалды. 1992 жылы «Тин Бигха дәлізі» Бангладешке жалға берілді. Екі ел де 162 анклавты алмастыру ниетін білдірді, соның нәтижесінде тұрғындарға ұлттықтандықты таңдау мүмкіндігі берілді. Келісім бойынша Үндістан Үндістан аумағындағы 71 Бангладеш анклавының 51-ін (74-тің ішінде 51-ден 54-ке дейін), ал Бангладеш Бангладеш аумағындағы 103 Үндістан анклавының 95-тен 101-ге дейін (119-дың ішінде 111-ден) алды. Бұл анклавтарда тұратын азаматтығы жоқ адамдарға өздерінің ұлттығын таңдауға рұқсат берілді. Үндістан Парламентінің Жоғарғы Палатасы Ражья Сабхада 2013 жылғы 18 желтоқсанда Конституцияға (119- түзету) қабылданды. Ассамдағы ұлтшыл топтар бұл заңға қарсы шықты, себебі бұл Үндістанның 10 000 акр жерін жоғалтуына әкелуі мүмкін, бірақ Үндістан Премьер-министрі Нарендра Моди оны қолдады, өйткені ол Бангладешпен шекараны басқаруды жеңілдетуге көмектеседі. Парламенттік Сыртқы істер жөніндегі тұрақты комитет 2014 жылдың қарашасында заң жобасын мақұлдады. 2015 жылғы 6 мамырда Ражья Сабха конституциялық түзетуді, ал келесі күні Лок Сабха мақұлдады. Анклавтар мен даулы жерлерді алмастыру және шекараны белгілеу 2015 жылғы 31 шілдеден 2016 жылғы 30 маусымға дейін кезең-кезеңмен жүзеге асырылды. Анклавтарды 2015 жылғы 31 шілдеде түнгі жарты сағатта алмастыру жоспарланған, ал шекараны белгілеуді тиісті елдердің Геодезия департаменттері 2016 жылғы 30 маусымға дейін аяқтауы тиіс болды. Анклав тұрғындарының көшірілуі 2015 жылғы 30 қарашаға дейін аяқталуы күтілді.
The Land Boundary Agreement was signed on 16 May 1974 between Indira Gandhi and Sheikh Mujibur Rahman which provided for the exchange of enclaves and the surrender of adverse possessions. Under the agreement, India retained the Berubari Union No. 12 enclave while Bangladesh retained the Dahagram Angorpota exclaves with India providing access to it by giving a corridor, called the Tin Bigha Corridor. Bangladesh quickly ratified the agreement in 1974 but India failed to do so. The issue of the undemarcated land boundary of approximately in three sectors — Daikhata 56 in West Bengal, Muhuri River Belonia in Tripura and Lathitila Dumabari in Assam — also remained unsolved. The Tin Bigha Corridor was leased to Bangladesh in 1992 amid local opposition. Both nations announced an intention to swap 162 enclaves, giving residents a choice of nationality. Under the agreement, India received 51 of the 71 Bangladeshi enclaves (from 51 to 54 of the 74 chhits) that were inside India proper , while Bangladesh received 95 to 101 of the 103 Indian enclaves (111 out of 119 chhits) that were inside Bangladesh proper The people living in these enclaves without a nationality were allowed to choose their nationality. The Constitution (119th Amendment) Bill, 2013 was introduced in the Rajya Sabha, the upper house of the Parliament of India, on 18 December 2013. Nationalist groups in Assam strongly opposed the bill, which would cause India to lose 10,000 acres of land, but Indian Prime Minister Narendra Modi supported it because it would make the border with Bangladesh easier to manage. The parliament panel, Standing Committee on External Affairs, approved the bill in November 2014. The Rajya Sabha approved the constitutional amendment on 6 May 2015, and the Lok Sabha approved it the following day. The exchange of enclaves and land parcels in adverse possession, and the boundary demarcation, was implemented in phases between 31 July 2015 and 30 June 2016. The enclaves were to be exchanged at midnight on 31 July 2015 and the boundary demarcation was to be completed by 30 June 2016 by Survey Departments of the respective countries. The transfer of enclave residents was expected to be completed by 30 November 2015.
Бангладеш
Дахаграм–Ангарпота: Бангладештің ең ірі композиттік анклавы (ауданы бойынша ең үлкен Бангладеш читттерінің біріншісі және үшіншісін біріктіреді), Лалмонирхат Зиласындағы Патграм Упазиласының бір бөлігі ретінде басқарылады және Үндістанның Батыс Бенгал провинциясының ішінде орналасқан. Анклав Бангладештің біріккен аумағынан ең жақын жерде бөлінген. Анклавтың ауданы 20 000 тұрғыны бар. Анклавта негізгі инфрақұрылым жетіспейді. Бірден-бір денсаулық сақтау орталығы қуатпен қамтамасыз етілмегендіктен, іс жүзінде пайдасыз болып қалып отыр, себебі Үндістан Бангладештің анклавқа электр желісін жүргізуіне рұқсат бермеді.
Dahagram–Angarpota: The largest Bangladeshi composite enclave (combining the first and third largest Bangladeshi chhits by area), administered as part of Patgram Upazila in Lalmonirhat Zila, lies within the Indian province of West Bengal. It is separated from the contiguous area of Bangladesh at its closest point by The enclave has an area of with a resident population of 20,000 people. The enclave lacks basic facilities. The lone health complex remains virtually useless because of lack of power supply, as India refused to allow Bangladesh to run power lines to the enclave.
Үндістан
Дасиар-Чхара, аудан бойынша төртінші ең ірі үнділік чит, ең үлкен жеке үнділік анклав болды (яғни, басқа читтермен біріктірілмеген). Ол Индияның негізгі бөлігінен шалқап жатқан және ауданы құрады.
Dasiar Chhara, the fourth largest Indian chhit by area, was the largest stand alone Indian enclave (i. e., not a composite of adjoining chhits). It lay from the main part of India and had an area of
Дахала Хаграбари, 51-анклав, әлемдегі үшінші деңгейдегі жалғыз анклав еді, Бангладеш ішіндегі Үндістанның бір бөлігі, Бангладеш ішіндегі Үндістанның ішінде орналасқан. Бұл жерде Дахала Хаграбариді қоршаған бангладештік екінші деңгейдегі анклавта тұратын бангладештік шаруаға тиесілі джут егістігі орналасқан. 2015 жылғы шекаралық келісімге сәйкес, Үндістан оны Бангладешке өткізді.
Dahala Khagrabari, enclave #51, was the world's only third order enclave, being a piece of India within Bangladesh, within India, within Bangladesh. It was the site of a jute field, owned by a Bangladeshi farmer living in the Bangladeshi second order enclave surrounding Dahala Khagrabari. As part of the 2015 border agreement, India ceded it to Bangladesh.