Кіріспе
Кентерберийлік ертегілердің бір бөлігі – «Дәрігер ертегісі» 14 ғасырда Джеффри Чосер жазған Кентерберийлік ертегілердің бірі. Бұл, Тит Ливийдің «Тарихтарынан» алынған және «Гүлдер романында» қайта баяндалған, қыз бен оның әкесі арасындағы қарым-қатынас туралы отбасылық драма. Сонымен қатар, Чосердің шабытына Джон Гоуэрдің «Сүйкімділердің мойындауы» және Жепфа туралы Киелі кітаптағы оқиға да әсер еткен. Чосердің көптеген ертегілері сияқты, бұл ертегінің жазылған мерзімін анықтау қиын болғанымен, «Дәрігер ертегісі» Чосердің ерте туындыларының бірі саналады және Кентерберийлік ертегілердің көп бөлігінен бұрын жазылған болуы мүмкін. Кейбір ғалымдар бұл ертегі бастапқыда Чосердің «Жақсы әйелдер туралы жырларына» арналған болуы мүмкін деп санайды. Гувернанттар туралы ұзақ әңгіме, мүмкін, тарихи оқиғаға сілтеме жасайды және оны мерзімдеуге көмектеседі. 1386 жылы Джон Гонттың қызы Елизавета Джон Гастингспен бірге Францияға қашып кеткен. Елизаветаның гувернанты – Кэтрин Суинфорд, ол сонымен қатар Гонттың сүйіктісі және кейінірек әйелі болды. Чосердің гувернанттардың қасиеттері туралы айтқандары осы оқиғаның ықпалында болуы мүмкін. Чосерді зерттеушілер «Дәрігер ертегісін» оның күрделі моральдық мәселесіне байланысты сәтсіз туынды деп санайды. Дегенмен, бұл әңгіме «Пастордың ертегісі» және «Шығармашылдың ертегісі» сияқты моральдық әңгімелердің бірі болып есептеледі. Сонымен қатар, «Дәрігер ертегісі» балалар тобының бір бөлігі саналады, бұл топта балалар кейіпкерлері немесе балалық шақ тақырыбына арналған әңгімелер жинақталған. Бұл топқа «Приорессаның ертегісі» және «Кешірімшінің ертегісі» де кіреді.
"The Physician's Tale" is one of The Canterbury Tales, written by Geoffrey Chaucer in the 14th century. It is a domestic drama about the relationship between a daughter and her father, based on a tale from the Histories of Titus Livius and retold in The Romance of the Rose. Additionally, Chaucer drew on John Gower's Confessio Amantis and the biblical story of Jephtha for inspiration. Although difficult to date like most of Chaucer's tales, the Physician's tale is usually regarded as an early work of Chaucer probably written before much of the rest of the Canterbury Tales. Some scholars believe it may have originally been intended for Chaucer's poem The Legend of Good Women instead. The long digression on governesses possibly alludes to a historical event and may serve to date it. In 1386, Elizabeth, the daughter of John of Gaunt, eloped to France with John Hastings, 3rd Earl of Pembroke. Elizabeth's governess was Katherine Swynford, who was also Gaunt's mistress and later wife. Chaucer's words on the virtues of governesses were potentially influenced by this scandal. The Physician's Tale is widely considered by Chaucerian scholars to be a failure, largely due to its convoluted moral message. However, the story is still considered one of the moral tales, along with the Parson's Tale and the Knight's Tale. Additionally, the Physician's Tale is considered part of the Children's Cluster, a group of tales centered around child characters or themes of childhood. Other tales in this cluster are the Prioress's Tale and the Pardoner's Tale.
Кейіпкерлер
Виргиний – он төрт жастағы Виргинияның әкесі және қызын жемқор судья Аппийге беруден гөрі өлтіруді таңдаған рыцарь. Вирджиния – Виргинийдің қызы. Аппийге беріліп, тәуелсіздігінен айырылғысы келмегендіктен, ол әкесінің жоспарына көндіседі. Аппий – сыбайлас судья және оқиғаның басты қарсыласы. Ол Вирджинияға құмарланып, оны заң арқылы иелену үшін әдіс ойластырады. Клавдий – Аппийдің қызметіндегі қара жұмысшы; сотта Вирджинияның шын мәнінде Виргиний ұрлаған құл екенін айтуға міндетті. Аты аталмаған, бірақ есімдері жиі кездесетін кейіпкерлердің ішінде Вирджинияның анасы және Аппийге қарсы көтерілген мыңдаған азамат бар.
Сюжет
Бұл ертегі - Рим тарихшысы Ливийдің Ab Urbe Condita кітабының үшінші кітабында және Жан де Мённың 13-ғасырдағы Roman de la Rose поэмасында баяндалған әңгіменің нұсқасы. Шосер Ливийдің әңгімесін оқыған шығар, оқымаған шығар, бірақ Жан де Мённың әңгімесін білгені сөзсіз. Бұл оқиға асыл Виргиний мен оның қызы, әдемі, ізгілікпен 14 жастағы Виргиния туралы сипаттамамен басталады. Бір күні Вирджиния анасымен бірге қалаға барып, оны соттың бір мүшесі байқайды. Апий қызды көргенде, құмарлыққа толады да, оны өзіне алу керек деп шешеді. Ол қызды өзіне тартуға тырысып, бірақ сәтсіз аяқталады. Ол Клаудиус есімді жергілікті шаруамен байланыс жасайды, ол батыл да, айлакер де ретінде танымал және бұл мәселеге көмек сұрайды. Клавдий келісіп, үлкен сыйға ие болады. Кейіннен Клаудиус Виргинийге қарсы шағымдану үшін Апийдің сотына келіп, оның қылмыстарына куәлік бергенін айтады. Апий Виргинийдің көзінше соттала алмайтынын айтады. Виргиний соттың алдына шақырылады да, Клавдий оны айыптайды: Виргиний Клавдийдің қызметшілерінің бірін ұрлап алып, оны өз қызындай етіп тәрбиелейді. Содан кейін ол Апийден құлын өзіне қайтаруын сұрайды, ол да Виргинийдің қорғанысын тыңдаудан бас тартып, оған келіседі. Үкімді орындағаннан кейін Виргиний үйге "өлімге ұқсаған" жүзбен оралып, қызын залга шақырады. Содан кейін ол Вирджинияға болған оқиғалар туралы хабарлайды және оған екі таңдау ұсынады: Апийден ұятқа қалуы және адалдықты жоғалту немесе әкесі қолынан өлу. Вирджиния Ефтаның оқиғасын еске түсіріп, әкесі өлім жазасына кесілгенде, күйзеліске түсіп, күйзелу үшін уақыт сұрайды. Содан кейін Виргинияның басын шауып, Апийге алып келеді. Вирджинияның басын көрген Апий Вирджинияны дереу асып тастауға бұйырады. Алайда мыңдаған адам Клаудидің жалған айыптарын естіп, сотқа кіріп, Виргинийді қорғап, Апий сотты судьяның азғындығымен ұйымдастырды деп түсіндірді. Көпшілік Аппийді тұтқындап, түрмеге қамап, онда өзін-өзі өлтіреді. Клавдийді Апийге оның жоспарында көмектескен басқалармен бірге асып тастау керек; бірақ Виргиний мейірімділік сәтінде оның орнына шаруаны жер аударылуын сұрайды. Содан кейін әңгіменің соңында дәрігер күнәнің салдары туралы ескертеді. Үй иесі Вирджинияның тағдырын жоқтап, кешірімшіден одан да қуанышты әңгімені сұрайды. "Кешірімші" міндетті түрде және оның ертегісі ұқсас, бірақ қарама-қарсы моральдық хабарға ие.
Тақырыптар
Әңгімедегі қайталанатын тақырыптарға келісім, ізгілік, әділдік және құрбандық жатады. Келісім мәселесіне қатысты көптеген сыншылар оқиғаның бастапқы нұсқаларында Вирджинияға өмір сүруге бола ма, жоқ па деген таңдау мүмкіндігі берілмегенін атап өтті. Мысалы, Лианна Фарбердің "Дәрігердің әңгімесінде келісімнің қалыптасуы" атты мақаласында Вирджинияның өлімге келісімі туралы мәліметтер келтіріледі: "Шосердің көрсеткен көзі – Ливийдің тарихында, оны Шосер білгені немесе білмегені белгісіз, ал көрсетілмеген көзі – Жан де Мюннің «Гүлдер романы», оны Шосер сөзсіз білген" дегенді білдіреді, яғни Шосер бұл мәліметті өзі қосыпты. Шосердің Вирджинияға әңгімесінің өзінде таңдау жасау мүмкіндігін беру мақсаты белгісіз. Фарбер Вирджинийдің өлім немесе ар-намыс жоқ болуы туралы талабындағы қателікті де көрсетеді: "Бұл екі таңдау да қиындық тудырады, себебі жағдайды шешудің тағы да көптеген жолдары болуы мүмкін: Вирджиния қашып кетуі мүмкін; жасырынуы мүмкін; Вирджиний уақытты созу үшін барлық достарын шақыруға болады, олар Вирджиниямен танысқанда айқын аталған; және т.б.". Қысқасы, Клайн Вирджинияның құрбандығы асыл емес, қайғылы жағдайлардың салдарынан туған трагедия екенін айтады.
Тит Андроник
Шекспирдің "Тит Андроник" пьесасы осы оқиғаға құрмет көрсетеді. Лавиния зорланып, мүшесі кесілгеннен кейін, әкесі Тит оны өлтіреді, оның "ұяттан аман қалмауы керек" екенін айтады. Одан кейін ол өзін Виргиниймен салыстырады.